ความอาลัยอาวรณ์จากการพรากลาที่สายฝนฤดูสารทพัดพามา ไม่นานก็ถูกงานไร่นาอันยุ่งวุ่นกลบกลืนไปเสียสิ้น ชีวิตของชาวนาก็เป็นเช่นนี้ ไม่อาจปล่อยให้โศกเศร้าเนิ่นนาน ที่ดินต้องดูแล เสื้อกันหนาวต้องเตรียมให้พร้อม ฟืนในเตาต้องเก็บให้เพียงพอ งานเหล่านี้ประหนึ่งแส้ที่มองไม่เห็นสองเส้น คอยเฆี่ยนเร่งให้ชาวบ้านก้าวเดินไปข้างหน้าอยู่เสมอ
วันถัดจากวันที่เหล่าบุรุษออกไปทำงานเกณฑ์แรงงาน รุ่งสางฟ้ายังสลัว เฉินซื่อก็คลำทางมืดผูกผ้ากันเปื้อนเรียบร้อย ปลายนิ้วยังคงมีรอยเข็มตำเล็กๆ จากคืนก่อน ตอนเย็บเสื้อฝ้ายให้อาวุโสชายของบ้าน พอแตะน้ำเย็นก็ปวดแปลบขึ้นมา
นางเอ่ยเรียกลูกๆ ให้ลุกจากที่นอน “อาหลิง เหอวั่ง ลุกกันได้แล้ว! พ่อเจ้าไม่อยู่บ้าน งานในนาก็ยิ่งปล่อยร้างไม่ได้”
บานประตูเรือนตะวันตกถูกผลักเปิด อาหลิงอุ้มเสื้อฝ้ายปะชุนเต็มตัวออกมา เหอวั่งเดินตามหลังพลางขยี้ตา เด็กคนนี้อายุเพียงสิบขวบ แต่ยกฝ้ายได้ครึ่งกระบุงแล้ว
ฉินฮ่าวหรานตื่นแต่เช้าเช่นกัน เขากระชับเสื้อคลุมฝ้ายเก่าบางๆ ที่สวมอยู่ แล้วจูงโต้วเหนียงน้อยที่ยังครางงอแงอยู่ในผ้าห่มออกมา ฉินฮ่าวหรานย่อตัวลง ช่วยจัดปกเสื้อให้นาง
เขาฟังคำสั่งของอาสะใภ้ใหญ่ “อาหลิง เหอวั่ง พวกเจ้าไปเก็บฝ้ายแก่ที่เหลืออยู่ในไร่กับข้าให้หมด ส่วนฮ่าวหรานพาโต้วเหนียงไปจัดลานหลังบ้าน เตรียมตากฝ้ายและแยกเมล็ด แล้วก็เตรียมอาหารเช้าด้วย”
น้ำค้างแข็งยามเช้าในไร่ฝ้ายยังไม่ละลาย เมื่อเหยียบลงบนคันนา ก็เกิดเสียงกรอบแกรบ ไร่ฝ้ายแห่งนี้เป็นของอาฉินหย่วนซาน ซึ่งใช้พื้นที่ลาดชันเพาะปลูก มีฝ้ายพอให้คนในบ้านทำเสื้อผ้าและเครื่องนอนได้บ้าง
หลังผ่านน้ำค้างแข็งฤดูสารทมาหลายระลอก ต้นฝ้ายเขียวชอุ่มแต่เดิมก็แห้งเหี่ยวจนเหลืองเกรียม เหลือเพียงผลฝ้ายที่สุกช้า เปลือกสีน้ำตาลแตกอ้า เผยปุยฝ้ายขาวโพลนไหวเอนเบาๆ อยู่กลางลมหนาว