การจะก้าวเข้าสู่เส้นทางแห่งการปรุงยา สิ่งแรกที่ต้องเรียนรู้ก็คือทฤษฎีพื้นฐานที่สุดของวิชาการปรุงยา
ในมรดกวิชาการปรุงยาชุดหนึ่ง สิ่งล้ำค่าที่สุดมิใช่ตำรับยาที่ถูกบันทึกไว้ หากแต่เป็นประสบการณ์การปรุงยาที่นักปรุงยาผู้หนึ่งได้เรียบเรียงไว้อย่างเป็นระบบ ไม่ว่าจะเป็นจังหวะเวลาที่ใส่หญ้าเซียน ระดับการหลอมละลายของน้ำยา ข้อควรระวังในการผสาน วิธีแยกยา วิธีการควบคุมไฟ และอื่น ๆ อีกมากมาย
ส่วนยาสามัญทั่วไปบางชนิด เช่น ยาบำรุงปราณที่ผู้ฝึกตนช่วงบำเพ็ญปราณนิยมใช้กันมากที่สุด ตำรับยาไม่ได้เป็นความลับอะไร เพียงไปที่ร้านค้าที่มีขนาดพอสมควรก็สามารถซื้อหาได้ ราคาก็ไม่ได้แพงอย่างที่คิด
ตำรับยาที่แพร่หลายในท้องตลาดมีมากมาย ซื้อได้ด้วยหินเซียนไม่กี่ก้อน แทบไม่มีอุปสรรคใด ๆ
แต่เหตุผลที่แท้จริงที่ทำให้ผู้ปรุงยานั้นหายาก ประการแรกคือมรดกวิชา ประการที่สองคือหินเซียน และประการสุดท้ายถึงจะเป็นพรสวรรค์
หลังจากบำเพ็ญเพียรอย่างหนักหนึ่งปี จางหลีก็มาถึงขั้นที่สองของช่วงบำเพ็ญปราณแล้ว มีคุณสมบัติพื้นฐานที่จะเริ่มเรียนการปรุงยาได้ แต่ว่าขาดเพียงมรดกวิชาการปรุงยาที่สมบูรณ์ชุดหนึ่งเท่านั้น
ในตลาดหุบเขาหานซี ร้านค้าที่อาจมีมรดกวิชาการปรุงยาขายนั้นมีไม่มาก จางหลีจึงเดินเข้าไปในร้านที่ชื่อว่าหอเตาหญ้าเซียนในที่สุด
เขาพอจะรู้เบื้องหลังของร้านนี้อยู่บ้าง เป็นสมบัติส่วนตัวของผู้เฒ่าผู้หนึ่งในสำนักที่อยู่ในขั้นสร้างฐาน ตระกูลของผู้เฒ่าผู้นี้มีมรดกวิชาการปรุงยาสืบทอดกันมา เปิดร้านทำการค้าเฉพาะทางด้านการปรุงยา ในหมู่ศิษย์สามยอดเขามีชื่อเสียงที่ดีไม่น้อย
หน้าต่างของหอเตาหญ้าเซียนกว้างขวางกว่าร้านข้าง ๆ มาก ภายในร้านมีชั้นวางไม้เรียงรายอย่างเป็นระเบียบ ด้านหนึ่งวางเตาหลอมยาขนาดใหญ่เล็กสลับกันไปมา อีกด้านหนึ่งเป็นยาสำเร็จรูปชนิดต่าง ๆ ที่บรรจุในขวดหยก และบนชั้นไม้ด้านในสุดมีคัมภีร์เย็บเล่มเรียงรายอยู่อย่างเป็นระเบียบหลายสิบเล่ม คาดว่าน่าจะเกี่ยวกับวิชาการปรุงยา
คนดูแลร้านเป็นหญิงสาวที่มีอายุมากกว่าเขาเล็กน้อย ราวสิบแปดสิบเก้าปี สวมชุดนักพรตสีเขียวอ่อนเรียบง่าย บนขมับปักปิ่นหญ้าเซียนสีเขียวอ่อนอันหนึ่ง
เห็นจางหลีเดินเข้าร้าน หญิงสาวก็เดินเข้าหาอย่างกระตือรือร้น: "ศิษย์น้องท่านนี้ ไม่ทราบว่าต้องการซื้ออะไร ร้านเราขายเฉพาะของที่เกี่ยวกับวิชาการปรุงยา ยาสามัญ หญ้าเซียน มีครบทุกอย่าง"
"พบศิษย์พี่ ข้าคราวนี้มา เพราะต้องการซื้อมรดกวิชาการปรุงยาสักหนึ่งชุด ไม่ทราบว่าร้านมีขายหรือไม่?"
จางหลีเอ่ยตรงไปตรงมา
"มรดกวิชาการปรุงยา? ศิษย์น้องล้อข้าเล่นหรือไม่?" หญิงสาวได้ยินดังนั้นก็ขมวดคิ้วเล็กน้อยเอ่ยขึ้น
"ศิษย์พี่เอ่ยเช่นนี้เพราะเหตุใด? ข้าพูดจริง ๆ ว่าต้องการซื้อ" สีหน้าจางหลีนิ่งสงบ ไม่เห็นมีทีท่าล้อเล่นแม้แต่น้อย
หญิงสาวมองท่าทางจริงจังของจางหลี แล้วก็เหมือนจะนึกอะไรขึ้นได้ จึงถอนหายใจเบา ๆ น้ำเสียงอ่อนลง: "ศิษย์น้องคงไม่รู้ความในเรื่องนี้ มรดกวิชาการปรุงยาที่แท้จริง เป็นรากฐานของการตั้งวงศ์ตระกูล ส่วนใหญ่สืบทอดเฉพาะในตระกูลรุ่นต่อรุ่น ไม่มีทางไหลออกไปภายนอก
แม้แต่ในสำนักใหญ่ทั้งหลาย มรดกวิชาการปรุงยาที่เป็นระบบ ก็มีเพียงศิษย์ที่ผ่านการทดสอบของสำนักและได้รับการรับรองคุณสมบัติเท่านั้นจึงจะมีโอกาสได้สัมผัส ศิษย์ธรรมดาต่อให้บำเพ็ญถึงขั้นสร้างฐานก็ยากที่จะได้เห็น
เมื่อครู่ศิษย์น้องเอ่ยปากจะซื้อมรดกวิชาการปรุงยา หากอยู่นอกสำนัก คงถูกไล่ออกจากประตูไปแล้ว หนักหน่อยก็อาจถูกมองว่าหมายตอมรดกวิชาของผู้อื่น นำภัยมาสู่ตัวเองได้ไม่น้อย"
คำพูดชุดนี้ทำให้จางหลีใจสั่นขึ้นมา กฎเกณฑ์ภายในเหล่านี้เขาไม่เคยรู้มาก่อน ไม่คิดว่าการขอมรดกวิชาจะเป็นเรื่องละเอียดอ่อนถึงเพียงนี้ แถมยังอาจนำภัยมาสู่ตัวเองได้อีก
จางหลีรีบประสานมือคำนับ น้ำเสียงเจือความละอาย: "ขอบคุณศิษย์พี่ที่ชี้แนะ กฎเหล่านี้ข้าไม่เคยรู้มาก่อน เกือบทำผิดพลาด คำพูดเมื่อครู่ล่วงเกินไปมาก ขอศิษย์พี่จงอภัยด้วย"
หญิงสาวเห็นสีหน้าเขาจริงใจ ก็โบกมือเอ่ย: "ไม่เป็นไร ว่ากันตามความจริง คนไม่รู้ก็ไม่มีความผิด เพียงแต่วันหน้าอย่าได้ทำสิ่งที่หุนหันพลันแล่นเช่นนี้อีก"
หญิงสาวพูดจบ ก็เสริมขึ้นอีก: "แต่เจ้าไม่ต้องหมดหวัง มรดกวิชาที่สมบูรณ์ซื้อไม่ได้ แต่ในร้านยังมีมรดกวิชาการปรุงยาที่ไม่สมบูรณ์อยู่บ้าง เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นลองศึกษาหาความรู้ นับว่าไม่ใช่มรดกวิชาการปรุงยาที่แท้จริง แต่ก็ล้วนมีข้อดีของมัน เจ้าสนใจหรือไม่?"
จางหลีได้ยินดังนั้นก็ตาเป็นประกาย: "สนใจ"
หญิงสาวหันหลังไปหยิบม้วนคัมภีร์กระดาษเหลืองกรอบจากชั้นไม้ด้านในสุด ส่งให้จางหลี: "คือม้วนนี้ 'คำอธิบายวิชาการปรุงยาหญ้าเขียว' บิดาข้าได้มาโดยบังเอิญเมื่อหลายปีก่อน เพียงแต่เนื้อหาขาดหายไปมาก ครึ่งหลังที่เกี่ยวกับการแยกยา การปรับการควบคุมไฟละเอียด ส่วนใหญ่หายไปหมด เหลือเพียงการจำแนกยา การหลอมละลายน้ำยา เท่านั้น ใช้เป็นพื้นฐานเริ่มต้นเรียนเท่านั้น"
จางหลียื่นมือรับคัมภีร์มา ปลายนิ้วสัมผัสกับหน้ากระดาษที่หยาบกร้านเปราะบาง รีบเปิดอ่านอย่างอดใจไม่ไหว
ตอนต้นระบุคุณสมบัติของหญ้าเซียนชั้นหนึ่งหลายสิบชนิด วิธีเก็บและจัดการอย่างชัดเจน ตอนกลางก็เขียนขั้นตอนการอุ่นเตาหลอมยา การปรุงยาไว้อย่างง่าย ๆ เพียงแต่พอเปิดไปถึงช่วงกลางคัมภีร์ หน้ากระดาษก็ขาดหายไปอย่างกะทันหัน เนื้อหาที่ควรจะบันทึกเรื่องการเปลี่ยนไฟ การผสานน้ำยา การทำให้ยาเกาะตัวเป็นเม็ดล้วนหายไปทั้งหมด
แม้จะขาดหายไปถึงเพียงนี้ แต่สำหรับจางหลีก็ยังถือว่ามีค่ามากทีเดียว
"คำอธิบายเล่มนี้ราคาเท่าไร?" จางหลีเงยหน้าถาม
หญิงสาวเอ่ยอย่างราบเรียบ: "ของที่ขาดวิ่น ราคาย่อมไม่แพง ห้าสิบก้อนหินเซียนชั้นต่ำก็รับไปได้ เพียงแต่ข้าต้องบอกเจ้าไว้ก่อน เนื้อหาหลักขาดไปเกินครึ่ง ลำพังคัมภีร์เล่มนี้ ยากที่จะปรุงยาให้สำเร็จเป็นเม็ดได้ด้วยตัวเอง หากวันหน้าอยากเชี่ยวชาญวิชาการปรุงยาอย่างจริงจัง ก็ยังต้องหาคัมภีร์ที่สมบูรณ์เล่มอื่น"
"ไม่เป็นไร คำอธิบายเล่มนี้ข้าซื้อ"
จากนั้นจางหลีก็เปลี่ยนความคิด เอ่ยปากถามอีก: "มีคัมภีร์พื้นฐานอย่างวิชาการปรุงยาเบื้องต้นบ้างหรือไม่?"
"มีแน่นอน ราคาสิบก้อนหินเซียน" หญิงสาวพยักหน้าเอ่ย
พูดพลางก็หยิบคัมภีร์เหลืองกรอบเล่มหนึ่งจากชั้นหนังสือด้านในออกมา ชื่อหนังสือคือวิชาการปรุงยาเบื้องต้น
เห็นดังนั้น จางหลีก็หยิบหินเซียนชั้นต่ำหกสิบก้อนออกจากถุงเก็บของ วางบนเคาน์เตอร์
หญิงสาวนับตรวจสอบอย่างถูกต้อง แล้วส่งคัมภีร์ทั้งสองเล่มให้จางหลี: "หากวันหน้าต้องการสมุนไพร เตาหลอมยา ก็มาที่หอเตาหญ้าเซียนได้เสมอ ยาสำเร็จรูปที่เจ้าหลอมได้ ร้านเราก็รับซื้อในราคาสูงเช่นกัน"
"ขอบคุณศิษย์พี่" จางหลีประสานมือคำนับขอบคุณ เก็บคัมภีร์อย่างดี หันหลังเดินออกจากหอเตาหญ้าเซียน
แม้จะไม่ได้มรดกวิชาการปรุงยาที่สมบูรณ์ตามที่หวัง แต่คัมภีร์ที่ขาดวิ่นเล่มนี้ก็ถือว่าแก้ไขความต้องการเร่งด่วนในตอนนี้ของเขาได้
......
ตลอดทางไม่มีอะไรเกิดขึ้น
กลับมาถึงเรือนเล็กของตัวเอง ดื่มน้ำหนึ่งถ้วยพักผ่อนเล็กน้อย จางหลีก็หยิบคัมภีร์วิชาการปรุงยาเบื้องต้นออกมา
ที่ว่าไว้ก็ถูก พื้นฐานไม่มั่นคง แผ่นดินก็สั่นสะเทือน
จางหลีมีแปลงดินดำที่เร่งหญ้าเซียนให้โตเร็วได้ แม้จะปรุงยาได้โดยไม่มีต้นทุน แต่หากอยากปรุงยาให้ดี หาผลประโยชน์จากยามากขึ้น ก็ละเลยไม่ได้เป็นอันขาด
"ดูท่าจะต้องใช้ความมุ่งมั่นตอนสอบเข้าวิทยาลัยเมื่อปีก่อนออกมาแล้ว"
มองคัมภีร์วิชาการปรุงยาเบื้องต้นที่หนาถึงสามนิ้ว จางหลีพึมพำกับตัวเอง
ในช่วงเวลาต่อจากนี้ จางหลีเริ่มจากทฤษฎีพื้นฐาน ไปจนถึงคำอธิบายสรรพคุณยา การเปลี่ยนแปลงของคุณสมบัติยา ข้อมูลหญ้าเซียนทั่วไป วิธีการทำยาให้เป็นเม็ด การแยกยา การควบคุมไฟขั้นพื้นฐาน ศึกษาอย่างจริงจังจากง่ายไปหายาก
ทุกวันนอกจากฝึกบำเพ็ญและพักผ่อนแล้ว เวลาที่เหลือล้วนใช้ไปกับการศึกษาคัมภีร์สองเล่มนี้
ถึงอย่างไรก็เคยเรียนหนังสือมาสองสิบกว่าปี ผ่านการศึกษาอย่างเป็นระบบ เกิดนิสัยจัดระบบความรู้ สรุปบทเรียนมาแต่เนิ่นนาน ความคิดเป็นระเบียบ การเรียนรู้ด้วยตัวเองจึงรวดเร็วยิ่งนัก