หลายปีก่อน ขณะที่เขายังรับราชการอยู่ในหานหลิน ฮ่องเต้ทรงส่งเขาไปเป็นนักปกครองการศึกษาที่จิ่นโจวเป็นเวลาสามปี ในปีแรก ระหว่างตรวจตราเหล่านักปกครองการศึกษาในท้องถิ่นจิ่นโจว รถม้าของเขาทำให้หญิงสาวผู้หนึ่งตกใจ ในยามนั้นเขาตะลึงในความงามของนาง คิดในใจว่าแดนห่างไกลเช่นนี้กลับมีหญิงงามถึงเพียงนี้ได้หรือ
เขาเกิดความคิดขึ้นมา จึงอาศัยข้ออ้างว่าจะดูแลนาง ครั้นสืบรู้ว่านางเป็นเพียงช่างปักผ้า ก็แสดงไมตรีอ่อนหวานและให้คนพานางมาอยู่ข้างกาย
เขาเพียงต้องการให้มีหญิงอ่อนหวานอยู่เคียงข้างในช่วงสามปีที่จิ่นโจว เพื่อคลายความเปล่าเปลี่ยว ทว่าครั้นถึงวันจากลา กลับเกิดความรู้สึกจริงใจขึ้นมาสองสามส่วน
ทว่าในบ้านเขามีภรรยาที่เติบโตมาด้วยกันตั้งแต่วัยเยาว์อยู่แล้ว ทั้งยังเคยให้คำมั่นว่าจะมีภรรยาเพียงคนเดียว แม้จะรับอนุภรรยา ก็ต้องได้รับความเห็นชอบจากภรรยาก่อน
เขาไม่กล้าพานางกลับไปจนทำให้บ้านแตกความวุ่นวาย จึงทิ้งเงินไว้ให้นางจำนวนหนึ่ง แล้วจากไปโดยไม่กล่าวคำลาแม้สักคำ
จากกันไปสิบกว่าปี นางรู้ฐานะของเขาอยู่เต็มอก แต่ก็ไม่เคยมาตามหาเขา
เมื่อได้เห็นจดหมายสั่งเสียที่ฝากฝังบุตรสาวไว้ เสิ่นหรงเชิงก็ระลึกถึงความรักในวันวาน นานทีปีหนเขาจึงยืนกรานสักครั้ง ต่อให้ทะเลาะกับภรรยาของตนอยู่ครึ่งเดือน ก็ยังต้องรับบุตรสาวกลับมาให้ได้
เขาเอ่ยถอนใจแผ่วเบา ราวกับสะเทือนใจ “เวยถือ...”
พอเอ่ยชื่อนี้ออกมา ลำคอของเขาก็พลันขมปร่าและตีบตัน นึกขึ้นได้ว่าชื่อนี้เป็นชื่อที่เขาตั้งให้เมื่อครั้งนั้น ตอนจากไป เสิ่นเวยถือมีอายุเพียงหนึ่งขวบเท่านั้น
เสิ่นเวยถือเงยหน้าขึ้นมองบิดา ดวงตาคลอหยาดน้ำตา “ท่านพ่อ”
คราวนี้เสิ่นหรงเชิงจึงมองเห็นชัดเจนว่าใบหน้าของนางงดงามเกินธรรมดา ทำให้เขาอดตะลึงมิได้ ครั้นเห็นหยาดน้ำตาในดวงตานาง ก็อดถามไม่ได้ว่า “มารดาของเจ้าป่วยแล้วจากไปได้อย่างไร”
เสิ่นเวยถือใช้ผ้าเช็ดหน้าซับน้ำตา ทว่าก็มิอาจหยุดหยาดน้ำตาที่พรั่งพรูด้วยความเศร้าได้ นางสะอื้นกล่าวว่า “มารดานำเงินที่ท่านพ่อทิ้งไว้ให้ในปีนั้น พาข้าไปอวี่หยาง เลี้ยงดูข้าจนเติบโตเพียงลำพัง แต่ภายหลังเงินกับเรือนถูกท่านน้าชายและท่านยายยึดครองไป มารดาต้องหาเลี้ยงครอบครัว จึงทำงานปักผ้าขายทั้งวันทั้งคืน กลางคืนก็เข้านอนดึก วันเวลาสะสมผ่านไปจึงล้มป่วย...”
“เชิญหมอมารักษาก็ไม่อาจช่วยได้...”
เสิ่นเวยถือไม่ได้กล่าวต่อ ดูคล้ายสะอื้นจนเอ่ยไม่ออก
เสิ่นหรงเชิงทอดถอนใจ พึมพำว่า “นางไม่เคยแต่งงานใหม่ ที่แท้ก็จากไปเช่นนี้...”
เสิ่นเวยถือมองเสิ่นหรงเชิงอีกครั้ง ขอบตาแดงก่ำ “ก่อนมารดาจะจากไป นางบอกให้ข้าเชื่อฟังท่านพ่อ ต่อให้ท่านพ่อมีเรื่องลำบากใจก็ให้ข้าเข้าใจท่าน อย่าสร้างความเดือดร้อนให้ท่าน”
กล่าวแล้วนางก็เอ่ยถามเสียงแหบอย่างระมัดระวัง “เวยถือสร้างความเดือดร้อนให้ท่านพ่อหรือไม่เจ้าคะ”
ยามเสิ่นเวยถือเงยหน้าขึ้น ใบหน้านั้นพลันดึงความทรงจำของเสิ่นหรงเชิงกลับมา ใบหน้านี้คล้ายมารดาของนางอยู่สองสามส่วน ทว่างดงามเย้ายวนกว่า ครั้นเห็นไฝเม็ดเล็กตรงหางตาของนาง เขาก็นึกขึ้นได้ว่าตอนอุ้มเสิ่นเวยถือซึ่งเพิ่งเกิด เขาเคยเอ่ยชมว่าไฝเม็ดนี้งดงามนัก
ไม่ผิดแน่ นางเป็นบุตรสาวของเขาจริง ๆ
หัวใจเขาพลุ่งพล่าน ก้าวเข้าไปหนึ่งก้าว มองน้ำตาในดวงตาของบุตรสาวแล้วก็ยิ่งรู้สึกผิด เอ่ยเสียงต่ำว่า “เจ้าเป็นบุตรสาวของข้า ข้ารับเจ้ากลับมาแล้วจะสร้างความเดือดร้อนได้อย่างไร”
“นับแต่นี้ไป เจ้าจงพักอาศัยอยู่ในจวนโหวอย่างสบายใจ สิ่งใดที่เจาเจามี ข้าก็จะให้คนจัดส่งไปให้เจ้าเช่นกัน”
“ข้าจะไม่ปล่อยให้เจ้าสวมเสื้อผ้าเก่าคร่ำคร่าเช่นนี้อีก และจะไม่ปล่อยให้เจ้าแต่งกายเรียบง่ายเกินไปอีก”
“รูปโฉมของเจ้างดงามยิ่งกว่ามารดา เมื่อแต่งองค์ทรงเครื่องแล้ว ย่อมคู่ควรกับการเป็นคุณหนูแห่งจวนโหวของข้า”
เสิ่นเวยถือกลับก้มหน้าลงเบา ๆ ดวงตาคลอหยาดน้ำตา เสียงแหบพร่าว่า “เวยถือไม่กล้าเทียบกับพี่หญิง ขอเพียงมีที่ให้พักพิงก็พอแล้วเจ้าค่ะ”
“หลังมารดาสิ้นใจ ท่านน้าชายที่บ้านก็มาแย่งเรือนไป ทั้งยังจะขายข้าให้ไปเป็นอนุของนายอำเภอ ข้าจึงจำต้องมาพึ่งพาท่านพ่อ ตอนนี้ท่านพ่อรับข้าไว้แล้ว ข้าไม่อาจเรียกร้องให้ท่านพ่อเอ็นดูข้ามากไปกว่านี้”
“ขอเพียงท่านพ่อเมตตาเวยถือ ช่วยหาคู่ครองที่เหมาะสมให้ข้าสักคน ไม่จำเป็นต้องร่ำรวย ขอเพียงเป็นคนธรรมดาที่มีนิสัยเที่ยงตรงก็พอ ข้าจะได้ออกจากจวนโหวโดยเร็ว ไม่ทำให้ท่านพ่อต้องลำบากใจทั้งสองฝ่าย”
ที่จริงเสิ่นเวยถืออยู่ที่นี่เพียงครึ่งวันก็ซักถามสาวใช้จนเข้าใจแล้วว่า ปกติบิดาของนางแทบไม่ตัดสินใจเรื่องในเรือนหลัง ทุกเรื่องล้วนขึ้นอยู่กับฮูหยินรอง ทั้งในเรือนหลังยังไม่มีอนุภรรยาแม้แต่คนเดียว เห็นได้ว่าบิดาไม่มีอำนาจตัดสินใจในเรือนของฮูหยินรอง
คำพูดของนางนั้นเป็นทั้งการแสดงให้เห็นว่านางเข้าใจบิดา และเป็นความจริงที่ว่านางไม่อยากอยู่ที่นี่
ตอนนี้บิดายังรู้สึกผิดต่อนางอยู่บ้าง แต่เมื่อเวลาผ่านไป ความรู้สึกผิดนั้นก็จะค่อย ๆ เลือนหายไป
อีกทั้งจากท่าทีของฮูหยินรองในห้องโถงใหญ่วันนี้ เห็นได้ชัดว่าต่อไปนางคงไม่เป็นที่ชอบใจของอีกฝ่าย บิดาก็ไม่มีอำนาจตัดสินใจ หากอยู่ที่นี่นานขึ้น เกรงว่าจะยิ่งถูกเกลียดชัง นางทำได้เพียงปล่อยให้ฮูหยินรองจัดการตามใจชอบ จะจับนางแต่งให้ใคร บิดาก็คงไม่ช่วยพูดแทนนางสักคำ
ยามนี้นางยังอาศัยความรู้สึกเก่าและความละอายใจของบิดา หากรีบกำหนดการแต่งงานกับคนดี ๆ ให้ได้ นั่นจึงเป็นหนทางที่ดีที่สุดที่เสิ่นเวยถือจะวางแผนเพื่อตนเองได้ในตอนนี้
เสิ่นหรงเชิงได้ยินคำพูดรู้ความเช่นนี้ของเสิ่นเวยถือแล้ว ก็รู้สึกปวดใจ
บุตรสาวอีกคนของเขา เจาเจา เติบโตมาท่ามกลางเสื้อผ้าแพรพรรณอาหารเลิศรส มีบ่าวหญิงมากมายคอยปรนนิบัติ ได้รับการทะนุถนอมประหนึ่งดาวล้อมเดือน ทว่าบุตรสาวคนนี้กลับสวมเสื้อผ้าหยาบกระด้าง ไม่มีเครื่องประดับติดกายแม้สักชิ้น ทั้งยังรู้ความและว่าง่ายเช่นนี้ ทำให้เขาอดทอดถอนใจไม่ได้
เขารับปากทันทีว่า “เรื่องคู่ครองของเจ้าไม่ต้องกังวล แม้เจ้าไม่ใช่บุตรที่เกิดจากภรรยาเอก แต่การหาคู่ครองดี ๆ ให้เจ้าไม่ใช่เรื่องยาก”
“ข้าจะคัดเลือกคนที่เหมาะสมให้เจ้าเป็นอย่างดี ถือเสียว่าเป็นการชดเชยให้เจ้า”
เสิ่นเวยถือซาบซึ้งจนน้ำตาไหล เงยหน้ามองเสิ่นหรงเชิงแล้วกล่าวเสียงแผ่วว่า “ก่อนมารดาจะจากไป นางบอกว่าท่านพ่อจะเอ็นดูข้า ทั้งยังบอกว่าปีที่ท่านจากไป ท่านเองก็จำเป็นต้องจากไป ข้าไม่มีบิดามาตั้งแต่เล็ก ขอเพียงได้เห็นหน้าท่านสักครั้งก็พอใจแล้ว”
“วันนี้ในที่สุดก็ได้พบท่านพ่อ บุตรสาวซาบซึ้งใจยิ่งนัก ทั้งไม่เหลือสิ่งใดให้เสียดายแล้ว”
กล่าวแล้วเสิ่นเวยถือก็หยิบรองเท้าบูตที่วางไว้ข้างเท้าขึ้นมายื่นให้เสิ่นหรงเชิง ดวงตาฉ่ำน้ำตาเผยแววเคารพรักและระมัดระวัง “นี่คือรองเท้าบูตที่บุตรสาวทำให้ท่านพ่อที่อวี่หยาง บุตรสาวไม่ทราบขนาดรองเท้าของท่านพ่อ เป็นมารดาที่บอกข้าเจ้าค่ะ”
“ท่านพ่อนำกลับไปลองสวมดูก่อน หากไม่พอดีเท้า บุตรสาวจะทำให้อีกคู่ ถือเสียว่าเป็นความกตัญญูเล็กน้อยของบุตรสาว”
แม้แต่ภรรยาของเขาก็ไม่เคยทำรองเท้าบูตให้เขา ทว่าบุตรสาวที่เพิ่งได้พบกันอีกครั้งหลังจากห่างกันสิบกว่าปี กลับตั้งใจทำรองเท้าให้เขา
บุตรสาวที่รู้ความและอ่อนโยนเช่นนี้ ทำให้เสิ่นหรงเชิงยิ่งรู้สึกเอ็นดู เขายื่นมือรับรองเท้าบูตจากมือเสิ่นเวยถือ ดวงตาร้อนผ่าวขึ้นมา เขามองดวงตาที่เปื้อนน้ำตาของเสิ่นเวยถือ ในชั่วขณะพร่าเลือน ราวกับได้เห็นหญิงที่เคยมีใจรักใคร่ต่อเขาอย่างลึกซึ้งในวันวาน
ด้วยรูปโฉมของนาง หากไม่ได้ติดตามเขาไป เกรงว่าคงได้แต่งงานกับคนดี ๆ สักคน
สุดท้ายเป็นเขาที่ทำผิดต่อมารดาของนาง นางไม่เคยแต่งงานใหม่ เลี้ยงดูบุตรสาวของพวกเขาจนเติบใหญ่เพียงลำพัง ทั้งยังจำขนาดรองเท้าของเขาได้...
ส่วนเขาตลอดหลายปีมานี้ไม่เคยนึกถึงนางอีกเลย ทั้งยังลืมบุตรสาวของพวกเขาไปเสียสนิท
เสิ่นหรงเชิงรู้สึกละอายใจเต็มอกอยู่ครู่หนึ่ง ก้มหน้ากล่าวกับเสิ่นเวยถือว่า “ต่อไปหากอยู่ในจวนโหวแล้วมีเรื่องลำบากใจ อย่าไปหามารดาเลี้ยงของเจ้า มาหาข้าที่นี่ก็พอ”
เสิ่นเวยถือมองสีหน้าของเสิ่นหรงเชิง เผยสีหน้าซาบซึ้งใจเต็มเปี่ยม ขอบตาแดงก่ำเปียกชื้นไปด้วยน้ำตา ก่อนเอ่ยทั้งน้ำตาอีกครั้งว่า “ขอบคุณท่านพ่อ”
เสิ่นหรงเชิงพยักหน้า แล้วถอนใจอีกครั้ง