ประตูรถยังไม่ทันเปิด เมิ่งหว่านถังก็สัมผัสได้ถึงสายตาคู่นั้นแล้ว
ม่านหน้าต่างห้องหนังสือชั้นสองขยับไหว ก่อนจะกลับไปนิ่งสนิท เธอไม่ได้เงยหน้ามอง ปลายนิ้วหยุดค้างบนตัวล็อกกระเป๋าเอกสารบนตักชั่วขณะ ข้างในมีบัตรเชิญงานเลี้ยงฉลองวันเกิด ทั้งยังมีของสิ่งหนึ่งที่ไม่ควรปรากฏในงานแบบนี้ ลมหนาวพัดลอดเข้ามาทางช่องประตู จู่ ๆ เธอก็คิดขึ้นมาว่า หากคืนนี้ออกจากตึกหลังนี้ไปไม่ได้ สิ่งของในกล่องเหล็กของพ่อจะกลายเป็นของชิ้นสุดท้ายที่เหลืออยู่แทนเธอหรือไม่
รถซีตรองชะลอความเร็วตอนเลี้ยวเข้าสู่ถนนเสียเฟย เธอมองลอดกระจกรถ เห็นคฤหาสน์แบบตะวันตกที่ประดับแพรแดงไว้เต็มไปหมด ด้านหน้าจอดรถเก๋งสีดำเรียงราย คนลากรถลากกระทืบเท้าไล่ความหนาว พ่นไออุ่นออกมาจากปาก
คนขับรถเหล่าจวินไม่ได้ดับเครื่องยนต์ เขาพูดเสียงเบาว่า “คุณหนู ถึงแล้วครับ”
เธอไม่ได้รีบลงจากรถ ถอดถุงมือแล้วสวมกลับเข้าไปใหม่ก่อน จากนั้นจึงนับคนรับใช้ที่ยืนต้อนรับอยู่ข้างประตู มี 2 คน อีกคนสวมเสื้อคลุมผ้าฝ้ายสีเทายืนเฝ้าอยู่ข้างประตูวงพระจันทร์ด้านใน เธอทบทวนในใจอีกรอบ: มาอวยพรวันเกิดเป็นเรื่องหลอก ตีสนิทให้คนจำหน้าได้ต่างหากที่เป็นเรื่องจริง ส่วนคนเดียวที่คืนนี้ต้องจำให้ขึ้นใจคือคุณนายโจว
“รอฉันโทรมานะ” เธอผลักประตูรถ ลมหนาวพัดเข้ามาปะทะลำคอ เธอจัดผ้าคลุมไหล่ขนมิงก์ให้เข้าที่ รอยยิ้มปรากฏขึ้นบนใบหน้าเสียก่อนแล้ว
งานเลี้ยงวันเกิดจัดขึ้นที่โถงดอกไม้ ตอนยื่นรายการของขวัญ เธอจงใจชักช้าไปครู่หนึ่ง ให้นายบัญชีเห็นข้อความ “ร้านผ้าไหมตระกูลเมิ่งแห่งอวี๋เหยา ขอร่วมอวยพร” ชัด ๆ แล้วก็ทำให้คนรับใช้ที่นำทางได้ยินเธอบ่นเบา ๆ ว่ารถติดระหว่างทาง
เธอรู้ดีว่าคำพูดเล่น ๆ ทุกคำในห้องโถงอาจถูกจดจำไว้ เธอเตรียมเรื่องที่จะให้คนอื่นจดจำเอาไว้แล้ว เป็นลูกสาวพ่อค้าที่มาทำธุระแทนผู้ใหญ่ เคยเห็นโลกมาบ้าง แต่ไม่เคยผ่านลมฝน
หลังอวยพรวันเกิดเสร็จ เธอถอยไปอยู่ฝั่งแขกผู้หญิง ไม่รีบเข้าไปชวนใครคุย แต่ยกชาร้อนอุ่น ๆ ขึ้นจิบให้ชุ่มคอก่อน เธอกวาดตามองไปทั่วงาน แล้วก็พบคุณนายโจวได้อย่างรวดเร็ว เธอสวมกี่เพ้าสีบัวอ่อน ข้อมือสวมกำไลหยกเขียววงหนึ่ง
คนในวงสังคมต่างรู้ดีว่าตระกูลโจวดูแลการจัดซื้อผ้าของกรมส่งกำลังบำรุง หากร้านผ้าไหมอยากแทรกตัวเข้าสู่เส้นทางนี้ การได้ร่วมโต๊ะไพ่ย่อมมั่นคงกว่าการวิ่งเต้นผ่านนายทหารฝ่ายเสนาธิการโจวถึง 10 เท่า เมิ่งหว่านถังไม่ได้เข้าไปเบียดเสียดกับฝูงชน เธอยืนห่างออกมา 3-4 ก้าว ตรงจุดที่ได้ยินคุณนายโจวพูด แต่ดูไม่เหมือนกำลังแอบฟัง
ผ่านไปครู่หนึ่ง หญิงในกี่เพ้าสีเขียวหมึกที่เธอเคยเห็นตรงหน้าห้องบัญชีเดินเข้ามามองสำรวจ “คุณคนนี้ไม่คุ้นหน้า มาจากตระกูลไหนหรือคะ?”
“มาจากตระกูลเมิ่งแห่งอวี๋เหยาค่ะ พ่อของฉันเคยคบค้าสมาคมกับนายทหารฝ่ายเสนาธิการโจวอยู่ช่วงหนึ่ง” เธอยิ้มพลางบอกที่มาของตน แล้วเสริมมุกขำ ๆ อีกประโยค “ตอนพ่อขึ้นเหนือเมื่อ 2 ปีก่อน ยังฝากนายทหารฝ่ายเสนาธิการโจวเอาหยางเหมยไปให้ตั้ง 2 ลัง ไม่รู้ว่าหยางเหมยไปถึงหรือยัง เปรี้ยวจนฟันท่านเสนาธิการเข็ดหรือเปล่าคะ”
คุณนายหลายคนพากันหัวเราะ คุณนายโจวหันมามองเธอ สายตาหยุดอยู่บนกี่เพ้าสีเขียวหม่นเรียบ ๆ ที่ไม่สะดุดตาตัวนั้น สีหน้าผ่อนคลายลง “ตอนนี้นายท่านเมิ่งสบายดีไหม?”
“ท่านจากไปเมื่อปลายปีก่อนค่ะ เป็นโรคปอดเรื้อรัง” น้ำเสียงเธอเบาลงครึ่งระดับ ก่อนจะยกขึ้นอย่างพอเหมาะ “ก่อนจากไปยังบ่นถึงชาก่อนสารทที่นายทหารฝ่ายเสนาธิการโจวให้ไว้ บอกว่ายังค้างมื้อหนึ่งที่ไม่ได้ดื่มเลยค่ะ”
คนตายย่อมสำคัญกว่า คนเป็นมักให้เกียรติลูกหลานของสหายเก่าที่จากไปอยู่บ้าง คุณนายโจวถอนหายใจ ถามเธอว่ามาเซี่ยงไฮ้คนเดียวหรือ แล้วที่บ้านใครเป็นคนดูแลกิจการ เมิ่งหว่านถังยิ้มขื่น ๆ แล้วลดเสียงลง “ที่ร้านมีนายบัญชีเก่าคอยช่วยดูแลค่ะ ส่วนอาสามที่บ้านก่อเรื่องแบ่งสมบัติ ยื่นเรื่องไปถึงอำเภอแล้ว ฉันเลยออกมาหาที่สงบสักพัก ถือโอกาสดูด้วยว่าพอจะเซ้งร้านเล็ก ๆ ตั้งหลักได้ไหม”
เรื่องอาสามแบ่งสมบัติเป็นเรื่องจริง ส่วนเรื่องยื่นเรื่องถึงอำเภอเป็นเรื่องโกหก แต่คุณนายโจวคงไม่ไปสืบเรื่องในครอบครัวของร้านผ้าไหมแห่งอวี๋เหยา เธอพยักหน้า กระซิบกับเพื่อนสนิทข้างกายสองสามคำ แล้วหันมาพูดด้วยน้ำเสียงสนิทสนมขึ้น “อาทิตย์หน้าที่บ้านฉันมีวงไพ่ ขาดคนอยู่หนึ่งคน ถ้าคุณว่างก็แวะมาช่วยเล่นสักหน่อย ถือโอกาสทำความรู้จักคนอื่นด้วย”
คุณนายโจวหยิบบัตรเชิญกระดาษเคลือบทองออกจากกระเป๋าถือ มุมขวาล่างประทับตราส่วนตัวของตระกูลโจว เมิ่งหว่านถังรับไว้ด้วยสองมือ กล่าวขอบคุณซ้ำแล้วซ้ำเล่า คนในวงสังคมต่างรู้ดีว่าคนที่นั่งอยู่รอบโต๊ะไพ่นั้นมีแต่ภรรยาของผู้มีตำแหน่งในกรมส่งกำลังบำรุง ไม่ก็นายธนาคารหน้าใหม่ บัตรเชิญใบนี้ก็เท่ากับช่วยเปิดประตูให้เธอไปแล้วครึ่งบาน
ขณะที่กำลังคิดว่าจะกล่าวคำขอบคุณอย่างไร เธอก็เหลือบเห็นใครบางคนเดินมาจากอีกฟากของโถงดอกไม้ เขาสวมสูทสีเทาเข้ม ไม่ผูกเนกไท ดูไม่ได้วางท่าใหญ่โต แต่สายตาหลายคู่กลับเคลื่อนตามเขาไป คนที่เพิ่งเข้ารับตำแหน่งคนนั้นเอง งานเลี้ยงวันเกิดคืนนี้ครึ่งหนึ่งจัดขึ้นเพื่อตระกูลโจว อีกครึ่งก็เพื่อเลี้ยงต้อนรับเขา เธอไม่ได้เงยหน้าสบตาตรง ๆ แต่ฉวยจังหวะหันไปมองจนเห็นคนที่เดินเข้ามาชัดเจน อายุราว 30 กว่าปี เบ้าตาลึก มีแผลเป็นตื้น ๆ บนสันจมูก เธอเคยอ่านแฟ้มประวัติของคนคนนี้มาแล้ว ฟู่หานเซิง หัวหน้าหน่วยปฏิบัติการสถานีเซี่ยงไฮ้ของกองบัญชาการทหาร “รวบรวมหลักฐานก่อน แล้วค่อยปิดล้อมจับกุม”
“คุณเมิ่ง?” เขาหยุดห่างออกไป 2 ก้าว สายตาจับอยู่บนใบหน้าเธอ “ได้ยินมาว่าร้านผ้าไหมของนายท่านเมิ่งเคยส่งผ้าฝ้ายบรรเทาทุกข์ไปภาคเหนือเมื่อ 2 ปีก่อนหรือครับ?”
คำถามผุดขึ้นมาอย่างไม่มีปี่มีขลุ่ย เหตุผลที่ชวนคุยก็ฟังดูฝืน ๆ แต่น้ำเสียงกลับสงบนิ่งเกินไป หัวใจเมิ่งหว่านถังกระตุกเร็วขึ้นหนึ่งจังหวะ “สินค้าล็อตนั้นขนส่งทางน้ำไปท่าเรือเทียนจินค่ะ คุณฟู่ทราบได้ยังไงคะ?”
“ลุงของผมเคยอยู่ในหอการค้าเทียนจินครับ” เขาตอบคลุมเครือ ทว่าสายตายังตรึงอยู่บนใบหน้าเธอ ความหนักอึ้งชื้นแฉะราวกับผ้าฝ้ายเปียก “เรื่องที่ผ้าฝ้ายบรรเทาทุกข์ปนของเก่าไปถึง 30 เปอร์เซ็นต์ คุณเมิ่งเคยได้ยินไหมครับ?”
คุณนายรอบข้างต่างรู้กาลเทศะ พากันแยกย้ายออกไปแล้ว เธอรู้ว่าเขาตรวจสอบประวัติของเธอก่อนเข้ามา แต่ข้อมูลดำมืดเรื่องสินค้าล็อตนั้นที่ไม่ลงบัญชี มีคนรู้เบื้องหลังอยู่แค่ 4 คน ปฏิเสธไปย่อมง่ายที่สุด แต่เขาดูผ่อนคลายเกินไป ราวกับนายพรานที่นั่งยองอยู่ข้างหลุม รอให้เธอพลาดเหยียบลงไป
มือที่ถือถ้วยชาของเมิ่งหว่านถังไม่สั่น เธอเงยหน้ามองเขา “ถ้าคุณฟู่ตรวจดูเอกสารเก่าแล้ว ก็น่าจะรู้ว่าตอนนั้นพ่อฉันยอมเสียร้านไปครึ่งหนึ่ง เพื่อชดใช้ของเก่าทั้งหมดให้หอการค้า หอการค้าอวี๋เหยาก็ยังเก็บเอกสารไว้ค่ะ ก่อนจากไป พ่อกำชับฉันเป็นพิเศษให้เก็บใบเสร็จพวกนั้นไว้ บอกว่าทำมาค้าขายต้องไม่ทำให้ชื่อร้านต้องมัวหมอง”
เธอโยนคำตอบไปยังเรื่องที่ตรวจสอบได้ เรื่องผ้าของเก่าปะปนกันเคยลงหนังสือพิมพ์ ใบเสร็จชดใช้เงินก็ยังอยู่ในหีบไม้การบูรที่บ้านเก่าในอวี๋เหยาจริง ๆ หากสืบต่อไป ก็จะพบเพียงประวัติที่สะอาดบริสุทธิ์ของพ่อค้าที่ล่วงลับ แต่ในขณะเดียวกันก็จะช่วยตอกย้ำตัวตนของ “เมิ่งหว่านถัง” ให้แน่นยิ่งขึ้น และป้องกันสายตาที่พยายามสืบลึกเกินไป
ฟู่หานเซิงไม่ได้ถามต่อ เขามองเธออยู่ 2 วินาที ก่อนจะยกมุมปากขึ้น “นายท่านเมิ่งเป็นคนมีหลักการนะครับ”
“พ่อเสียเปรียบก็เพราะมีหลักการนี่แหละค่ะ” เมิ่งหว่านถังถอนหายใจตามน้ำ พูดเยาะตัวเองว่า “ถ้าร้านไม่ได้ยึดมั่นในหลักการ ก็คงไม่ถึงกับต้องให้ผู้หญิงอย่างฉันออกมาเปิดเผยตัวต่อสาธารณชนหรอกค่ะ”
เขาไม่ได้ต่อบทสนทนา เพียงยกแก้วขึ้นเล็กน้อยแล้วเดินไปทางฝั่งแขกผู้ชาย เมิ่งหว่านถังยังคงอยู่ที่เดิม ดื่มชาที่เริ่มเย็นจนหมด แล้วคุยเรื่องสัพเพเหระกับคุณนายข้าง ๆ อีกสองสามประโยค จากนั้นก็ทำตัวตามปกติจนงานสังสรรค์จบลง
สี่ทุ่ม ด้านนอกเริ่มบรรเลงเสียงฆ้องกลอง งานเลี้ยงกำลังคึกคัก เธอออกไปทางประตูด้านข้าง ลมหนาวปะทะใบหน้า จึงเพิ่งรู้ว่าเสื้อชั้นในด้านหลังเย็นชืดไปหมดแล้ว แนบติดกับผิวที่ชุ่มเหงื่อเย็น เธอคุ้นเคยกับความตึงเครียดเช่นนี้ แต่สายตาของผู้ชายคนนั้นในคืนนี้กลับไร้น้ำหนัก ทว่าราวกับกรีดรอยแผลไว้บนแผ่นหลังของเธอ
“คุณหนู?” เหล่าจวินเปิดประตูรถ แล้วช่วยจัดเสื้อคลุมให้เธอ
เธอยังไม่ขึ้นรถทันที หันกลับไปมองโถงดอกไม้ที่สว่างไสวด้วยแสงไฟ ม่านหน้าต่างห้องหนังสือชั้นสองขยับไหว ราวกับมีใครเพิ่งเดินไปถึงหน้าต่างแล้วถอยกลับไป เธอละสายตา ก้มตัวเข้าไปนั่งในรถ ประตูปิดลง เสียงดนตรีและความครึกครื้นถูกกั้นไว้ด้านนอก
เธอเอนกายพิงเบาะหลัง ผ่อนลมหายใจยาว ผ้าคลุมไหล่ขนมิงก์เลื่อนลงไปถึงข้อพับแขน เธอสอดมือเข้าไปในช่องซ่อนของกระเป๋าเอกสาร ปลายนิ้วสัมผัสถูกวัตถุชิ้นหนึ่งที่เย็นและแข็ง นั่นคือตราส่วนตัวจากกล่องเหล็กของพ่อ
นี่คือกฎของเธอ หลังพ่อจากไป ทุกครั้งก่อนออกจากบ้าน เธอต้องตรวจดูสมุดคัดอักษรที่พ่อเขียนด้วยมือตัวเอง ตราส่วนตัวชิ้นนี้ และรูปถ่ายเก่าให้ครบหนึ่งรอบ พอกลับมาแล้ว เธอจะกำตราส่วนตัวชิ้นนี้ไว้ในมือแยกต่างหาก ลมกลางคืนพัดเข้ามาทางหน้าต่างรถที่เปิดแง้มไว้ เหงื่อในฝ่ามือค่อย ๆ ซึมลงบนลวดลายตราประทับ
“กลับถนนอวี๋เหยาค่ะ” เธอบอกเหล่าจวิน
รถซีตรองแล่นออกจากถนนเสียเฟย ไฟท้ายลากเป็นเส้นแดงพร่าเลือนสองเส้นท่ามกลางราตรีชื้นแฉะ ม่านหน้าต่างห้องหนังสือชั้นบนจึงค่อย ๆ เปิดออกเป็นช่องแคบในตอนนั้นเอง
ฟู่หานเซิงมองจนไฟท้ายหายลับไป ก่อนจะหันกลับไปยังโต๊ะหนังสือ บนโต๊ะมีกองหนังสือเก่าปกเหลืองวางเปิดอยู่ ระหว่างหน้ากระดาษสอดซองแฟ้มสีแดงไว้ใบหนึ่ง ขอบซองสึกจนซีดขาว เขาหยิบตราประทับที่หักไปครึ่งหนึ่งออกมาจากแฟ้ม เป็นตราทำจากผงถ่าน เนื้อรอยหักขรุขระ ลวดลายบนหน้าตราประทับเหลืออยู่เพียงครึ่งเดียว คล้ายดอกไม้ที่โรยราไปครึ่งดอก
เขาคีบตราประทับที่เหลืออยู่ครึ่งหนึ่งไว้ พลางย้อนนึกถึงท่าทางของเมิ่งหว่านถังตอนรับบัตรเชิญในคืนนี้ ตอนเธอยื่นมือทั้งสองข้างไปรับ นิ้วกลางมือขวางอกอเข้ามาก่อนครึ่งนิ้ว คนที่พลิกหน้ากระดาษและพลิกแฟ้มเอกสารเท่านั้นถึงจะมีท่าทางการใช้มือแบบนี้ ตอนยืน เธอวางเท้าทั้งสองแยกออกจากกันเล็กน้อย น้ำหนักตัวเอนไปทางซ้าย ท่าทางเช่นนั้นยังมีร่องรอยของคนที่เคยยืนตรงนาน ๆ อยู่ด้วย ลูกสาวพ่อค้าย่อมไม่รู้ท่าทางพวกนี้
วันนี้ที่ถามเรื่องผ้าฝ้ายบรรเทาทุกข์ ก็แค่โยนหินหยั่งเชิงออกไปตามใจ เข้าตอบได้อย่างไม่มีช่องโหว่ ทั้งยังปูทางหนีไว้เรียบร้อย แต่ลูกสาวร้านผ้าไหมที่แค่มาทำธุระแทนพ่อแม่ เมื่อถูกคนแปลกหน้าซักไซ้เรื่องบัญชีเก่าต่อหน้า จะไม่หลุดคำพูดผิดไปสักคำได้อย่างไร? ต้องมีหลุดบ้างถึงจะเหมือนจริง เนี้ยบเกินไปกลับกลายเป็นพิรุธ
ใต้แสงไฟ ตราประทับที่เหลืออยู่ครึ่งหนึ่งเปล่งประกายหม่นทึบ ฟู่หานเซิงเปิดสมุดปกหนังสีดำเล่มใหม่ หยิบปากกาขึ้นเขียนบรรทัดหนึ่งที่หน้าสุดท้าย “เมิ่งหว่านถัง เพศหญิง ร้านผ้าไหมตระกูลเมิ่งแห่งอวี๋เหยา รอตรวจสอบ” หมึกแห้งแล้ว เขาจึงปิดสมุดและนำตราประทับครึ่งชิ้นกลับไปใส่ในซองแฟ้มสีแดง เขาไม่ได้วางของสองชิ้นไว้ที่เดียวกัน แต่ภายใต้แสงตะเกียงดวงเดียวกันนั้น ทั้งคู่กลับกลายเป็นเครื่องหมายสองอย่างแรกที่ถูกจารึกไว้อย่างแน่นอน
ลมนอกหน้าต่างเริ่มพัด ใบอู๋ถงเสียดสีกันดังซ่า ๆ ก่อนจะดึงม่านเข้าหากัน ฟู่หานเซิงหันไปมองปากถนนเป็นครั้งสุดท้าย เงารถคันนั้นหายไปนานแล้ว เขานึกถึงคำพูดเยาะตัวเองของหญิงสาวคนนั้น ร้านคงไม่ยึดมั่นในหลักการจนต้องให้ผู้หญิงอย่างเธอออกมาเปิดเผยตัวต่อสาธารณชน คำพูดนั้นฟังดูนุ่มนวลและสมบูรณ์แบบ แต่ก็เพราะมันนุ่มนวลและสมบูรณ์แบบเกินไป ความคิดที่ผุดขึ้นในใจเขาจึงฝังแน่นขึ้นอีกส่วนหนึ่ง