/> เหอจิ้นซินลืมตาขึ้นมา แสงตะวันยามเย็นตรงขอบฟ้าก็สาดเข้าตาพอดี สว่างจ้าจนแสบตา
“ไม่ใช่สิ ฉันกระโดดตึกตายไปพร้อมกับเหอจิ้นเป่าแล้วไม่ใช่เหรอ? ฉันเห็นเขาสิ้นใจไปกับตาเลยนะ” เหอจิ้นซินคิดว่าตัวเองยังไม่ตาย ความแค้นที่กดลึกอยู่ในใจพลันทะลักขึ้นมา ดวงตาแดงก่ำในพริบตา
“เหอจิ้นซิน ยืนเหม่ออะไรอยู่? วันนี้ไม่เอาค่าแรงแล้วหรือไง?” เสียงจู้จี้ดังมาจากข้างตัว
เหอจิ้นซินหันขวับไปจ้องคนที่พูด
“เชี่ยเอ๊ย!” สีหน้าราวกับจะกินคนทำเอาคนพูดสะดุ้งโหยง
“วันนี้กินยาผิดมาหรือไง?” ชายสวมเสื้อผ้าฝ้ายเนื้อหยาบสีน้ำตาลเทาอดด่าไม่ได้
แต่เหอจิ้นซินกลับถูกสภาพแวดล้อมรอบตัวดึงความสนใจไป
เขายืนอยู่บนหาดทรายริมแม่น้ำ ใต้เท้าเป็นทรายเปียกชื้น ข้าง ๆ มีกองทรายสีน้ำตาลเข้มกองระเกะระกะอยู่
บางส่วนยังชื้นแฉะ บางส่วนแห้งแล้วและถูกตักกองไว้ด้านข้าง
ไม่ไกลนักมีรถบรรทุกคันเล็กหัวเหลี่ยมสีฟ้า สีถลอกจอดอยู่ คนขับเอนกายพิงหน้ารถสูบบุหรี่อย่างสบายใจ ไม่แม้แต่จะเหลือบมองทางนี้สักแวบ ท่าทางเหมือนรอให้ขนของเต็มแล้วก็จะออกไปทันที
รถบรรทุกหัวเหลี่ยมรุ่นบีเจหนึ่งสามศูนย์จากยุค 80 ของศตวรรษก่อน กับแม่น้ำซาที่คุ้นตาตรงหน้า ทำให้เหอจิ้นซินได้สติขึ้นมาทันที
“ฉันเกิดใหม่แล้วเหรอ?!”
“นี่มันตอนปี 1980 ที่บ้านมีข้าวไม่พอกิน แล้วฉันมาขุดทรายริมแม่น้ำหย่าที่นี่!”
เหมือนจะนึกอะไรขึ้นมาได้ หัวใจเหอจิ้นซินกระตุก เขาคว้าตัวชายข้าง ๆ ไว้ “หวังเหล่าหวู่ วันนี้วันที่เท่าไร?”
หวังเหล่าหวู่ก็คือคนที่เร่งให้เหอจิ้นซินทำงานเมื่อครู่นี้
เดิมทีเขายังคิดจะด่าอยู่ แต่พอสบตาแดงก่ำของเหอจิ้นซินก็ได้แต่หดคอ “วั...วันที่สิบแปด!”
วันที่สิบแปด!
เมื่อนึกถึงข้อมูลในหัว รูม่านตาของเหอจิ้นซินก็หดลงวูบหนึ่ง
“ชาติก่อนฉันกลับถึงบ้านวันที่ 23 พวกเขาบอกว่าภรรยาฉันตายคืนวันที่ 19 ฉันเกิดใหม่ก่อนวันที่เธอตายหนึ่งวัน!”
ชาติก่อนเขาคิดว่าตัวเองกำลังหาเงินค่ารักษาชีวิตภรรยา จึงขุดทรายอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย
ใครจะรู้ว่าพวกเขาไม่เพียงไม่พาภรรยาไปโรงพยาบาล แต่ยังขังเธอไว้ในห้อง ปล่อยให้รอความตายอยู่คนเดียว!
ตอนนี้ภรรยาของเขาน่าจะยังนอนอยู่บนเตียง ทรมานเพราะอาการป่วย
สีหน้าเหอจิ้นซินหม่นคล้ำ แต่ยังดีที่เขากลับมาแล้ว!
คืนนี้เขาต้องรีบกลับไปให้ทัน!
เหอจิ้นซินโยนพลั่วตักทรายในมือทิ้ง เสียเวลาแม้แต่นาทีเดียวไม่ได้ เขาต้องกลับไปเดี๋ยวนี้!
“จะไปไหน?!” หวังเหล่าหวู่ตกใจ “อืดอาดทำงานทั้งวัน ขุดได้แค่นี้ก็ว่าไปอย่าง นี่ยังทำงานไม่เสร็จก็คิดจะกลับแล้วเหรอ?”
“แกคิดว่าร้านการกุศลของหวังเหล่าหวู่เปิดอยู่หรือไง? อยากมาก็มา อยากไปก็ไปงั้นเหรอ?”
หวังเหล่าหวู่โมโหสุด ๆ เขาคิดไม่ออกเลยว่าไอ้หมอนี่ที่ปกติทำงานซื่อสัตย์ขนาดนั้น อยู่ ๆ ทำไมถึงทำตัวเหมือนกินยาผิดมา
“แม่งเอ๊ย ถ้าทุกคนอยากไปก็ไปกันหมด แล้วฉันจะทำงานต่อยังไงวะ?!”
หวังเหล่าหวู่ทั้งอับอายทั้งโมโห ยกแส้ฟาดใส่เหอจิ้นซิน
“เพียะ!”
เหอจิ้นซินคว้าแส้ที่พุ่งเข้ามาไว้ ความเจ็บที่ฝ่ามือไม่ทำให้เขาสะทกสะท้านแม้แต่น้อย
หวังเหล่าหวู่กลับตากระตุก
เมื่อครู่เหอจิ้นซินเพิ่งกอดคนกระโดดตึกตายไปด้วยกัน เดิมทีเขาเป็นคนซื่อ ๆ แต่ลึกลงไปในใจกลับมีความโหดเหี้ยมเพิ่มขึ้นมาแล้ว
จู่ ๆ เขาก็นึกอะไรขึ้นได้ แววตาพลันเย็นเยียบ ก่อนจะก้าวฉับ ๆ เข้าไปหาหวังเหล่าหวู่
“แกจะทำอะไร?”
หวังเหล่าหวู่กลืนน้ำลาย เขารู้สึกว่าวันนี้ชายซื่อ ๆ คนนี้ไม่เหมือนเดิมเลย บรรยากาศรอบตัวเหมือนเคยฆ่าคนมา ยิ่งประกอบกับส่วนสูงเกิน 180 เซนติเมตร ก็ยิ่งกดดันคนมอง
“ฉันแม่งลืมเรื่องหนึ่งไป” เหอจิ้นซินพูดเสียงเย็น “เอาค่าแรงที่ค้างไว้คืนมาให้ฉัน!”
แส้ของหวังเหล่าหวู่ไม่ได้ทำให้เหอจิ้นซินกลัว กลับทำให้เขาได้สติขึ้นมา
ภรรยาป่วยต้องใช้เงิน เหอจิ้นซินจึงนึกถึงค่าแรงขึ้นมาได้
ความทรงจำเกี่ยวกับหวังเหล่าหวู่ค่อย ๆ ผุดขึ้นมาในหัว
หวังเหล่าหวู่เป็นเจ้าของบ่อทรายส่วนตัว ใจดำมือเหี้ยม ทรายจากหน่วยงานรัฐขายตันละ 2 หยวน แต่เขาจ่ายแค่ตันละ 1.5 หยวน เงิน 1.5 หยวนนี้รวมทั้งการขุดทรายจากแม่น้ำ ตากให้แห้ง แล้วขนขึ้นรถบรรทุก ถึงจะนับเป็นหนึ่งตัน
เหอจิ้นซินจำได้ว่าตัวเองทำงานตั้งแต่เช้าจรดค่ำ รวม 14 ชั่วโมงถึงจะขนทรายขึ้นรถบรรทุกหัวเหลี่ยมได้เต็มคัน ซึ่งจุทรายได้หนึ่งตันครึ่ง แต่คนตรงหน้ากลับจ่ายให้เขาแค่ 2 หยวน
แถมพอเข้ามาทำงานแล้วก็ต้องทำให้ครบ 5 เดือน ขาดแม้แต่วันเดียวก็ไม่ได้
เหอจิ้นซินจำได้ว่าชาติก่อนเขากลับไปทั้งที่ยังขาดอีก 5 วันถึงจะครบ 5 เดือน นั่นจึงเป็นสาเหตุที่กลับไปแล้วได้เห็นแค่ศพภรรยา
พอคิดถึงเรื่องนี้ ความโกรธก็ปะทุขึ้นเต็มอก
“ไม่ได้! ก่อนหน้านี้เราตกลงกติกากันแล้ว” หวังเหล่าหวู่กลัวก็จริง แต่คำพูดกลับยังแข็งกร้าว
พูดง่าย ๆ พอเป็นเรื่องเงิน เขาไม่มีทางยอมถอย!
เหอจิ้นซินจ้องตาอีกฝ่าย แววตาเต็มไปด้วยความดุดัน “ฉันไม่มีเวลามาพูดเรื่องพวกนี้ รีบจ่ายค่าแรงให้ฉัน แล้วส่งฉันออกไปเดี๋ยวนี้ ไม่งั้นฉันจะไปแจ้งกรมชลประทานว่าแกขุดทรายในแม่น้ำโดยไม่ได้รับอนุญาต แล้วจะไปแจ้งตำรวจว่าแกค้ากำไรเกินควบ!”
ค้ากำไรเกินควบ!
พอได้ยินคำนี้ หวังเหล่าหวู่ก็พลันนึกถึงคนที่ถูกจับเพราะค้ากำไรเกินควบ ร่างกายจึงสั่นสะท้านขึ้นมาโดยไม่รู้ตัว สายตาที่มองเหอจิ้นซินก็เปลี่ยนไป
ตอนนี้เป็นยุค 80 แม้ตั้งแต่ปี 1978 ทั่วประเทศจะเริ่มเปิดประเทศและปฏิรูปเศรษฐกิจแล้ว แต่ที่นี่คือฉวนซี เป็นหุบเขายากจน การค้ากำไรเกินควบยังคงเป็นความผิดร้ายแรงอันดับต้น ๆ!
“กรรมกรอย่างมันไปรู้เรื่องพวกนี้ได้ยังไง?” หวังเหล่าหวู่ตกตะลึงในใจ
ที่เขากล้าลอยนวลมาได้ ก็เพราะอาศัยว่ากรรมกรพวกนี้ไม่มีความรู้ อ่านหนังสือไม่ออกสักตัว!
ปกติพวกคนงานที่ถูกเขาหักค่าแรงมากที่สุดก็แค่ไปยื่นเรื่องร้องเรียนกับคณะกรรมการหมู่บ้านหย่าเจียงริมแม่น้ำ
แต่หวังเหล่าหวู่กล้าลอบขุดทรายริมหมู่บ้านหย่าเจียงได้ ก็เพราะเขาจัดการเส้นสายไว้แล้ว พวกนั้นจึงไม่สนใจคนที่ไปร้องเรียนเขา แถมยังด่าก่อนจะไล่พวกคนงานออกมาอีก
“แกกล้าเหรอ” หวังเหล่าหวู่ตะคอกเสียงดัง ทว่าท่าทางกลับไม่มั่นใจ
“เดี๋ยวก็รู้ว่าฉันกล้าหรือเปล่า” เหอจิ้นซินจ้องตาหวังเหล่าหวู่เขม็ง “อย่าบีบให้ฉันเล่นงานแก!”
“ถ้าแกไม่ให้เงินฉัน เชื่อไหมว่าฉันจะลากแกไปตายด้วยกัน?”
ภรรยายังนอนรอเงินไปรักษาอยู่ แววตาดุดันป่าเถื่อนของเหอจิ้นซินจึงปิดไม่มิด มองแล้วเหมือนจะกินคนจริง ๆ
“ให้ ๆ ๆ เอาไปให้หมด ไอ้เวร ตอนมาแกไม่ได้บอกเหรอว่าเขียนเป็นแค่ชื่อตัวเองได้?” หวังเหล่าหวู่กลัวจนตัวสั่น เขาล้วงธนบัตรก้อนใหญ่ปึกหนึ่งจากกระเป๋าด้านในของกางเกงออกมาอย่างไม่เต็มใจ
บนธนบัตรสีดำราคา 10 หยวนมีภาพผู้แทนประชาชนกลุ่มหนึ่งเดินออกจากหอประชุมใหญ่ ภาพธนบัตรเหล่านี้ทำให้เหอจิ้นซินรู้สึกว่าการเกิดใหม่ของตัวเองเป็นเรื่องจริงยิ่งขึ้น
“วันละ 2 หยวน รวม 145 วัน หักค่าอาหารวันละ 3 เหมา ค่าที่พัก 1 เหมา 5 เฟิน ค่าโดยสารรถที่พาพวกแกมา ค่าเครื่องมือ รวมแล้วคิดให้ 20 หยวน งั้นฉันจ่ายให้แกอีก 204 หยวน 7 เหมา 5 เฟิน” หวังเหล่าหวู่คำนวณอย่างละเอียด แม้จะถูกข่มขู่แล้วก็ยังคำนวณเป๊ะเหมือนเดิม
เหอจิ้นซินฟังแล้วขมวดคิ้ว ได้แต่เร่งให้หวังเหล่าหวู่รีบ ๆ ตอนนี้ในใจเขามีแต่ภรรยาที่กำลังป่วยหนักและทรมานอยู่ที่บ้าน
“ฉันจะไปเดี๋ยวนี้” เหอจิ้นซินยัดเงินใส่กระเป๋า แล้วลากหวังเหล่าหวู่ไปทางคนขับ
แม้เหอจิ้นซินจะรีบจนกัดฟันกรอด แต่สมองกลับปลอดโปร่งอย่างน่าประหลาด เขาต้องนั่งรถออกจากหุบเขานี้ ถึงจะกลับบ้านได้เร็วขึ้น
“ไอ้บ้านี่บ้าไปแล้ว... มันไม่กลัวตายเพราะชีวิตมันไร้ค่า แต่ฉันไม่เหมือนมันหรอก” หวังเหล่าหวู่ถูกเหอจิ้นซินลากไป พลางพึมพำปลอบใจตัวเอง
“พี่คนขับ ถ้าพาผมไปถึงอำเภอเหมยโจวก่อนฟ้ามืด ผมให้ 10 หยวน” พอขึ้นรถ เหอจิ้นซินก็รีบเอ่ยปากทันที
ในยุค 80 คนขับรถมีเงินเดือนเดือนละประมาณ 60 หยวน แค่วิ่งรถเที่ยวเดียวก็ได้ 10 หยวน คนขับส่วนใหญ่ย่อมเต็มใจ คนตรงหน้าก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น
“ชาติก่อน ฉันไม่กล้าบอกหวังเหล่าหวู่ว่าจะกลับบ้าน เลยต้องรอทั้ง 5 วัน ทำงานจนเสร็จแล้วถึงได้เงิน พอกลับไปก็เหลือแค่ศพของชิงชิง!”
“แต่ตอนนี้ไม่เหมือนเดิมแล้ว ฉันได้เงินมาแล้ว คืนนี้ก่อนฟ้ามืดก็กลับถึงบ้านได้”
“ชิงชิงรอฉันก่อน คราวนี้ฉันต้องช่วยเธอได้แน่!”