ตอนที่ 92 ข่าวร้าย

"ในซอกเขาอย่างข้านี่ ทางการยังจะหาเจออีกหรือ หากไม่ได้จริง ๆ เรากลับไปซ่อนตัวในหุบเขาลึกเลี่ยงภัยก็ไม่ดีหรือ" ชายชราอายุมากที่สุดคนหนึ่งร้องถามเสียงดัง

ผู้ใหญ่บ้านย่นคิ้วแน่นหนักขึ้น "แต่ใครเล่าจะรับรองได้ว่าจะซ่อนตัวอยู่ที่นั่นตลอด ไม่ต้องออกเข้าก็ไม่เข้าเมือง"

"ไร้ทะเบียนบ้านเจ้าก็เข้าเมืองกับอำเภอไม่ได้ ซื้อข้าวและเกลือก็ไม่ได้ เช่นนั้นแล้วพวกเราจะใช้ชีวิตเช่นไรกัน"

ผู้ใหญ่บ้านกล่าวก็มิไร้เหตุผล ในยุคนี้ทะเบียนบ้านก็สำคัญดุจบัตรประชาชนของคนยุคปัจจุบัน

พอถึงยามยุคสมัยวุ่นวายก็ยิ่งสำคัญเป็นทวีคูณ

เข้าเมืองต้องถูกตรวจสอบตัวตน ซื้อข้าว ซื้อเกลือ ซื้อน้ำมันล้วนต้องดูทะเบียนบ้านแล้วแจกจ่ายตามจำนวนคน

หากไร้ทะเบียนบ้านก็ต้องใช้ชีวิตเยี่ยงคนป่า ซ่อนอยู่ในขุนเขาไม่เคยออกมาชั่วกัป

แต่หากต้องการทะเบียนบ้าน ก็ต้องเสียภาษีรัชชูปการ ภาษีที่ดิน ภาษีข้าวตามนโยบายของราชสำนักตรงตามกำหนดเวลา

ส่วนที่ดินรกร้างที่พวกเขาเองบุกเบิกนั้นไม่ต้องเสียภาษี

ฉะนั้นแม้สองสามีภรรยาหลินซีต้องเสียภาษีตามอัตราสี่ส่วน ก็มิได้มีผลกระทบต่อพวกเขามากนัก

เดิมทีพวกเขาก็ไม่มีไร่นา ที่ดินทั้งหมดเป็นที่รกร้าง

เพียงแต่ต้องเสียค่าภาษีรัชชูปการสองคนกับภาษีที่ดินของที่ตั้งบ้านก็พอแล้ว

"ข้ากับเจ้าต้องเสียภาษีเท่าใดกัน" หลินซีถามเยี่ยจือชิวเสียงเบา

เยี่ยจือชิวคิดคำนวณละเอียดอยู่ครู่หนึ่ง "ภาษีรัชชูปการคนละ 500 อีแปะต่อปี พวกเราสองคนต้องเสียหนึ่งตำลึงเงิน ภาษีที่ดิน... เราไม่มีไร่ก็จึงไม่ต้องเสียรายการนี้ ภาษีตัวเรือนตอนทำเรื่องเปลี่ยนเจ้าบ้านได้จ่ายไปแล้ว หน้าบ้านกับหลังบ้านรวมกันเป็นสองหมู่ คิดเป็นห้าตำลึงเงิน"