ฝนสารทโปรยปรายไม่ขาดสาย สายลมเย็นพลันพัดกรู
ภายในตำหนักจื่อเฉิน แม้ความผิดของสกุลเผยจะได้รับการตัดสินแล้ว ทว่าเรื่องบทลงโทษ บรรดาขุนนางกลับเห็นต่างกันไปคนละทาง
“กฎหมายต้ายงมีบัญญัติไว้ ผู้ทรยศต่อแผ่นดินไปเข้ากับฝ่ายกบฏ เป็นความผิดประการที่สามในความผิดร้ายแรงสิบประการ ทั้งยังทำลายบ้านเมือง ก่อความวุ่นวายแก่ราษฎร ร้ายแรงถึงเพียงนี้ ย่อมสมควรเป็นความผิดอันดับหนึ่ง โทษควรประหารทั้งตระกูล!” เสนาบดีกระทรวงอาญากล่าวอย่างตรงไปตรงมา
“กระหม่อมเห็นด้วยพ่ะย่ะค่ะ” เสนาบดีศาลอุทธรณ์รังเกียจการกระทำของสกุลเผยยิ่งนัก “สกุลเผยได้รับความไว้วางพระทัยจากฝ่าบาท แต่กลับประพฤติตนเป็นกบฏ หลอกลวงเบื้องสูงและทรยศต่อแผ่นดิน หากไม่ลงโทษอย่างหนักเพื่อเตือนผู้คน เกรงว่าจะเป็นการบ่มเพาะขุนนางในราชสำนักที่คิดกบฏเช่นนี้ ขอฝ่าบาทโปรดลงโทษสกุลเผยอย่างหนักพ่ะย่ะค่ะ”
“กระหม่อมเห็นด้วยพ่ะย่ะค่ะ”
“กระหม่อมก็เห็นด้วยพ่ะย่ะค่ะ”
ถังอวิ๋นยกมือขึ้นเล็กน้อย เหล่าขุนนางในท้องพระโรงก็พลันเงียบเสียง ตั้งใจฟังพระดำรัส
“ถ้อยคำของเหล่าขุนนางเป็นเหตุเป็นผล เราก็ไม่ปรารถนาจะละเว้นคนชั่ว ทว่าสกุลเผยมีสมาชิกทั้งบนและล่างหลายร้อยคน จะตัดสินโทษอย่างไรดี?”
“เมื่อเป็นตระกูลที่ทรยศต่อแผ่นดิน จะลงโทษพัวพันทั้งตระกูลก็ใช่ว่าจะไม่ได้” เสนาบดีกระทรวงอาญาเคยนำทัพออกรบและสนับสนุนเหล่าขุนศึก แม้บัดนี้จะล่วงเข้าสู่วัยชราแล้ว แต่จิตใจภักดีต่อฮ่องเต้และรักชาติกลับยิ่งลึกซึ้ง ตลอดชีวิตเกลียดชังผู้ทรยศเช่นนี้เป็นที่สุด
“ฝ่าบาทโปรดพิจารณาให้ถี่ถ้วนพ่ะย่ะค่ะ!” เสนาบดีตรวจการก้าวออกมา ประสานมือกล่าวว่า “แม้ความผิดของสกุลเผยจะหนักหนาสาหัส แต่ใช่ว่าทุกคนจะรู้เห็นและมีส่วนร่วมในการติดต่อกับศัตรู กระหม่อมเห็นว่าไม่ควรให้ภรรยาและบุตรที่บริสุทธิ์ต้องรับโทษ ผู้ที่ไม่รู้เรื่องควรได้รับการผ่อนปรน เพื่อแสดงให้เห็นถึงพระเมตตาของฝ่าบาทพ่ะย่ะค่ะ”