เจียงเหวินเยว่ตอบรับอย่างว่าง่าย นิ้วมือเผลอกำแน่นลงบนฝ่ามือโดยไม่รู้ตัว
แม้จะเตรียมใจไว้แล้วว่าจะถูกขาย แต่ก็ไม่คิดว่าจะเร็วถึงเพียงนี้ ในใจอดกระวนกระวายไม่ได้
แม่เฒ่าหวังประทับใจนางมาก ทั้งยังอุตส่าห์กำชับนางเป็นพิเศษ คนที่มาซื้อคนในวันนี้คงเป็นนายจ้างที่ดี
เมื่อมาถึงเรือนด้านหน้า
แม่เฒ่าหวังให้นางรออยู่ในลาน ส่วนตัวเองเดินเข้าไปก่อน
เจียงเหวินเยว่ยืนนิ่งอยู่ครู่หนึ่ง ไม่นานก็ได้ยินเสียงฝีเท้า หญิงรับใช้แรงงานหยาบคนหนึ่งพาสาวใช้น้อยราวยี่สิบถึงสามสิบคนเดินเข้ามา
นางกวาดตามองอย่างรวดเร็ว ทุกคนอายุไม่เกิน 10 ขวบ หน้าตาสะอาดสะอ้าน ท่าทางดูเหมือนได้รับการอบรมกิริยามารยาทมาแล้ว
พวกนางถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 10 คน
แม้เจียงเหวินเยว่จะเพิ่งมาใหม่ แต่ผิวพรรณขาว หน้าตาสะสวย ทั้งยังดูสุขุมกว่าสาวใช้น้อยคนอื่น หญิงรับใช้แรงงานหยาบจึงชี้ให้นางไปอยู่กลุ่มแรก
เพิ่งยืนเข้าแถวได้ไม่นาน ก็มีคนเรียกจากโถงด้านหน้า
“ทำตัวให้เรียบร้อย ก้มหน้าเข้าไป!” หญิงรับใช้กระซิบเตือนเสียงต่ำ
เจียงเหวินเยว่เดินตามหลังคนอื่นไป พลางใช้หางตามองท่าทางของพวกนางแล้วทำตาม เดินเข้าโถงด้านหน้า ก้มหน้าลง คุกเข่าคารวะ
“คารวะฮูหยินเจ้าค่ะ”
หญิงวัยกลางคนที่นั่งอยู่ด้านบนสวมผ้าไหมเนื้อดีดูมั่งคั่ง ใบหน้าแฝงความน่าเกรงขาม นางยิ้มบาง ๆ “ลุกขึ้นเถิด ข้าไม่นับว่าเป็นฮูหยินหรอก เรียกข้าว่ามามาฟางก็พอ”
กล่าวจบก็หันไปพูดกับแม่เฒ่าหวังที่ยืนยิ้มประจบอยู่ข้าง ๆ “สาวใช้น้อยของเจ้าดูดีกว่าที่อื่น ทั้งยังดูรู้จักกฎระเบียบ”
แม่เฒ่าหวังยิ้มจนแก้มแทบปริ น้ำเสียงทั้งประจบสอพลอและเฉลียวฉลาด “พี่ฟางชมเกินไปแล้ว ได้ยินมาว่าท่านเจ้าเมืองเซี่ยกำลังจะมารับตำแหน่ง จวนต้องซื้อสาวใช้น้อยไปใช้งาน ข้าคัดพวกนี้เก็บไว้ให้ท่านโดยเฉพาะ ลองเลือกดูเถิด หากมีคนถูกตาก็ถือเป็นวาสนาของพวกนาง”
เจียงเหวินเยว่ฟังบทสนทนาของทั้งสองอย่างเงียบ ๆ จู่ ๆ ในใจก็ฉุกคิดขึ้นมา
ก่อนหน้านี้ตอนหนีภัยไปกับครอบครัว นางบังเอิญได้ยินว่าคราวนี้อุทกภัยสร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง ราชสำนักลงโทษขุนนางไปไม่น้อย เจ้าเมืองคนก่อนของเจียงหนิงก็ถูกยึดทรัพย์และปลดจากตำแหน่ง
เจ้าเมืองคนใหม่รีบร้อนมารับตำแหน่ง วาระดำรงตำแหน่งอย่างน้อยก็ 3 ปี จึงต้องพาครอบครัวมาด้วย
จวนเซี่ยจัดซื้อสาวใช้ล่วงหน้า คงเพื่อให้มาปรนนิบัติครอบครัวของเจ้าเมืองคนใหม่ในเรือนชั้นใน
มิน่าเล่าแม่เฒ่าหวังถึงบอกว่าเป็นบ้านนายจ้างชั้นดี
ดังคำกล่าวที่ว่า แม้แต่เจ้าหน้าที่ขั้นเจ็ดหน้าประตูมหาเสนาบดีก็ยังน่าเกรงขาม อาศัยต้นไม้ใหญ่ย่อมได้ร่มเงา
หากนางได้เข้าไปอยู่ในจวนเจ้าเมือง ก็ไม่ต้องกังวลว่าจะถูกขายไปยังสถานที่โสมม ต่อไปถ้าตั้งหลักได้แล้ว ยังมีโอกาสไปตามหาบิดามารดาที่เข้าเมืองไปหาที่พักพิง ครอบครัวจะได้กลับมาพบกันอีกครั้งโดยไม่ยากเกินไป...
เจียงเหวินเยว่แอบจิกฝ่ามือ สีหน้ายังคงเคารพนอบน้อม พลางคิดอย่างรวดเร็วว่าจะทำอย่างไรให้ได้รับเลือก
มามาฟางลุกขึ้น เดินไปยังแถวสาวใช้น้อยอย่างเชื่องช้า กวาดตามองพวกนางทีละคน ก่อนถามชื่อ มาจากที่ใด ปีนี้อายุเท่าไร ในครอบครัวมีใครบ้าง และทำอะไรเป็นบ้าง
หลังถูกถามรัวเป็นชุด สาวใช้น้อยสองคนแรกก็ดูประหม่าอย่างเห็นได้ชัด ใบหน้าแดงก่ำ ตอบตะกุกตะกัก
คนที่สามถึงกับฟังคำถามไม่ครบ เสียงเบายิ่งกว่าเสียงยุง
มามาฟางข้ามพวกนางไปทันที
เจียงเหวินเยว่เป็นคนที่สี่
ในใจนางสงบนิ่ง สีหน้าจึงมั่นคงตามไปด้วย นางคิดเสียว่าเป็นการสัมภาษณ์งานในบริษัทสมัยโบราณ ก้มตาลง น้ำเสียงสุภาพ ตอบได้ชัดถ้อยชัดคำและคล่องแคล่ว
เมื่อได้ยินว่านางอ่านออกเขียนได้และคิดเลขเป็น มามาฟางก็เผยสีหน้าประหลาดใจอยู่บ้าง “เจ้าไปเรียนสิ่งเหล่านี้มาจากที่ใด?”
สาวใช้น้อยที่ถูกขายในวัยเท่านี้ ส่วนใหญ่มาจากครอบครัวยากจน คนที่อ่านออกเขียนได้มีน้อยมาก ส่วนการคิดเลขยิ่งต้องอาศัยพรสวรรค์
เจียงเหวินเยว่ยังคงมีท่าทีนอบน้อม “เรียนมามา เมื่อก่อนครอบครัวข้าพอมีฐานะอยู่บ้าง บิดาคิดว่าการอ่านหนังสือช่วยให้เข้าใจเหตุผล จึงให้ข้าเรียนอยู่ 2 ปี มารดาเคยเป็นช่างปักผ้า ข้าจึงได้เรียนรู้มาบ้างเล็กน้อยเจ้าค่ะ”
แม่เฒ่าหวังแทรกขึ้นมาพร้อมรอยยิ้ม “พี่ฟาง เด็กคนนี้ข้าเพิ่งรับมาจากนอกเมือง มารดาของนางป่วย ที่บ้านขาดแคลนอาหาร นางจึงขายตัวเองเจ้าค่ะ”
มามาฟางได้ยินดังนั้นก็มองนางอย่างละเอียดอีกสองครั้ง ก่อนพยักหน้า “ทั้งรูปร่างหน้าตาและนิสัยใจคอดี เป็นเด็กกตัญญู ไปยืนรออยู่ข้าง ๆ ก่อนเถิด”
“เจ้าค่ะ” เจียงเหวินเยว่ก้มตาเดินไปยืนข้าง ๆ หัวใจที่แขวนค้างอยู่จึงค่อยสงบลง
ไม่รู้ว่ามามาฟางผู้นี้มีที่มาอย่างไร แต่เข้มงวดกับกฎระเบียบอย่างยิ่ง ทั้งสายตายังเฉียบคม นอกจากสังเกตหน้าตาและนิสัยของสาวใช้น้อยแล้ว ยังดูการพูดจาและสีหน้าท่าทางด้วย หากมีสิ่งใดไม่เหมาะสมแม้เพียงนิดเดียวก็จะตัดออกทันที
สาวใช้น้อย 30 คนถูกคัดเลือกทีละกลุ่ม สุดท้ายเลือกไว้เพียง 6 คน
มามาฟางยังสั่งสาวใช้สาวที่อยู่ข้างกายให้พาพวกนางไปตรวจในห้องด้านใน คนที่ร่างกายไม่พิการหรือมีโรคซ่อนเร้น ผิวพรรณสะอาดแข็งแรง และไม่มีกลิ่นตัวชัดเจนจึงจะผ่าน
ขั้นตอนซับซ้อนถึงเพียงนี้ แม่เฒ่าหวังกลับไม่แสดงความไม่พอใจแม้แต่น้อย รอยยิ้มบนใบหน้ายิ่งเด่นชัดขึ้น
ได้ยินว่าเจ้าเมืองเซี่ยคนใหม่เป็นบุตรชายคนรองของตระกูลกั๋วกงสืบทอดบรรดาศักดิ์แห่งเมืองหลวง ฮูหยินรองเซี่ยก็มีชาติกำเนิดสูงส่งเช่นกัน ย่อมไม่ขาดแคลนเงินทอง
จวนเซี่ยมีกฎระเบียบเข้มงวด แค่จัดซื้อบ่าวรับใช้ก็เลือกแล้วเลือกอีกอยู่นาน
นายหน้าค้าคนหลวงที่เตรียมตัวล่วงหน้าอย่างแม่เฒ่าหวังมีอยู่มากกว่าสิบคน แต่ละคนต่างมีสาวใช้น้อยที่ไม่ได้รับเลือกอยู่ในมือ มามาฟางเป็นคนเลือกมากที่สุด การที่นางเลือกคนจากแม่เฒ่าหวังไปถึง 6 คน หากแพร่ออกไปก็เป็นหน้าเป็นตาแก่นาง
การค้าครั้งนี้จะได้เงินหรือไม่เป็นเรื่องรอง การได้สร้างไมตรีกับคนในจวนของขุนนางผู้ปกครองเจียงหนิงในอนาคตต่างหากที่มีประโยชน์อย่างเห็นได้ชัด
หลังจัดการเรื่องเอกสารสัญญาซื้อขายตัวบุคคลเสร็จ มามาฟางก็ปฏิเสธคำเชื้อเชิญให้อยู่ต่ออย่างกระตือรือร้นของแม่เฒ่าหวัง ก่อนพาเด็กหญิงทั้ง 6 คนออกจากเรือน
เจียงเหวินเยว่จงใจรั้งท้าย ระหว่างเดินผ่านแม่เฒ่าหวัง นางรีบคารวะและกล่าวขอบคุณเสียงเบา “ขอบคุณท่านที่ชี้แนะและช่วยพูดให้ ขอดูแลตัวเองด้วยนะเจ้าคะ”
กล่าวจบก็รีบก้าวออกไป
แม่เฒ่าหวังได้ยินแล้วชะงักไป สีหน้าเฉลียวฉลาดฉายแววตกตะลึงขึ้นมาครู่หนึ่ง
ทำการค้าขายคนมาหลายปี เคยถูกด่าถูกถ่มน้ำลายใส่มาก็ไม่น้อย แต่นี่เป็นครั้งแรกที่สาวใช้น้อยซึ่งถูกขายกล่าวขอบคุณนาง
“เด็กคนนี้ฉลาดจริง ๆ พอก้าวเข้าไปในจวนผู้สูงศักดิ์แล้ว ต่อไปจะมีวาสนาอย่างไรก็ไม่รู้...” นางจุปากด้วยความพอใจ อารมณ์ดียิ่งกว่าเดิม ฮัมเพลงเบา ๆ พลางหันหลังเดินเข้าบ้าน
ดวงตะวันคล้อยต่ำลงทางทิศตะวันตก
รถม้าหยุดอยู่หน้าประตูข้างด้านหลังของจวนเซี่ย
สาวใช้น้อย 12 คนรวมทั้งเจียงเหวินเยว่ลงจากรถ ข้ามธรณีประตูสูง ตามสาวใช้สาวที่อยู่ข้างกายมามาฟางไปยังเรือนพักแยกหลังหนึ่ง หน้าประตูมีหญิงรับใช้แรงงานหยาบนั่งอยู่
เมื่อเห็นสาวใช้สาวเดินมา หญิงรับใช้ก็ยิ้มพลางลุกขึ้นต้อนรับ “แม่นางไฉ่เยว่ มีสาวใช้น้อยเข้าจวนมาใหม่อีกแล้วหรือ?”
ไฉ่เยว่ยิ้มบาง ๆ แล้วพยักหน้า “ชุดนี้เป็นชุดสุดท้ายแล้ว มามาฟางบอกว่าคนในจวนครบแล้ว รบกวนท่านแม่ช่วยจัดการตามธรรมเนียมเดิม ดูแลทำความสะอาดให้เรียบร้อยก่อนจะได้จัดที่พัก”
หญิงรับใช้ยิ้มรับคำ ไฉ่เยว่กำชับเจียงเหวินเยว่กับคนอื่น ๆ อีกสองสามประโยคให้เชื่อฟัง แล้วจึงเดินจากไป
หญิงรับใช้ตะโกนเรียกเข้าไปในบ้าน ครู่หนึ่งก็มีหญิงรับใช้อีกคนหน้าตาดุร้ายเดินออกมา ในมือถือตลับไม้ที่ใส่อุปกรณ์ไว้
“ตามกฎของจวน พวกสาวใช้น้อยที่มาจากข้างนอกอย่างพวกเจ้าต้องสางผมก่อน กำจัดเหากับไข่เหาบนหัวให้หมด ตัดแต่งให้เรียบร้อยแล้วค่อยไปล้างตัวอาบน้ำ เปลี่ยนเป็นเสื้อผ้าของจวน ถึงจะเข้าไปได้”
หญิงรับใช้พูดพลางหยิบอุปกรณ์ออกมา “เข้าแถวให้เรียบร้อย ใครจะเริ่มก่อน?”
เด็กหญิงทั้งหลายอดกลัวไม่ได้ ต่างห่อไหล่และไม่กล้าขยับ
หญิงรับใช้หน้าตาดุร้ายตวาดอย่างไม่สบอารมณ์ “อืดอาดอะไรกัน รีบเข้าแถวเดี๋ยวนี้!”
เจียงเหวินเยว่พอเข้าใจสถานการณ์แล้ว จึงเดินไปหาหญิงรับใช้คนแรกอย่างกระตือรือร้น เงยหน้าขึ้นเผยรอยยิ้มว่าง่าย
“รบกวนท่านมามาด้วยเจ้าค่ะ”
หญิงรับใช้ได้ยินก็หัวเราะ “ปากหวานเสียด้วย เด็กน้อย ข้าไม่กล้ารับคำเรียกว่ามามาหรอก คนที่มีฐานะในจวนเท่านั้นถึงเรียกเช่นนั้นได้ เรียกข้าว่ามามาเฉินก็พอ ไม่ต้องกลัว สางผมไม่เจ็บหรอก”
กล่าวจบก็คล่องแคล่วแกะมวยผมของเจียงเหวินเยว่ แล้วตรวจหนังศีรษะอย่างละเอียด
“ไม่มีเหาหรือกลากบนหัว สะอาดดี แค่ตัดแต่งให้เรียบร้อยก็พอ”
มามาเฉินเป็นคนตรงไปตรงมา เพียงไม่กี่ทีนางก็ตัดผมยุ่ง ๆ ที่ชี้ออกมาให้เจียงเหวินเยว่ จนเหลือปลายผมเรียบร้อยยาวระต้นอก
นี่เป็นครั้งแรกที่เจียงเหวินเยว่ตัดผม นับตั้งแต่อายุ 3 ขวบ
เมื่อก่อนครอบครัวเจียงเป็นผู้มีฐานะในหมู่บ้าน ที่บ้านมีทั้งนาและที่ดิน ได้กินเนื้ออยู่บ่อย ๆ
นางได้รับสารอาหารเพียงพอมาตั้งแต่เด็ก ผมจึงดกหนา แม้หลังหนีภัยชีวิตจะลำบาก แต่บนศีรษะก็ไม่เคยมีเหาหรือกลาก
แต่สาวใช้น้อยคนอื่นที่มาจากครอบครัวยากจนนั้นไม่แน่
“แค่ดึงผมไปไม่กี่เส้น ร้องไห้ทำไม? หัวเต็มไปด้วยเหา น่าขยะแขยงแล้วยังมีหน้ามาร้องอีก!”
เสียงดุด่าอย่างรุนแรงของหญิงรับใช้อีกคนดังขึ้นข้าง ๆ อย่างกะทันหัน
เจียงเหวินเยว่หันไปมองโดยไม่รู้ตัว เห็นหญิงรับใช้คนนั้นกระชากผมสาวใช้น้อยหน้าตาน่ารักอย่างโหดเหี้ยม หวีซี่แหลมทิ่มลงบนศีรษะนางอย่างแรง เลือดซึมออกมาระหว่างเส้นผม