“คุณก็พูดเองไม่ใช่หรือว่า เมื่อ 9 ปีก่อน ชาวบ้านในชนบทไม่ได้ใส่ใจกับการตรวจสอบของตำรวจมากนัก คิดว่าแค่ทำพอเป็นพิธี บางคนลืมไปจริง ๆ คิดว่าเก็บตัวอย่างไปครั้งหนึ่งแล้วก็พอ ส่วนครั้งที่สองก็ขี้เกียจไป”
“บางคนคิดว่าเรื่องนี้ไม่มีประโยชน์ ตำรวจคงสืบอะไรไม่ได้ จะส่งหรือไม่ส่งก็ไม่ต่างกัน บางคนตอนเก็บตัวอย่างครั้งแรกอาจเริ่มหงุดหงิด พอถึงครั้งที่สองก็ต่อต้านไปเลย ไม่อยากให้ความร่วมมือ”
“ที่สำคัญที่สุดคือ ตอนนั้นตำรวจไม่ได้บอกชัดเจนว่าถ้าไม่ส่งจะเป็นยังไง ทั้งยังไม่ได้ลงทะเบียนทีละคนว่าใครไม่ส่ง ทุกคนคิดว่าคนเยอะขนาดนี้คงไม่มีใครเอาผิด ต่อให้ไม่ส่งก็คงไม่มีใครตามเอาเรื่อง จะจับคนเข้าคุกเพียงเพราะเขาออกไปทำงานต่างถิ่นแล้วไม่ได้ทิ้งรอยเท้าไว้ได้ยังไงล่ะ”
เหลยเชาหยุดไปครู่หนึ่ง ก่อนพูดเสริมต่อ
“บางคนทีหลังคิดจะส่งเพิ่ม แต่ก็กลัวว่าตำรวจจะหาว่าจงใจถ่วงเวลา หรือสงสัยว่าตัวเองมีปัญหา เลยแกล้งทำเป็นไม่รู้เรื่องไปเสีย เวลาผ่านไปนานเข้า เรื่องนี้ก็ถูกปล่อยค้างไว้แบบนั้น”
เสิ่นหมิงพยักหน้า ล้วงบุหรี่จากกระเป๋าเสื้อของเหลยเชาออกมาอย่างเป็นธรรมชาติ แล้วยื่นให้เขาหนึ่งมวน ก่อนหยิบให้ตัวเองอีกมวน จุดไฟสูบแล้วเอ่ยว่า
“ฟังคุณพูดแบบนี้ก็มีเหตุผล แล้วตอนนี้จะทำยังไงดี? ผ่านมาตั้ง 9 ปี คนตั้งมากมาย หลายคนอาจไม่ได้อยู่ที่นี่แล้ว ต่อให้ยังอยู่ก็ใช่ว่าจะยอมส่งตัวอย่างอีก ยังไงก็ผ่านมานานขนาดนี้แล้ว ใครจะรู้ว่าตำรวจจะขุดเรื่องเก่ามาสอบสวนอีกไหม?”