หลี่ไหลฝูแบกถุงแป้งใบเล็กไว้บนบ่า มือหนึ่งกอดคอเจียงหย่วนไว้ ทั้งกลุ่มเดินเลียบข้างทาง บนถนนมีรถม้า เกวียนล่อ เกวียนวัวมากมาย ส่วนมูลสัตว์ที่ม้าและวัวถ่ายไว้ คนขับเกวียนก็ใช้สองมือช้อนขึ้นใส่รถ โดยเฉพาะมูลวัวที่ช้อนจนเต็มมือ พวกเขาไม่มีท่าทีรังเกียจแม้แต่น้อย กลับยิ้มแย้มมีความสุข
คนที่ดูเด่นที่สุดบนถนนเส้นนี้ยังคงเป็นพวกที่ขี่จักรยาน กริ่งในมือสั่นดังไม่หยุด อกผายไหล่ผึ่งจนหลังตรง กลัวคนอื่นจะมองไม่เห็นพวกเขา
ยุคนี้ขี่จักรยานสักคัน? เจ๋งกว่าขับบีเอ็มดับเบิลยูซีรีส์ 7 ในยุคหลังเสียอีก
ออกจากตงจื๋อเหมิน เดินมาถึงทางแยกใหญ่ ไปทางเหนือคือโรงงานรีดเหล็ก ไปทางขวาคือแม่น้ำรอบเมือง จ้าวฟางและคนอื่น ๆ ขุดผักป่าก็วนเวียนอยู่แถวแม่น้ำรอบเมืองนี่แหละ
ส่วนหลี่ไหลฝูต้องเดินตรงไปทางทิศตะวันออกอีกห้าลี้ "ไหลฝู ระวังหน่อยนะ อย่าทำถุงแป้งแตกเชียว" จ้าวฟางกำชับ
"ผมจะระวังครับ คุณน้า ผมไปก่อนนะครับ คุณย่าหลิว ผมไปก่อนนะครับ" หลี่ไหลฝูกล่าว
"พี่ใหญ่ลาก่อน พี่ใหญ่ลาก่อน" เจียงเทากับเจียงหย่วนสองพี่น้องร้องบอก หลินเสี่ยวหงก็โบกมือเล็ก ๆ
"ระหว่างทางระวังด้วย" ยายหลิวกล่าว
หลี่ไหลฝูเดินตามทางดินทราย ก้าวเร็ว ๆ มุ่งหน้าไปข้างหน้า ริมทุ่งนาสองข้างทางล้วนมีทหารอาสายืนเฝ้าอยู่ แต่ละคนยังสะพายปืนไว้บนบ่า ยุคนี้ถ้าเด็กเข้าไปในทุ่งนาจะโดนตบสักสองฉาด ถ้าผู้ใหญ่เข้าไปในทุ่งนา พวกทหารอาสาแบบนี้กล้ายิงจริง ๆ!
แม้ฟ้าจะแล้งดินจะแห้ง ในดินอาจจะไม่งอกอะไรขึ้นมา แต่เมื่อหว่านเมล็ดลงไปแล้วก็ต้องมีคนเฝ้า ถ้าแกกล้า? ถ้าไม่มีคนเฝ้า ขนาดเมล็ดพันธุ์ยังถูกขุดเอาไปกินได้เลย
แถบเมืองหลวงนี้ยังดีหน่อย อย่างน้อยก็อยู่ติดตีนเขา ยังมีแม่น้ำใหญ่หลายสาย สองปีก่อนยังขุดอ่างเก็บน้ำมี่อวิ๋นขึ้นอีก ที่ซานตง เหอหนาน เหอเป่ย ทางนั้นพื้นดินแตกระแหงนับพันลี้ ตลอดสามปี อย่างน้อยต้องมีคนล้มตายนับแสนเป็นทุนเดิม
หลี่ไหลฝูกำลังคิดเรื่อยเปื่อย ก็ได้ยินเสียงกริ่งดังมาจากข้างหลัง หันกลับไปมองตามสัญชาตญาณ พลันหยุดยืนอยู่ตรงนั้น ไม่เดินต่อ
"ไหลฝูนั่นใช่ไหม?" ชายวัยกลางคนคนหนึ่งที่กำลังต้อนเกวียนวัวเอ่ยถาม
หลี่ไหลฝูนึกถึงความทรงจำของเจ้าของร่างเดิมขึ้นมาทันที พลางหัวเราะพูดว่า "เถี่ยจู้ แกนี่ไม่รู้จักเคารพเด็กเคารพผู้ใหญ่เลยนะ ไหลฝู? นี่เป็นชื่อที่แกเรียกได้ด้วยหรือ? แกต้องเรียกอาว์ไหลฝูสิ"
หลี่เถี่ยจู้หยุดเกวียนวัว มองหลี่ไหลฝู ในความทรงจำของเขา อาน้อยคนนี้ไม่เคยถือสาเรื่องพวกนี้เลย เขาเห็นหลี่ไหลฝูโตมา ตั้งแต่เล็กก็เรียกแบบนี้มาตลอด เขาอายุสามสิบกว่าปีแล้ว จะให้มาเรียกไอ้เด็กสิบกว่าขวบว่าอาได้ยังไง ลูกชายคนโตของเขาก็โตพอ ๆ กับหลี่ไหลฝูน่ะ ไม่เจอกันแค่สองปี นี่กลายเป็นคนละคนแล้วหรือ?
หลี่ไหลฝูแอบดีใจอยู่ในใจ เขาอาวุโสสูงมากในหมู่บ้านหลี่ ขนาดตาหกสิบปียังต้องเรียกเขาว่าอา หลี่ไหลฝูคนก่อนไม่ถือสาเรื่องพวกนี้ แต่ตอนนี้เขาไม่เหมือนเดิมแล้ว การได้หาความสนุกเล็ก ๆ น้อย ๆ ในยุคนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย
ทันใดนั้นกลิ่นเหม็นโชยมา หลี่ไหลฝูเพิ่งเห็นว่าบนเกวียนวัวมีถังอุจจาระใบใหญ่ที่ทำจากถังน้ำมันเบนซิน
หลี่ไหลฝูพูดกับหลี่เถี่ยจู้ว่า "อย่าทำเป็นทื่ออยู่ได้ไหม จะให้แกไปก่อน หรือฉันไปก่อนดี แกจะเหม็นคนตายอยู่แล้วนะ!"
"ไอ้หนูนี่อยากโดนต่อยหรือไง" หลี่เถี่ยจู้ยังอยากลองดี
หลี่ไหลฝูเอามือบีบจมูก ทำท่าทางยโสโอหังพูดว่า "แกต่อยฉันสักทีสิ? แกกล้าต่อยฉันเหรอ? กลับไปถึงหมู่บ้านหลี่แล้ว ฉันจะพาปู่ฉันไปหาพ่อแก! พี่หกผู้ใหญ่บ้านของฉันนั่น ให้ปู่ฉันจัดการสั่งสอนเขาที ถามเขาว่าเลี้ยงลูกชายยังไง?"
หลี่เถี่ยจู้ยอมอ่อนข้อทันที ไอ้นี่ไปอยู่ในเมืองสองปี คราวนี้หลอกยากแล้ว ถ้าไปเชิญท่านปู่ใหญ่ออกมาจริง ๆ ทั้งเขาและพ่อต้องโดนตีแน่
"อา อาว์ไหลฝู ตกลงไหม?"
หลี่ไหลฝูยังคงเอามือบีบจมูกพลางพูดว่า "ถือว่าแกฉลาดหน่อย ว่าแต่เจ้ากลับมาจากในเมืองได้ยังไง?"
หลี่เถี่ยจู้พูดว่า "สหกรณ์แจกบัตรอุจจาระให้หมู่บ้านเราหนึ่งใบ วันนี้ฉันพอดีว่างก็เลยเข้าไปลากกลับหมู่บ้านในเมือง" เขาก็ไม่รีบร้อนแล้ว ดึงกล้องยาฝิ่นที่ติดอยู่กับขอบกางเกงลงมา ใส่ใบยาสูบเล็กน้อย หยิบไม้ขีดจุด สูดเข้าปอดหนึ่งที
หลี่ไหลฝูมองถังอุจจาระที่ส่งกลิ่นเหม็นคลุ้ง ถามว่า "เดี๋ยวนี้อุจจาระต้องใช้บัตรด้วยหรือ?"
หลี่เถี่ยจู้นั่งอยู่บนรถขนอุจจาระ สูบกล้องยาสูบไปด้วยพูดว่า "ปีที่แล้วหมู่บ้านจางเจียเป่าและหมู่บ้านหลิงสุ่ยตีกันเพราะแย่งอุจจาระในเมือง หลังจากนั้นในเมืองก็รวมศูนย์จัดการ ส่งบัตรอุจจาระไปที่สหกรณ์ สหกรณ์ก็แจกต่อให้หมู่บ้าน"
หลี่ไหลฝูยังคงเอามือบีบจมูกพูดว่า "แกไปเร็ว ๆ เถอะ สูบอะไรของแก เหม็นจะตายอยู่แล้ว" นี่มันก็กลางฤดูร้อนแล้วนะ? อุจจาระเหลว ๆ เหม็นคละคลุ้งไปทั่ว
"เหม็นอะไรกัน? ก็คนทั้งนั้นแหละที่ปล่อยออกมา วัวก็เหนื่อยแล้ว ฉันขอพักตรงนี้สักหน่อย" หลี่เถี่ยจู้เอนตัวพิงถังอุจจาระพูด
หลี่ไหลฝูหันหลังเดินทันที พลางพูดในปากว่า "งั้นแกก็ดมต่อไปเถอะ!"
"อาว์ไหลฝู อย่าเพิ่งไปสิ? เราคุยกันต่อหน่อย คุณปู่ใหญ่ทำอะไรอยู่ที่โรงงาน" หลี่เถี่ยจู้ตะโกนเสียงดัง
หลี่ไหลฝูไม่ตอบคำของเขาเลย ออกวิ่งไปข้างหน้าแล้ว
เดินไปได้สามลี้ก็เริ่มเลี้ยวขึ้นภูเขา ทางแคบลงไม่พอยังมีต้นไม้ใหญ่สูงเสียดฟ้าสองข้างทาง ลมพัดแล้วเกิดเสียงดังซ่า ตอนอยู่คนเดียวนี่ชวนขนลุกไม่น้อย นี่เป็นเวลากลางวัน ถึงเป็นกลางคืนก็ไม่มีทางผ่านทางนี้สูงเด็ดขาด ที่นี่คนเดียวก็ปิดด่าน หมื่นคนก็บุกไม่ถึง เป็นทำเลเหมาะสำหรับปล้นชิงสุด ๆ
ครึ่งชั่วโมง ในที่สุดก็เดินออกจากทางป่าเล็ก ๆ มองเห็นพื้นที่โล่งกว้าง ฝั่งตรงข้ามของทุ่งนาเป็นบ้านเรือนกระจัดกระจายไม่กี่สิบหลัง สถานที่แห่งนี้ถ้าเป็นยุคหลังคงเป็นที่ที่ดีสำหรับสร้างบ้านพักตากอากาศ มีทางเข้าเพียงทางเดียว อีกสามด้านโอบล้อมด้วยภูเขาใหญ่
ในปากคาบหญ้าหางหมา บ่าสะพายถุงแป้งใบเล็ก ย่ำบนคันนา มุ่งหน้าเดินเข้าไปในหมู่บ้าน
บ้านเรือนที่นี่ล้วนสร้างตามเชิงเขา พ้นทุ่งนามาก็เหมือนกับฉันกำลังปีนเขา ทางเล็ก ๆ ในหมู่บ้านก็คดเคี้ยวไปมา ล้วนเป็นขั้นบันไดหิน ส่วนปู่ของเขา เพื่อแสดงให้เห็นว่าเขาเป็นคนที่มีอาวุโสสูงสุดในหมู่บ้าน บ้านของเขาจึงอยู่บนสุดของหมู่บ้าน
ใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ปากทางเข้าหมู่บ้าน มีตายายสามสองคนกับเด็ก ๆ อีกกลุ่มที่เปลือยกายไม่สวมเสื้อผ้ากำลังนั่งพักหลบลมอยู่
"ไอ้หนู มาหาใครน่ะ?" หญิงชราคนหนึ่งถาม
หลี่ไหลฝูหัวเราะแล้วพูดว่า "ผมมาหาหลี่โก่วเซิ่ง"
"ห๊ะ? เอ็งมาหาท่านปู่ใหญ่หรือ?" หญิงชราถามด้วยความตกใจ
"ยายแก่คนนี้สายตาไม่ดี แถมยังชอบแทรกมาแย่งพูดอีก นี่คือหลานชายของท่านปู่ใหญ่ น้องเล็กของพวกเรา" ตาคนหนึ่งอายุกว่าห้าสิบปีพูดขึ้น เขาคือใคร? หลี่ไหลฝูจำไม่ได้จริง ๆ
ตาพูดด้วยใบหน้ายิ้มแย้มว่า "เจ้าน้องเล็กรีบมาเองเลยหรือ?"
แล้วมองไปข้างหลังเขา พลางถามต่อว่า "คุณพ่อของเจ้า อาแก่ของข้า ทำไมไม่กลับมาด้วย?"
หลี่ไหลฝูรู้สึกสนุกสนานเหลือเกิน ตามอายุหกสิบมาจะเรียกน้องกับเจ้าเนี่ยนะ น่าสนุกจริง ๆ เลย พยักหน้าตอบว่า "พ่อฉันต้องยังทำงานอยู่ ไม่มีเวลา ให้ฉันกลับมาเยี่ยมปู่"
ตาคว้าตัวเด็กเปลือยกายที่กำลังนั่งยอง ๆ เล่นอยู่บนพื้นคนหนึ่งลุกขึ้นมา แล้วพูดว่า "พี่ต้าน นี่คือคุณปู่อายุน้อยของเจ้า เรียกคนซิ"
หลี่ไหลฝูรู้สึกกระอักกระอ่วนไปทั้งตัวในทันที เด็กห้าหกขวบมาเรียกปู่กับเจ้าหรือนี่? แต่ตัวเขานี่ไม่มีอะไรติดตัวมาเลยสักอย่าง! นี่มันน่าอายเล็กน้อย
เจ้าหนูคนนี้เปลือยกาย น้ำมูกไหลยืดยาว มองหลี่ไหลฝูแล้วร้องว่า "คุณปู่วัยเยาว์!"
"ดี ดี คราวหน้าคุณปู่วัยเยาว์จะเอาลูกอมมาให้กิน" หลี่ไหลฝูตอบรับ
"คุณปู่วัยเยาว์จริงหรือ?" เด็กไม่ต้องให้ตาลากจูงอีกต่อไป วิ่งมาข้างหน้าหลี่ไหลฝูโดยตรง
"คุณปู่วัยเยาว์ คุณปู่วัยเยาว์ คุณปู่วัยเยาว์" เด็กอีกสามคนที่อยู่ข้าง ๆ ได้ยินว่ามีลูกอมก็ลุกขึ้นยืนด้วย