《หลินเจียงเซียน·ถวายแด่ท่านหญิงจิ้นหยาง》
ครั้งแรกที่พบจันทร์ ณ สะพานเฝิน แสงจันทร์กระจ่างส่องทะลุหัวใจอันบริสุทธิ์ดุจน้ำแข็ง
ทั่วทั้งเมืองพร่างพรายด้วยฝนหมอก ดอกซิ่งบานสะพรั่ง
ม้าศึกเบาห้อติดตามเผ่าหู แขนเสื้อแดงชโลมฝุ่นธุลีจากสนามรบ
น้ำเสียงของเขาทุ้มกังวาน เปี่ยมด้วยอารมณ์ เมื่ออ่านถึงท่อนหลัง “อย่ากล่าวว่าคิ้วงามไร้กระดูกเหล็ก ด่านเยี่ยนเหมินเคยบัญชาทหารนับพัน จวบจนบัดนี้ผู้เฒ่าผู้แก่ยังกล่าวขานเกียรติศักดิ์ เรื่องราวใต้หล้าแห่งเหอตง มอบหมายแก่ผู้คนในหอภาพ” เขาจงใจเงยหน้าขึ้น สายตาข้ามเหล่าผู้สวมอาภรณ์เต็มห้อง จับจ้องตรงไปยังฉากกั้น ท้ายเสียงทอดต่ำ แฝงความอ้างว้างของศึกม้าทหารและคมศัสตราไว้อย่างแท้จริง
หลังฉากกั้น ดวงตาคู่นั้นคล้ายขยับไหวเล็กน้อย
มีคนกระซิบเสียงต่ำ “คนผู้นี้จากตระกูลเว่ย น่าสนใจนัก”
“วรรค ‘แขนเสื้อแดงชโลมฝุ่นธุลีจากสนามรบ’ คงเขียนถึงเรื่องที่ท่านหญิงพิทักษ์ด่านเยี่ยนเหมิน และเสด็จไปประทับบนกำแพงเมืองด้วยพระองค์เอง”
“เขากำลังส่งสัญญาณถึงท่านหญิง”
“คราวที่ด่านเยี่ยนเหมินถูกล้อม ท่านหญิงเพิ่งมีพระชนมายุสิบเจ็ด พาดผ้าคลุมสีแดงขึ้นยืนบนหอเมือง ตีกลองบัญชาการ ทหารม้าหูใต้เมืองยิงธนูมา ดอกธนูปักห่างจากพระบาทเพียงสามชุ่น แต่นางไม่แม้แต่จะกะพริบตา”
เฉาเซวียนฟังแล้วส่ายหน้าครั้งแล้วครั้งเล่า
ให้ตายเถิด นี่มันงานชุมนุมวรรณศิลป์เสียที่ไหน นี่คือการใช้บทกวีเป็นดาบชัด ๆ
คุณชายฝั่งตรงข้ามก็ลุกขึ้นเช่นกัน เขาคือเวินจิ่ง หยิบกระดาษลายบุปผาขึ้นมา อ่านบท《ฉือกูเทียน·ขับขานดอกถังชิวแห่งจิ้นหยาง พร้อมถวายแด่ท่านหญิง》:
ใครว่าพฤกษาแห่งปิ้งโจวอ้างว้าง ครั้นสารทมาถึง ต้นหนึ่งกลับบดบังบุปผาทั้งมวล
ก่อนน้ำค้างแข็งยังไม่ยอมพ่ายเทพธิดาน้ำค้างเขียว หลังสายฝนกลับผลิบานงามยิ่งกว่าดอกไห่ถัง
แดงไม่ยั่วยวน ขาวไร้กลิ่นหอม บุปผานี้สมควรอยู่ในกำแพงวัง
หากมิได้ยินพระบัญชาของแม่ทัพ คงเข้าใจผิดว่าเทพธิดาทอผ้าอยู่เป็นแน่
พอบทกวีบทนี้จบลง เสียงวิพากษ์วิจารณ์ในห้องโถงก็ดังขึ้นกว่าเดิม
ดอกถังชิว กำแพงวัง พระบัญชาแม่ทัพ เทพธิดาทอผ้า ทุกวรรคเชื่อมโยงถึงท่านหญิงและจวนจิ้นอ๋อง ทั้งยังแฝงนัยว่าทรงได้รับพระบัญชา
หกคำว่า “แดงไม่ยั่วยวน ขาวไร้กลิ่นหอม” ดูผิวเผินคล้ายพรรณนาบุปผา แท้จริงกลับพรรณนาคน วาดภาพท่านหญิงผู้สูงศักดิ์และสำรวมตนได้อย่างลึกซึ้ง
สวีเจิ้งเอ่ยชม “พรรณนาสิ่งของแต่ไม่ติดอยู่กับสิ่งของ ทุกแห่งล้วนสะท้อนคุณสมบัติของท่านหญิง บทนี้ของคุณชายเวินสมควรได้ชั้นหนึ่ง”
เวินจิ่งคำนับอย่างสุภาพ ก่อนกลับไปนั่งที่เดิม
เขามีใบหน้าหล่อเหลาราวหยกงาม ท่วงท่ากลับไร้ความเหลาะแหละแม้แต่น้อย แม้แต่ตอนนั่งลง ยังใช้นิ้วเกลี่ยรอยยับบนชายอาภรณ์อย่างแผ่วเบาเสียก่อน
เฉาเซวียนมองแล้วลอบทึ่งในใจ พลางคิดว่าคุณชายจากตระกูลใหญ่เหล่านี้ แม้แต่นั่งเก้าอี้ยังนั่งได้งดงามราวกับมีลูกเล่น
ด้านหลังมีคนลดเสียงลง “คนรุ่นนี้ของตระกูลเวิน ได้เขาค้ำจุนไว้จริง ๆ เวินโหยวอยู่เมืองหลวงช่วยโอรสสวรรค์ร่างราชโองการ ส่วนเวินจิ่งปิดประตูอ่านตำราที่จิ้นหยาง ไม่ออกจากบ้านมาห้าปี บทวันนี้คงช่วยกอบกู้หน้าตาของตระกูลใหญ่ในจิ้นหยางกลับคืนมาให้ตระกูลเวินได้ทั้งหมด”
อีกคนรับคำว่า
“มิใช่หรือ ได้ยินว่าหลายวันก่อนเวินโหยวผู้เป็นอาของเขายังส่งฎีกาถึงจวนอ๋อง ขอให้ตรวจสอบข้าวในคลังจิ้นหยางที่ขาดบัญชี จุ๊ ๆ ทางหนึ่งต่อสู้กันในราชสำนัก อีกทางชิงชัยในงานวรรณศิลป์ แผนการของตระกูลเวินไม่เคยพลาดทั้งสองทาง”
“ใครว่ามิใช่ หากคุณชายเวินทำสำเร็จ เหอตงครึ่งหนึ่งก็จะตกเป็นของตระกูลเวิน ส่วนตระกูลซูแพ้หมดรูปแน่”
เฉาเซวียนฟังแล้วงุนงง ได้แต่รู้สึกเลือนรางว่างานวรรณศิลป์นี้ครึกครื้นกว่าที่คิดไว้มาก
เขาหันไปมอง เห็นบัณฑิตวัยกลางคนสองคนยืนรวมกลุ่มกัน คนหนึ่งลูบเครา อีกคนโบกพัด สีหน้าทั้งคู่เหมือนกำลังชมเรื่องสนุก
หลังจากนั้นยังมีคนอีกหลายคนอ่านผลงาน คุณภาพสูงต่ำปะปนกันไป
หลิวจื่อเหิง บัณฑิตจากตระกูลยากจน ลุกขึ้นอ่านบทเจ็ดคำสี่วรรคบทหนึ่ง:
ฉากปักลายเปิดออก เผยโฉมงามประดับแต่ง ผู้สวมอาภรณ์เต็มห้องล้วนหลบแสงหยก
แต่แรกก็รู้ว่าคู่หยกแห่งเหอตงอยู่ที่นี่ หนึ่งดุจจันทร์กระจ่าง หนึ่งดุจน้ำค้างแข็ง
สองวรรคแรกยกยอรูปโฉมของท่านหญิง ส่วนสองวรรคหลังกลับกล่าวถึง “คู่หยกแห่งเหอตง” ขึ้นมาอย่างกะทันหัน เฉาเซวียนฟังไม่เข้าใจ
คนข้าง ๆ อธิบายเสียงเบา “คู่หยกแห่งเหอตงหมายถึงท่านหญิงกับลู่เจาอี๋น้องสาวของลู่จ้าน คุณหนูรองสกุลลู่ก็เป็นสตรีผู้มีพรสวรรค์โด่งดังเช่นกัน”
เฉาเซวียนจึงเข้าใจขึ้นมา
ต่อมาเซียวฉงอันลุกขึ้น อ่านบท《หลินเจียงเซียน·มอบแด่ท่านหญิงจิ้นหยาง》:
ธงศึกโบกสะบัดเหนือน้ำจิ้น โฉมงามในอาภรณ์แดงยังคงมีไอหนาวของน้ำค้างแข็ง
สิบปีบนอานม้า ไม่เคยห่างจากอาน ราตรีหิมะลมกรรโชก ณ ประตูเหนือ เคยส่องเกราะเหล็กยามหวนคืน
อย่ากล่าวว่าโฉมพักตร์งามจะมีสักกี่คน หัวใจนี้ผูกพันกับแผ่นดินยาวนาน
จันทร์สารทเสี้ยวหนึ่งส่องอานม้าสลักลาย เกียรติยศชื่อเสียงดุจรองเท้าเก่า วันหน้าค่อยสนทนาเรื่องไร่นา
เมื่อบทนี้จบลง ทุกคนต่างเห็นพ้องว่ามีชั้นเชิงสูงสุด
วรรคต้นพรรณนาท่วงท่าของท่านหญิงยามออกศึก วรรคหลังพรรณนาความใจกว้างของนาง พอถึงห้าคำว่า “เกียรติยศชื่อเสียงดุจรองเท้าเก่า” แม้แต่สวีเจิ้งยังอดเคาะนิ้วชื่นชมมิได้ ข้อบกพร่องเล็กน้อยเพียงอย่างเดียวคือคำว่า “อาน” ในวรรค “สิบปีบนอานม้า ไม่เคยห่างจากอาน” ซ้ำกันไปบ้าง แต่ไม่ใช่เรื่องใหญ่ ไม่กระทบมาตรฐานของบทกวีทั้งบท
เวินจิ่งกับเว่ยผิงสบตากันโดยมิได้นัดหมาย ก่อนต่างฝ่ายต่างเบือนหน้า ความรู้สึกวิกฤตเพิ่มขึ้นอย่างมาก
เคราะห์ดีที่เซียวฉงอันเป็นเพียงศิษย์แห่งสำนักศึกษาประจำเมืองชั้นจวิ้น ทั้งชาติกำเนิดยังต่ำต้อย แม้แต่งบทกวีดีได้ แต่ไร้ตระกูลหนุนหลัง จึงยังนับเป็นคู่แข่งที่แท้จริงมิได้
ถัดมา ซูเฉิงลุกขึ้น เขาเป็นบุตรชายคนโตของซูปิน ผู้ใจบุญใหญ่แห่งจิ้นหยาง
เขาอ่านบท《ฉือกูเทียน·มอบแด่ท่านหญิงจิ้นหยาง》บทหนึ่ง:
“เรือนทองเคยกักขังหยกงามไว้เมื่อใด บนกำแพงเมืองจิ้นหยางมีสตรีผู้หนึ่ง
บุ๋นยกพู่กันก็สงบสุขแก่ราษฎร บู๊ยกทวนก็สงบฝุ่นศึกชายแดน
ราตรีจันทร์กระจ่าง วสันต์ในหอภาพ ใครว่าหญิงงามจะด้อยกว่าบุรุษผู้เป็นขุนนาง
เหอตงย่อมมีผู้ค้ำฟ้า ครึ่งหนึ่งเป็นสายเลือดใกล้ชิดของราชวงศ์หวัง”
หลังคุณชายซูอ่านจบ สายตาแฝงนัยหลายคู่ก็สบกันตามที่นั่งรอบด้าน
“ซูเฉิง บุตรชายคนโตของซูปิน ผู้ใจบุญใหญ่แห่งจิ้นหยาง ช่างคิดละเอียดจริง ๆ” มีคนประเมินเสียงต่ำ “คำว่า ‘ครึ่งหนึ่งเป็นสายเลือดใกล้ชิดของราชวงศ์หวัง’ เห็นชัดว่ากำลังบอกว่าท่านหญิงสืบสายโลหิตของอ๋องจิ้น นี่มิใช่มาแย่งชิงตำแหน่งเขย แต่เป็นการแสดงความภักดีแทนตระกูลซู เพื่อเข้าพึ่งจวนจิ้นอ๋องต่างหาก”
“คำประจบนี้แม้จะดังสนั่น แต่ก็เสี่ยงอยู่ไม่น้อย ซูเฉิงกำลังพนัน ว่าอ๋องจิ้นกับท่านหญิงจะโปรดฟังถ้อยคำเช่นนี้”
ซูเฉิงกลับทำท่าราวกับไม่รู้เรื่อง ยิ้มประสานมือคำนับคนรอบข้าง ครั้นนั่งกลับที่เดิมยังถอนใจเบา ๆ “แต่งอย่างเร่งรีบ หากทำให้ทุกท่านขบขันแล้ว ขอโปรดอภัย”
เขามีใบหน้ากลม ยามยิ้มดูคล้ายพระศรีอาริย์ ทว่าดวงตาคู่นั้นกลับวูบวาบด้วยประกายคมกริบใต้รอยยิ้ม รวดเร็วจนผู้คนจับไม่ทัน
“ข้าคือเกาชงแห่งตระกูลเกา บิดาข้าเป็นเกาเผิง เจ้าเมืองเยี่ยนเหมิน”
เกาชงลุกขึ้นตามมา เขาเพียงบอกชื่อ ไม่เกริ่นนำใด ๆ แล้วเริ่มอ่านทันที:
“นอกเมืองจิ้นหยาง ต้นหลิวพลิ้วไหวดุจควัน ม้าศึกหนึ่งตัวพาโฉมแดงออกสู่ฟ้าแดนไกล
อย่ากล่าวว่าในห้องหอไร้แม่ทัพพยัคฆ์ จันทร์เหนือแม่น้ำเฝินส่องอานหยก”
บทเจ็ดคำสี่วรรคนี้กระชับฉับไว ไม่เยิ่นเย้อ เปี่ยมด้วยความห้าวหาญของแม่ทัพชายแดนเยี่ยนเหมิน
หวังเหยี่ยนพยักหน้า ชมว่า “บทกวีของเกาชงโดดเด่นที่ความเรียบง่าย”
เกาชงฉีกยิ้มแล้วนั่งลง
ในห้องโถงเหลือคนสุดท้ายเพียงสี่คน ธูปใกล้จะมอดหมดแล้ว
อีกสามคนทยอยลุกขึ้น คนหนึ่งอ่านบทห้าคำสี่วรรค อีกคนอ่านกลอนเจ็ดคำที่คล้ายบทกลอนชาวบ้าน ส่วนอีกคนลุกขึ้นกล่าวว่าตนมีความรู้น้อย ขออาจารย์โปรดอภัย
สวีเจิ้งมิได้บังคับ โบกมือให้พวกเขานั่งลง
บัดนี้ เหลือเพียงเฉาเซวียนที่นั่งอยู่มุมห้อง
ทุกคนต่างจับตามองเขา
คนติดตามเฝ้าประตูใต้ระเบียงยืดคอมองเข้ามา สาวใช้บนที่นั่งของเหล่าสตรีหลายคนก็ไม่ปิดปากปิดจมูกอีกต่อไป ต่างพากันเหลือบมอง
เฉาเซวียนกำลังยัดขนมแป้งถั่วแดงชิ้นสุดท้ายเข้าปาก แก้มตุ่ย ถ้วยชาว่างเปล่าแล้ว
เมื่อเห็นทุกคนมองมา เขาก็ส่งเสียง “อืม” อู้อี้ กลืนลงไปอย่างยากลำบาก ก่อนใช้แขนเสื้อเช็ดเศษขนมตรงมุมปาก
“คนผู้นี้หยาบคายถึงเพียงนี้เชียวหรือ”
“ดูบนโต๊ะเขาสิ แม้แต่กระดาษกับพู่กันก็ยังไม่แตะ”
“หรือว่าแม้แต่ฝนหมึกก็ยังทำไม่เป็น”
เฉาเซวียนลุกขึ้นท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ของทุกคน
แม้เขาไม่รู้ว่าท่านหญิงจิ้นหยางเป็นผู้ใด แต่เขารู้ว่าองค์หญิงจิ้นหยางต้องเป็นสตรี ในเมื่อเป็นสตรีแล้ว...
เรื่องนี้ย่อมเป็นไปได้
ยิ่งกว่านั้น ไม่ดูเสียบ้างว่าเขาแซ่ใด
ของที่บรรพชนทิ้งไว้ หากไม่นำมาใช้ หรือจะเก็บไว้รอให้ผู้อื่นคัดลอกไป
เฉาเซวียนกระแอมเบา ๆ ประสานมือคำนับคนรอบด้าน ท่าทางเลียนแบบได้เหมือนทีเดียว เศษขนมที่ติดอยู่ตรงปลายแขนเสื้อร่วงลงพื้น เขากลับไม่ทันสังเกต
เขาเอ่ยขึ้นว่า
“ข้าน้อยเฉาเซวียน ชื่อรอง—เอ่อ ไม่มีชื่อรอง บรรพชนของข้าน้อยคือท่านเฉาแห่งชิงโจว...”
เขาพลันหยุดชะงัก เกือบเผลอพูดคำว่า “เถ้าแก่เฉา” ออกมาเต็มปาก
จึงข้ามไปเสียเลย
“ข้า เฉาเซวียน เดินทางมาพักที่จิ้นหยาง เสื้อผ้าขาดวิ่น เดิมทีไม่ควรทำให้สายตาอันบริสุทธิ์ของทุกท่านต้องมัวหมอง เมื่ออาจารย์ไม่รังเกียจ อนุญาตให้ข้าน้อยร่วมที่นั่ง เช่นนั้นก็ขอร่วมวงสักคน แต่งบทความสักชิ้น”