นับตั้งแต่เฟิ่งเสียยืนกรานจะออกเรือน พ่อเฒ่าหวังก็พกกล้องยาสูบเที่ยวเดินเตร่ไปทั่วหมู่บ้านใกล้เคียงทุกวี่วัน ฝากฝังคนรู้จักเก่าแก่และแม่สื่อเฒ่าให้ช่วยสืบหาครอบครัวที่เหมาะสม
ลูกสาวของเขาหน้าตาโดดเด่นเป็นเลิศ เพียงแต่ฐานะทางบ้านยากจนแสนเข็ญเกินไป จะไต่เต้าเข้าตระกูลสูงศักดิ์ก็ไม่ได้ ครอบครัวธรรมดาก็กลัวจะทำให้ลูกสาวต้องลำบาก ผ่านไปหลายวันก็ยังหาคนที่ถูกใจไม่ได้
บ่ายวันนี้ ดวงอาทิตย์เอียงลอยอยู่เหนือยอดเขา พ่อเฒ่าหวังนั่งยอง ๆ อยู่ใต้ต้นฮวยเก่าแก่ตรงปากทางเข้าหมู่บ้าน พูดคุยกับป้าหลิวที่ข้ามมาจากหมู่บ้านใกล้เคียงเพื่อมาจับจ่ายตลาด ด้ามกล้องยาสูบเคาะเบา ๆ ลงบนพื้น
"ป้าหลิว ท่านมีเส้นสายกว้างขวาง ช่วยข้าสอดส่องดูหน่อยเถิด เฟิ่งเสียลูกสาวข้า ท่านก็เคยเห็นแล้ว หน้าตารูปร่างล้วนเป็นเลิศ นิสัยก็ซื่อตรง ขอเพียงครอบครัวที่มีฐานะมั่งคั่งและปฏิบัติต่อผู้อื่นอย่างมีน้ำใจ"
ป้าหลิวรวบปลายแขนเสื้อขึ้น ดวงตากลอกไปมาแล้วตอบตกลงทันที "โอ๊ย อ๋องเฒ่า ถ้าท่านไม่พูดขึ้นมา ข้าก็เกือบลืมไปแล้ว! หมู่บ้านหลี่เจียที่อยู่ข้างบ้านเรา มีครอบครัวหนึ่งเหมาะสมอย่างยิ่ง"
พ่อเฒ่าหวังมีกำลังใจขึ้นมาทันที ขยับเข้าไปใกล้ขึ้นอีก "บ้านไหนหรือ? ท่านลองเล่าละเอียดให้ฟังหน่อย"
"ก็บ้านสกุลเฉินเก่าทางตะวันตกของหมู่บ้านน่ะสิ" ป้าหลิวลดเสียงต่ำลง ค่อย ๆ กล่าว "ครอบครัวนั้นมีแค่ลูกชายคนเดียว บนหัวมีพี่สาวสามคน ล้วนแต่งออกเรือนไปตั้งแต่อายุยังน้อย ครอบครัวไร้ภาระผูกพัน มีที่นาอยู่ไม่น้อย เสบียงอาหารเต็มฉาง นับว่ามีฐานะในละแวกเรา มีเงินสดเก็บออมอยู่บ้าง ใช้ชีวิตอยู่สบาย"
พ่อเฒ่าหวังแอบดีใจขึ้นมาทันใด รีบซักไข้ต่อ "แล้วนิสัยของลูกชายบ้านนั้นเป็นเช่นไร? หน้าตาเป็นอย่างไรบ้าง?"
"นิสัยก็ซื่อตรง ซื่อสัตย์ขยันขันแข็ง แต่หน้าตาธรรมดาไปหน่อย เรียกว่างามไม่ได้ รูปร่างสูงปานกลาง รูปลักษณ์ราบเรียบ" ป้าหลิวพูดตามความเป็นจริง "แต่ว่า ฐานะครอบครัวเขามั่นคงดีนะ มีเพียงลูกชายคนเดียว ทรัพย์สมบัติภายหน้าก็ล้วนตกเป็นของเขา สองตายายไม่มีข้อเรียกร้องอื่นใด มีเพียงความยึดมั่นเดียว ตั้งใจจะหาลูกสะใภ้ที่หน้าตางดงาม คิ้วตาชัดเจน ครอบครัวก็ไม่ต้องกังวลเรื่องปากท้อง ก็อยากได้ภรรยาหน้าตาดีมาเสริมหน้ากระดาษ"
สิ้นคำพูดนี้ ในใจของพ่อเฒ่าหวังก็ปิ๊งแผนขึ้นในบัดดล
สิ่งที่ครอบครัวเขาขาด ก็คือเงินทองและข้าวปลาอาหาร ให้มีกินอิ่มท้อง ตระกูลเฉินมีเงินมีที่นา เพียงแต่ต้องการใบหน้างาม มันไม่ใช่เรื่องที่ลงตัวพอดีหรือ? เฟิ่งเสียรูปโฉมงามขนาดนั้น ตรงกับคนที่ตระกูลเฉินเสาะแสวงหาอย่างยากเย็น
"จริงหรือ?" น้ำเสียงพ่อเฒ่าหวังเต็มไปด้วยความตื่นเต้น
"แล้วจะเป็นเท็จได้อย่างไร?" ป้าหลิวผงกศีรษะ "ตระกูลเฒ่าเฉินไม่ด้อยเรื่องกินดื่ม ก็แค่เบื่อหน่ายลูกสะใภ้ทั่วไปที่หน้าตาจืดชืด เที่ยวเสาะหาไปทั่วให้คนช่วยหาสตรีรูปงาม เฟิ่งเสียของพวกท่าน หน้าตาเช่นนั้น ลองให้ไปยืนตรงนั้นสักหน่อย รับประกันได้ว่าสองตายายจะถูกใจทันที"
พ่อเฒ่าหวังปลดปล่อยหินก้อนใหญ่ในใจลงได้ ขอบคุณป้าหลิวแล้วรีบก้าวเท้าเดินกลับบ้าน
ทันทีที่ก้าวเข้าไปในบ้านอิฐดินเผา สตรีแซ่อ๋องกำลังก้มหน้าร้อยพื้นรองเท้าอยู่ เฟิ่งเสียนั่งตรงขอบเตียงก่ออิฐดิน ซ่อมปะเสื้อผ้าเก่า ในห้องมืดสลัว แต่กลับทำให้รูปหน้างามของนางเด่นชัดและผุดผาดขึ้น
"พ่อของนาง ท่านกลับมาแล้วหรือ? สืบหาครอบครัวได้ความแล้วหรือ?" สตรีแซ่อ๋องเงยหน้าขึ้นถาม
พ่อเฒ่าหวังนั่งลงบนขอบเตียงก่ออิฐ จุดยาสูบมวนหนึ่ง สูดลึกเฮือกหนึ่ง แล้วค่อย ๆ เอ่ยปาก "สืบได้แล้ว บ้านสกุลเฉินที่หมู่บ้านหลี่เจีย ไม่มีอะไรดีไปกว่านี้อีกแล้ว"
สองแม่ลูกพากันหันมามองเป็นตาเดียวกัน
"ครอบครัวนั้นมีพื้นเพอย่างไรหรือ?" เฟิ่งเสียหยุดเข็มในมือ แววตามีความคาดหวังซ่อนอยู่
"ครอบครัวมีเพียงลูกชายคนเดียว พี่สาวสามคนออกเรือนไปหมดแล้ว ไร้การแก่งแย่งของพี่น้องสตรี ครอบครัวมีนามีข้าว มีเงินเก็บในมืออีกต่างหาก ในแถบชนบทนับว่าเป็นครอบครัวที่อุดมสมบูรณ์" พ่อเฒ่าหวังค่อย ๆ เล่า "ก็แค่เด็กคนนั้น รูปร่างหน้าตาธรรมดา เรียกว่าหล่อไม่ได้ แต่นิสัยเป็นคนสงบเสงี่ยม ซื่อตรง"
สตรีแซ่อ๋องรู้สึกลังเลเล็กน้อย "หน้าตาไม่งามหรือ? เช่นนั้นเสี่ยเสีย..."
"ครอบครัวเขาไม่เรียกร้องอย่างอื่น มีเพียงต้องการให้ลูกสะใภ้เกิดมาหน้าตางดงาม" พ่อเฒ่าหวังขัดนางขึ้น มองไปทางเฟิ่งเสีย "ครอบครัวนั้นไม่ขาดอะไรเลย ก็แค่อยากได้ลูกสะใภ้หน้าตางามมาเชิดชูครอบครัว เจ้าเกิดมาสะสวยปานนี้ ก็คือคนที่พวกเขาต้องการนั่นเอง ครอบครัวเรายากจนข้นแค้นกู่ ไม่ถึงกับร้อง จะปีนป่ายขึ้นครอบครัวเช่นนี้ได้ ภายภาคหน้าเจ้าก็ไม่ต้องสวมใส่เสื้อผ้าปะชุนอีกต่อไป ไม่ต้องใช้ชีวิตให้แต่ข้าวต้มน้ำใส มีห้องของตนเอง มีกินมีสวมใส่ เท่านี้ก็เพียงพอแล้ว"
หัวใจของเฟิ่งเสียสั่นไหว ปลายนิ้วค่อย ๆ กำแน่นขึ้น
หน้าตาไม่ดีไม่สำคัญเลย นางไม่เคยต้องการบุรุษรูปงาม สิ่งที่นางต้องการคือการหลุดพ้นจากทะเลทุกข์ ได้ใช้ชีวิตที่สงบสุขมั่งคั่ง
ขอเพียงฐานะครอบครัวดี ทำให้นางหนีหลุดจากรังแห่งความยากจนนี้ได้ หน้าตาจะดีหรือไม่ นางไม่เคยสนใจเลยด้วยซ้ำ
"ท่านพ่อ เรื่องแต่งงานนี้... จะสำเร็จได้หรือไม่?" เฟิ่งเสียถามเสียงเบา
"ย่อมสำเร็จแน่นอน" น้ำเสียงพ่อเฒ่าหวังเต็มไปด้วยความมั่นใจ "ครอบครัวนั้นก็ถูกชะตาเพียงรูปโฉม เจ้ามีข้อได้เปรียบสูงสุด อีกไม่กี่วัน ข้าจะให้ป้าหลิวช่วยเป็นแม่สื่อ จัดการให้สองครอบครัวได้พบหน้ากันสักครั้ง รับประกันได้เลยว่าสองตายายสกุลเฉินจะถูกใจเจ้าตั้งแต่แรกเห็น"
สตรีแซ่อ๋องมองคิ้วตางดงามของลูกสาว แล้วคิดถึงชีวิตที่ครอบครัวมักไม่มีอะไรจะใส่หม้อมาหลายปี สุดท้ายก็ได้แต่ถอนหายใจ "ก็แล้วไป การแต่งงานที่สมบูรณ์พร้อมทุกด้านสิบส่วนมาจากไหนกัน ขอเพียงครอบครัวสามีดีต่อเจ้า ใช้ชีวิตอยู่อย่างมั่งคั่ง หน้าตาธรรมดาก็ให้มันธรรมดาเถิด การใช้ชีวิตสงบสุขดีกว่าสิ่งใด"
เฟิ่งเสียแหงนมองสายลมใบไม้ร่วงอันโหยหวนนอกหน้าต่าง มุมปากแอบยกกระตุกขึ้นเป็นรอยโค้งอ่อนบาง
ชีวิตที่ยากลำบาก ในที่สุดก็ถึงคราวจะสิ้นสุดลงเสียที
ตระกูลเฉินแห่งหมู่บ้านหลี่เจีย กำแพงบ้านเตี้ย ๆ บ้านอิฐดินเผาดูยังค่อนข้างเป็นระเบียบ แต่ภายในบ้าน มองแวบเดียวก็รู้ว่าโล่งเปล่าเงียบเหงา
บุตรชายคนเดียวของตระกูลเฉิน เฉินเหล่าฮ่าน ปีนี้อายุยี่สิบสอง เกิดมามีรูปร่างอ้วนเตี้ย หน้าตากลมเต็มไปด้วยกระหนาแน่น จมูกแฟ่บ ตาเล็กหยีจนเป็นเส้น เมื่อยืนอยู่ตรงนั้นก็เหมือนกับก้อนแป้งที่หนาแน่นและแข็งปั๋ง
เขาถูกพ่อแม่ตามใจตั้งแต่เล็ก รับภาระไม่ไหว แบกน้ำหนักไม่ขึ้น งานเกษตรในทุ่งไม่แตะต้องเลยแม้สักครึ่งส่วน ได้แต่เฉไฉไปเดินทอดน่องไร้จุดหมายที่ปากหมู่บ้านตลอดวัน ต้องพึ่งพาสองสามีภรรยาเฒ่าที่ตื่นเช้านอนดึกทำไร่ไถนา รับจ้างทำงานยิบย่อย ประคับประคองให้ทั้งครอบครัวไม่ตายลง แค่บอกว่าครอบครัวมีฐานะมั่นคงก็ล้วนเป็นคำพูดเพื่อเสริมภาพลักษณ์ที่คนนอกกล่าวขานกัน
พี่สาวสามคนที่อยู่เหนือเขาล้วนแต่งออกเรือนไปยังหมู่บ้านนอกไปนานแล้ว ชีวิตก็ยังติดขัดลำบาก ล้วนเป็นครอบครัวยากจนที่ดิ้นรนขุดหาอาหารในดิน จะมีเงินหรือข้าวเหลือมายอะไรได้