ท่านพี่ขุนนางหญิงไม่ถึงกับเป็นหนอนในท้องของท่านแม่ลี่ แต่ก็รับใช้ท่านแม่ลี่มาหลายปี ย่อมมั่นใจว่าตนเองเข้าใจนายเหนือหัวอยู่ไม่น้อย
แม้นางบ่าวไม่อาจคาดเดาใจนายได้ แต่หากไม่เข้าใจนายเลยแม้แต่น้อย ชีวิตการรับใช้ก็คงอยู่ได้ไม่นาน
ยามนี้ท่านแม่คงกริ่งเกรี้ยวอยู่ในใจเป็นแน่ ท่านแม่ฉลาดหลักแหลมมาตั้งแต่เด็ก ย่อมไม่แสดงสีหน้าให้ใครรู้ ความคิดอ่านรอบคอบ มิเช่นนั้นบุตรีสายอนุภรรยาคนหนึ่งจะเอาชีวิตรอดภายใต้อำนาจมารดาใหญ่ได้อย่างไร เติบโตมาอย่างสงบสุข
ถึงแม้ท่านอ๋องจะเป็นเพียงขุนนางชั้นห้า ทว่าดำรงตำแหน่งเจ้ากรมการปกครอง สามัญดูแลการเลื่อนขั้นและประเมินขุนนาง อำนาจด้านบุคคลากรยิ่งใหญ่ยิ่งนัก ทั้งทรัพย์สินในครอบครัวก็มหาศาล เพราะย่าทวดเป็นบุตรีคนเดียวของพ่อค้าหลวง สินเดิมหนาเหลือคณา หลังจากนางจากไป ท่านแม่ก็กุมอำนาจทั้งหมดในจวน เป็นแม่เรือนใหญ่ที่องอาจยิ่งนัก
ต้องรู้ว่าบุตรีสายอนุภรรยาคนอื่น ๆ มิได้ไปเป็นอนุภรรยาหน้าต่ำในตระกูลผู้มีอำนาจ ต้องก้มหัวให้คนอื่น หรือไม่ก็ไปเป็นอนุภรรยาแทนที่ของคนแก่ มารดาใหญ่ของท่านแม่มีเล่ห์เหลี่ยมโหดร้ายเพียงใด!
แม้บุตรีของเราจะเป็นภรรยาแทนที่เช่นกัน แต่ท่านอ๋องรูปงามสง่าโอ่โถง จะเทียบกับคนแก่ที่มีหลานแล้วได้อย่างไร อีกทั้งท่านอ๋องให้ความสำคัญกับท่านแม่ พิธีวิวาห์ใหญ่โตกว่าภรรยาเดิมมากมาย สินสอดก็หนาแน่นกว่า มิใช่เพราะท่านแม่ต้องไว้ทุกข์ให้ปู่ จนเลยวัยอันควร ที่ไหนจะมีบุญได้ท่านอ๋องมา ท่านแม่ของเราแต่งงานต่ำต้อยเสียด้วยซ้ำ
แม้ตอนเข้าวังจวนลี่ครั้งแรกเกือบพลาดท่า แต่โชคดีที่ท่านแม่เป็นผู้มีบุญวาสนา
"ท่านแม่โปรดระงับโทสะ ข้าเป็นเพียงสาวน้อยพูดไม่เป็น ไม่ช้าข้าจะไปสั่งสอนมารยาทนางให้ดีเอง"
ได้ยินดังนั้น ท่านแม่ลี่จึงวางสมุดในมือลง ใบหน้ายังคงราบเรียบไม่มีความรู้สึก ราวกับกำลังคุยเรื่องทั่วไป ถามว่า "เจ้าจะสั่งสอนนางอย่างไร ข้าก็อยากเรียนรู้ด้วย"
ท่านพี่ขุนนางหญิงชะงักคิดไม่ออกในชั่วขณะ ต้องรู้ว่าวิธีลงโทษบ่าวในจวนนั้นมีมากมาย แต่ยังไงก็เป็นเพียงบ่าวที่ซื้อมาด้วยเงิน ไม่มีค่า สูญเสียไปก็สูญเสีย ขอเพียงท่านแม่สบายใจก็พอแล้ว
"ท่านแม่เป็นแม่เรือนใหญ่ เกียรติยศในจวนสูงส่งเพียงใด จะไปกังวลกับพวกนังสารเลวพวกนั้นได้อย่างไร พวกมันคู่ควรหรือ!" ท่านพี่ขุนนางหญิงเองก็มีหลานแล้ว ย่อมไม่เหมือนวัยสาวที่พูดจารู้จักเหตุผลและขี้อาย ยิ่งแก่มากเจอเรื่องวุ่นวายมากมาย ปากก็แหลมคมยิ่งนัก
เรื่องที่ท่านแม่ไม่สะดวกพูด นางพูดแทน เรื่องที่ท่านแม่ไม่สะดวกทำ นางทำแทน
"ลูก ๆ ในจวนโตกันหมดแล้ว ถึงเวลาแต่งงานก็แต่ง ถึงเวลาแต่งงานก็แต่ง ข้าคิดถึงเรื่องนี้แล้วใจมันว่างเปล่าเสียจริง" ท่านแม่ลี่เปลี่ยนเรื่องเร็วเกินไป ท่านพี่ขุนนางหญิงยังตั้งตัวไม่ติด
พอคิดทบทวนอย่างละเอียด ก็เริ่มเข้าใจบ้าง "ท่านแม่กังวลเรื่องการแต่งงานของคุณหนูใหญ่หรือ?"
พอพูดถึงคุณหนูใหญ่ น้ำเสียงของท่านพี่ขุนนางหญิงก็ไม่ค่อยจะอบอุ่นนัก ดูเฉยเมย
พวกเราที่เป็นบ่าวต่างฉลาดเฉียบแหลม ใครควรเคารพใกล้ชิด พวกเราไม่กล้าละเมิดแม้แต่น้อย ใครควรห่างเหินเพียงผิวเผิน พวกเราก็รู้แจ้งแก่ใจ
คุณหนูใหญ่เป็นบุตรีแท้ ๆ ของภรรยาเดิมไม่ผิด ทว่าดวงชะตาบางเบา เกิดมาคร่าชีวิตมารดาตนเอง ยังมีน้าสาวที่ไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง คอยสร้างปัญหาให้
พูดถึงนังเลวคนนั้น แม้จะถูกลงโทษตามกฎจนวิญญาณกลับสู่ยมโลกแล้ว แต่ท่านพี่ขุนนางหญิงยังคิดว่าถ้วยยาพิษหนึ่งใบนับว่าถูกนางไปมากแล้ว อนุภรรยาคนหนึ่งกล้าวางยาพิษนายหญิง ตายไปไม่เสียดายเลยแม้แต่น้อย
"เด็กคนนั้นเสียมารดาไปตั้งแต่เล็ก นิสัยโดดเดี่ยวไม่ค่อยสนิทกับข้า ดูท่าใกล้ยี่สิบแล้ว ไม่รู้ว่านางจะเลือกตระกูลแบบไหนถึงจะถูกใจ"
ท่านแม่ลี่กังวลใจ ต่อบุตรีที่ภรรยาเดิมทิ้งไว้ก็ยิ่งไม่พอใจ นางมิใช่แม่เลี้ยงที่โหดร้ายอะไร สม่ำเสมอทำตัวเช่นไรก็ได้อย่างนั้น หากเจ้าเคารพข้า ข้าก็เคารพเจ้า หากเจ้าจริงใจกับข้า ข้าก็ไม่ทำให้เจ้าต้องผิดหวัง
ไม่ต้องพูดถึงที่น้าสาวของนางวางยาพิษข้า เกือบทำให้ยาพิษเข้าท้องข้า หากไม่เพราะสร้อยเงินแสดงพิษต่อหน้าข้า ข้าก็คงไปพบมารดาผู้ล่วงลับไปนานแล้ว หรือแม้แต่นางตอนเด็ก ๆ ที่คอยสร้างปัญหาให้ข้ามากมายเพียงใดในขณะที่แม่สามียังมีชีวิตอยู่ ก็เป็นตัวก่อเรื่องไม่น้อย
สร้อยเงินติดตามข้ามาตั้งแต่เด็ก ข้าเป็นบุตรีสายอนุภรรยาไม่ได้รับความสำคัญในบ้าน พวกเราหลายคนพึ่งพากันและกัน อดทนฟันฝ่าจนได้ดี แล้วสุดท้ายก็เหลือเพียงเป่าจู๋อยู่ข้างกาย ข้าน้อยผู้นี้สูญเสียมารดาไป ช่างน่าสงสารยิ่งนัก!
นังเลวคนนั้นแม้จะตายไปแล้ว แต่นางก็ยังแก้แค้นไม่หาย ความแค้นนี้นับไม่ถ้วน ข้าจดจำไว้หมด ไม่ช้าจะไปทวงจากตระกูลนาง
ลูกชายคนโตที่มองการณ์ไกลไม่ถึง ลูกสาวคนโตที่ใจสูงเกินตัว ก็ถึงเวลาให้ท่านอ๋องได้ปวดหัวบ้างแล้ว!
"ท่านแม่พูดถูก ข้าเป็นคนหยาบช้า พูดจาไพเราะไม่เป็น แต่คุณหนูใหญ่ไม่ได้คุณสมบัติของท่านอ๋อง หน้าตาธรรมดา ถึงแม้จะเติบโตภายใต้การดูแลของท่านแม่ แต่ก็ไม่ซึมซับความรู้ของท่านแม่ ฝีมือทั้งสี่ก็ธรรมดา คัดเลือกนางสนมก็ตก ช่างน่าปวดหัวจริง ๆ
แม้สาวแมนจูในยุคนี้จะแต่งงานช้ากันทั่วไป แต่คุณหนูใหญ่ถ้าลากไปเรื่อย ๆ เช่นนี้ ก็กลายเป็นสาวแก่ สาวแก่ก็เรื่องหนึ่ง แต่ที่สำคัญคือไปฉุดรั้งคุณหนูรองของเราไม่ให้แต่งงานได้ คุณหนูสามรูปงามนิสัยดี ท่านพี่ขุนนางหญิงก็ชมไม่ขาดปาก ปล่อยให้คุณหนูใหญ่มาฉุดรั้งไม่ได้"
ท่านพี่ขุนนางหญิงยามนี้ก็เดือดดาลไม่น้อย ตนเองย่อมเข้าข้างคุณหนูทั้งสองที่เห็นเติบโตมาด้วยตัวเอง หากคุณหนูใหญ่คนนี้ไปฉุดรั้งคุณหนูทั้งสองใต้ท่านแม่ แม้แต่ตัวนางที่เป็นบ่าวก็ไม่ยอมนาง
ท่านแม่ลี่พยักหน้า "เจ้าพูดมีเหตุผล ปกติข้าเห็นแก่หน้าท่านอ๋อง ยอมผ่อนปรนให้นางบ้าง แต่เรื่องการแต่งงานเป็นคำสั่งของพ่อแม่ ตามประเพณี ข้ากับท่านอ๋องจะปล่อยให้นางเอาแต่ใจอีกไม่ได้แล้ว"
พูดจบท่านแม่ลี่มีแววตาที่ไม่อาจบอกได้ คิดในใจ หนิงเอ๋อร์ อย่าโทษข้าเลย เป็นเพราะเจ้าไม่ยอมแต่งงานลากไปเรื่อย ๆ ถึงเวลาที่เจ้าต้องแต่งงาน ก็ได้แต่โทษท่านพ่อของเจ้าเอง
ยามนี้สาวใช้ใหญ่ที่เฝ้าหน้าประตูเข้ามารายงาน "กราบทูลท่านแม่ เหล่าอนุภรรยามาคารวะท่านแม่เจ้าค่ะ"
ท่านแม่ลี่มองท้องฟ้าด้านนอก ท้องฟ้าที่มืดมัวเริ่มมีแสงสว่างจาง ๆ "อืม ให้พวกนางรอ ข้าจะไปเดี๋ยวนี้"
ประมาณเวลาจุดธูปหนึ่งแท่ง ท่านแม่ลี่จึงค่อย ๆ ออกมา เหล่าอนุภรรยาในจวนลี่ไม่กล้าละเลย ไม่ว่าจะมีบุตรหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นคนเก่าหรือคนใหม่ ก็ไม่กล้าไม่เคารพท่านแม่ลี่ ในเขตหลังจวนลี่ แม้แต่ท่านพ่อลี่ก็ต้องฟังท่านแม่ลี่
ท่านแม่ลี่กุมอำนาจทั้งหมด และตระกูลฝ่ายแม่ก็มีอำนาจ เหล่าอนุภรรยาเหล่านี้ไม่กล้าไม่เคารพแม้แต่น้อย ในครอบครัวธรรมดา แม่เรือนใหญ่มีอำนาจชีวิตและความตายเหนืออนุภรรยา ยิ่งไปกว่านั้นตระกูลลี่เป็นชาวฮั่น แม้บรรพบุรุษมีคุณความดีจึงถูกจัดเข้าในกองธงฮั่น แต่กฎของตระกูลก็ต้องรักษาไว้ อนุภรรยาไม่ถูกบันทึกลงทะเบียนตระกูล
"คารวะท่านแม่ ท่านแม่สุขสันต์" เหล่าอนุภรรยาต่างคุกเข่ากราบคารวะ เพราะวันนี้เป็นวันที่สิบห้าเป็นวันสำคัญ ตามธรรมเนียมอนุภรรยาต้องก้มกราบแม่เรือนใหญ่
"อื้ม ล้วนลุกขึ้นเถิด วันนี้เป็นวันกลางเดือนแปด ตั้งแต่ย่าใหญ่จากไป ตระกูลลี่ก็ไม่ค่อยได้ครึกครื้นมานาน ข้าสั่งครัวไว้แล้ว วันนี้เพิ่มอาหารให้พวกเจ้า ของกำนัลเดี๋ยวจะส่งไปที่ห้องพวกเจ้า พวกเจ้าจะได้ฉลองเทศกาลกัน"
ท่านแม่ลี่ลูบลูกประคำหยกที่มือ พูดอย่างไม่ใส่ใจ ใครที่อยู่ในจวนลี่ตอนนี้ล้วนเป็นคนที่อยู่อย่างสงบได้ คนที่ไม่รู้จักสงบก็ถูกส่งไปที่หลุมฝังศพแล้ว ไม่ต้องให้นางกังวล
"ขอบคุณท่านแม่ ท่านแม่เมตตา" เหล่าอนุภรรยากล่าวขอบคุณ
"เอาล่ะ พวกเจ้ากลับได้แล้ว" ท่านแม่ลี่เริ่มไล่ วันนี้ตัวเองยุ่ง ไม่มีเวลาฟังคำเยินยอของพวกนาง
"บ่าวลาท่านแม่"