รองเท้าบูตสะอาดไร้ฝุ่นแม้แต่น้อย ลวดลายเมฆสีเงินหม่นที่ปักอยู่บนขอบรองเท้าสะท้อนแสงเย็นเยียบใต้แสงตะวัน
ลวี่หลีจ้องรองเท้าคู่นั้น พลางผ่อนลมหายใจให้แผ่วเบาลง
จากนั้น นางก็ได้ยินเสียงหนึ่งดังขึ้น
“ของเช่นนี้ส่งไปขายเสียโดยตรง หากวันหน้ามีเรื่องโสมมเช่นนี้เกิดขึ้นในเรือนโม่สือเซวียนอีก คนเฝ้าประตูโบยจนตาย”
เสียงนั้นไม่ได้ดังนัก ทว่ากลับทำให้หน้าประตูเรือนหลักทั้งบริเวณเงียบกริบ
ลวี่หลีคุกเข่าอยู่ด้านข้าง ไม่กล้าเงยหน้า นางได้ยินแม่นมรับคำว่า “เจ้าค่ะ” แผ่วเบาจากที่ไม่ไกลด้านหลัง
จากนั้น รองเท้าบูตผ้าแพรสีดำสนิทคู่นั้นก็เดินผ่านหน้านาง ชายเสื้อคลุมพัดลมผ่านแก้มที่ก้มต่ำของนาง พร้อมกลิ่นกำยานจมน้ำอันจางบาง
ลวี่หลีรอจนเสียงฝีเท้าใกล้หายลับไปตรงปลายระเบียง จึงค่อยกล้าเงยหน้าขึ้นช้า ๆ
แผ่นหลังสูงใหญ่สง่าผ่าเผยนั้น เสื้อคลุมกระเรียนสีดำสนิทปลิวสะบัดตามแรงลม ไหล่กว้างเอวคอด แสงตะวันขับเน้นโครงร่างอันเย็นชาแข็งกระด้าง
เพียงแผ่นหลังแผ่นเดียวก็ทำให้ผู้คนรู้สึกอึดอัดจนแทบหายใจไม่ออก
ลวี่หลีนึกถึงเทศกาลไหว้พระจันทร์เมื่อสองปีก่อนขึ้นมาอย่างกะทันหัน
เวลานั้นลู่จิ่งหยวนยังมิได้จากเมืองหลวงไป ฮูหยินผู้เฒ่าเมตตา อนุญาตให้สาวใช้จากเรือนต่าง ๆ มาชมจันทร์ที่เรือนหลัก ถือเป็นการให้เกียรติบ่าวไพร่เล็กน้อย
โอกาสเช่นนี้หาได้ยาก วันนั้นลวี่หลีเองก็อยากเที่ยวเล่น จึงตามสาวใช้คนสนิทหลายคนไปยังเรือนเฉิงเจ๋อ ในเรือนหลักมีเวทีงิ้วตั้งอยู่ มีผลไม้กับขนมไหว้พระจันทร์จัดวางเต็มไปหมด กลิ่นหอมของดอกกุ้ยฮวาอบอวลทั่วเรือน ผู้คนเดินขวักไขว่ไปมา
นางยังเยาว์วัย ทั้งยังชอบดูโคมดอกไม้ริมแม่น้ำ เดินไปเดินมาไม่นานก็พลัดหลงจากคนอื่น
คืนนั้นแสงจันทร์กระจ่าง นางนั่งยอง ๆ อยู่ริมสระ จ้องมองโคมดอกไม้ดวงน้อยที่ลอยอยู่บนผิวน้ำอย่างเหม่อลอย
นางจำได้ว่าตอนเด็ก มารดามักพานางทำโคมเช่นนี้ ใช้กระดาษสีปิดทับ จุดเทียนเล่มเล็ก แล้วนำไปลอยในแม่น้ำ บอกว่าสามารถฝากถ้อยคำที่คิดถึงไปถึงคนไกลได้
นางจึงพึมพำกับโคมดวงหนึ่ง ฝากความคิดถึงและคำอวยพรที่มีต่อบิดามารดาไว้ในนั้นทั้งหมด…แต่ไม่รู้เพราะเหตุใด โคมดอกไม้ดวงน้อยกลับติดอยู่ในร่องหินริมสระ
นางเอื้อมมือไปหมายจะเขี่ยมันกลับลงน้ำ แต่เท้าพลาดลื่น ร่างจึงตกลงไปในสระ
โชคดีที่น้ำไม่ลึก สูงเพียงถึงข้อเท้า นางรีบตะเกียกตะกายลุกขึ้น แล้วดันโคมดอกไม้กลับลงสู่ผิวน้ำอีกครั้ง มองมันลอยโคลงเคลงห่างออกไป จึงค่อยถอนหายใจด้วยความโล่งอก
รองเท้ากับถุงเท้าเปียกชุ่ม สวมแล้วทั้งเหนอะหนะและไม่สบาย นางจึงถอดออกจนหมด นั่งบนก้อนหินริมสระ แกว่งเท้าไปมาให้แห้ง
เวลานั้นรอบข้างเงียบสงัด นางคิดว่าไม่มีผู้ใดพบเห็น
ใครจะคาดคิดว่าในเงามืดลึกของภูเขาจำลองกลับมีคนผู้หนึ่งยืนอยู่
นั่นคือลู่จิ่งหยวน
ตอนนั้นนางตกใจจนสะดุ้ง รีบคุกเข่าลงกับพื้นดังตุบ เท้ายังเปลือยเปล่า รองเท้ากับถุงเท้าถูกทิ้งไว้ด้านข้าง ดูน่าอเนจอนาถยิ่งนัก
ทว่าลู่จิ่งหยวนตั้งแต่ต้นจนจบไม่เอ่ยสักคำ เพียงเหลือบมองนางอย่างเรียบเฉยแวบหนึ่ง แล้วก็หันหลังจากไป
เมื่อนึกย้อนกลับไปยามนี้ นางรู้สึกเพียงว่าตอนนั้นตนโชคดียิ่งนัก—
โชคดีที่ยังเยาว์วัย รูปร่างยังไม่เติบโตเต็มที่ หากเป็นสาวใหญ่แล้วถูกท่านโหวพบเห็นท่าทางเหลาะแหละเช่นนั้น เกรงว่าคงถูกลากออกไปขายเหมือนชุนเถาในวันนี้
ลวี่หลีลุกขึ้นจากพื้น หัวเข่าอ่อนแรงอยู่บ้าง ตังถังรีบเข้ามาประคองนางไว้
“พี่หญิง เหตุใดสีหน้าซีดเซียวเช่นนี้?” ตังถังมองนางอย่างเป็นห่วง “ตกใจหรือ? ก็จริง ฉากเมื่อครู่…”
ลวี่หลีส่ายหน้า ฝืนยกมุมปากขึ้นเล็กน้อย “ไม่เป็นไร”
ตังถังกลับไม่ยอมปล่อยผ่าน นางกวาดตามองรอบด้าน ก่อนขยับเข้าใกล้และลดเสียงลง “เมื่อครู่เห็นหรือไม่? รูปร่างของท่านโหว บุคลิกสง่างามเช่นนั้น…มิน่าเล่าชุนเถาถึงกับไม่ห่วงชีวิต กล้าปีนขึ้นเตียง”
ลวี่หลีมิได้ตอบ เพียงก้มตาเดินต่อไป
ตังถังกล่าวอีกว่า “โชคดีที่พวกเราอยู่เรือนฟังเฟิง หากถูกแบ่งไปอยู่ทางเรือนหลัก…” นางพูดไปได้ครึ่งเดียวก็ชะงัก สีหน้าฉายแววแปลกพิกล ก่อนหุบปากลงอย่างกระอักกระอ่วน
ลวี่หลีรู้ว่านางคิดจะพูดอะไร
—หากถูกแบ่งไปอยู่เรือนหลัก คอยปรนนิบัติท่านโหวทุกวัน ด้วยรูปลักษณ์ของท่านโหว สาวใช้คนใดจะอดใจไหว? เกรงว่ามองไปมาคงอดคิดไม่ซื่อไม่ได้
ถ้อยคำครึ่งหลังที่ตังถังกลืนกลับลงคอ กลับชัดเจนยิ่งกว่าคำที่นางพูดออกมาเสียอีก
ลวี่หลีมิได้ต่อความ คนที่คอยปรนนิบัติอยู่ข้างกายท่านโหว นอกจากแม่นมสูงวัยหลายคน ก็มีแต่ผู้ติดตามกับบ่าวชาย ไม่เห็นเงาสาวใช้วัยเยาว์แม้สักคน
แต่ก่อนนางคิดเพียงว่าท่านโหวเคร่งครัดในกฎระเบียบ ยามนี้ลองคิดดู เกรงว่าท่านผู้นี้รู้ดีว่าหากมีหญิงสาวอยู่ใกล้ตัว สักวันย่อมเกิดเรื่องขึ้นได้ จึงไม่เหลือไว้แม้แต่คนเดียวให้สิ้นเรื่องสิ้นราว
ทั้งสองติดตามสาวใช้อื่น ๆ เข้าไปในโถงข้างของเรือนเฉิงเจ๋อ ไม่นานนัก แม่นมฝางผู้ติดตามฮูหยินผู้เฒ่าลู่ก็เริ่มขานชื่อและแจกเงินรางวัล
ลวี่หลีเดินขึ้นไปตามลำดับ ยอบกายลงพร้อมก้มหน้า
ฮูหยินผู้เฒ่าลู่นั่งอยู่บนตั่งนุ่มในโถง อายุล่วงเลยห้าสิบปีแล้ว คิ้วตาเปี่ยมเมตตา สายตากวาดผ่านนางอย่างแผ่วเบา ครั้นตกลงบนใบหน้าก็ชะงักไปชั่วขณะจนแทบสังเกตไม่เห็น
บ่าวในจวนมีมากกว่าสองร้อยคน สำหรับสาวใช้ธรรมดา ฮูหยินผู้เฒ่าไม่เคยจดจำใบหน้า
เว้นแต่ลวี่หลี
คราวแรกที่พบกัน นางยังเป็นเพียงเด็กน้อย ใบหน้าหมดจดละเอียดอ่อน ยืนอย่างหวาดหวั่นอยู่ข้างฮูหยินสามสกุลเจิ้ง หลายปีผ่านไป เด็กน้อยเติบโตเป็นสาวงามอรชร รูปโฉมยิ่งโดดเด่นจนผู้คนยากจะลืม
ฮูหยินผู้เฒ่ายกมุมปากขึ้นเล็กน้อย น้ำเสียงอ่อนโยน “เป็นลวี่หลีจากเรือนสามกระมัง? ยิ่งโตยิ่งงดงาม”
คำชมที่เอ่ยขึ้นอย่างไม่ตั้งใจประโยคหนึ่ง เมื่อตกถึงหูผู้อื่นกลับมีความหมายต่างกันไป
ฮูหยินใหญ่สกุลลวี่ซึ่งนั่งอยู่ด้านข้างมีแววตาหม่นลงเล็กน้อย ความไม่พอใจวูบผ่านนัยน์ตา
เป็นคนจากเรือนสามอีกแล้ว ทั้งยังเป็นสาวใช้ที่มีรูปโฉมสะดุดตาเช่นนี้อีก
ฮูหยินสามสกุลเจิ้งเดิมเป็นสาวใช้ข้างห้องของอดีตท่านโหว ยามอดีตท่านโหวยังมีชีวิตอยู่ นางมักทำตัวโอ้อวดและไม่สงบเสงี่ยม ฮูหยินสกุลลวี่รังเกียจชาติกำเนิดต่ำต้อยของสกุลเจิ้งมาแต่ไหนแต่ไร พาลให้ใบหน้าสวยสะดุดตาเกินไปของลวี่หลีดูขัดหูขัดตาเป็นพิเศษ
ลวี่หลีไม่กล้ารับคำชม คำนับอย่างนอบน้อมแล้วโขกศีรษะขอบคุณรางวัล “ขอบคุณฮูหยินผู้เฒ่าที่ชมเกินไป ขอบคุณนายหญิงที่เมตตา”
หลังรับเงินรางวัลแล้ว เหล่าสาวใช้ก็ทยอยออกจากโถงข้าง นาน ๆ จะได้มาที่เรือนหลักสักครั้ง ตังถังยังไม่อยากกลับเรือนฟังเฟิง นางยังอยากไปหาความครึกครื้นที่อื่นอีกสักหน่อย
ลวี่หลียังคิดถึงเรื่องอื่นอยู่ จึงไม่ได้ไปด้วย หลังบอกลาตังถัง นางก็มุ่งหน้าไปหาพ่อบ้านโจว ผู้ดูแลทะเบียนบ่าวไพร่ในจวนโดยตรง
“พ่อบ้านโจว ขอถามหน่อยว่าในช่วงนี้จวนจะอนุมัติให้สาวใช้ไถ่ตัวออกจากจวนเมื่อใด?”
พ่อบ้านโจวเงยหน้าขึ้น เมื่อเห็นว่าเป็นลวี่หลีผู้ว่าง่ายและสงบเสงี่ยมมาแต่ไหนแต่ไร ก็ไม่ได้ทำให้นางลำบากใจ “ตามกฎของจวน จะปล่อยบ่าวไถ่ตัวออกไปในแต่ละไตรมาส เดือนหน้าต้นเดือนมีโควตา ครั้นถึงเวลาจะตรวจสอบสัญญาขายตัวและชำระเงินให้เรียบร้อย หากนายหญิงอนุญาตก็ออกจากจวนได้”
สิ้นคำ ลวี่หลีก็รู้สึกโล่งใจขึ้นมาทันใด ความยินดีที่กดไว้แทบไม่อยู่ฉายวาบในดวงตา
เดือนหน้า
ถึงกับเป็นเดือนหน้าแล้ว
นางก้มหน้าลงทันที ปลายนิ้วลอบสอดเข้าไปด้านในสาบเสื้อ ลูบถุงผ้าที่ซ่อนไว้แนบกาย
ตลอดสิบปีมานี้ นางประหยัดอดออม กรีดกรายเข็มเย็บผ้าจนดึกดื่นอยู่บ่อยครั้ง ทั้งปักผ้าและตัดเย็บเสื้อผ้า อาศัยฝีมือเย็บปักอันประณีตแอบเก็บเงินไว้
เมื่อก่อนมารดาขายนางด้วยสัญญาขายขาด นางจึงมีสถานะเป็นทาส หากอยากได้อิสรภาพคืนมา ไม่เพียงต้องเก็บเงินไถ่ตัวให้ครบจำนวน ยังต้องขอความยินยอมจากนายด้วย
บัดนี้เงินในถุงผ้ามีครบตามจำนวนที่ต้องใช้ไถ่ตัวแล้ว เหลือเพียงขั้นตอนสุดท้าย—ฮูหยินสามพยักหน้าอนุญาต
ไม่ได้พบหน้าบิดามารดามาสิบปี ไม่รู้ว่าบ้านเกิดในยามนี้เป็นเช่นไร ไม่รู้ว่าบิดามารดายังจดจำบุตรสาวคนเล็กซึ่งถูกส่งเข้าจวนโหวมาเป็นทาสในวันนั้นได้หรือไม่
ลวี่หลีเฝ้าปรารถนาทุกวัน เฝ้ารอทุกคืน หวังจะหลุดพ้นจากกรงขังแห่งจวนโหวแห่งนี้ กลับบ้านเกิดไปพร้อมหน้าครอบครัวในเร็ววัน และได้ใช้ชีวิตเป็นสามัญชนผู้มีอิสระสักครั้ง
หัวใจนางเปี่ยมสุข หันกายรับลมวสันต์ปลายสารท แล้วมุ่งหน้าไปยังเรือนฟังเฟิง—
วันนี้นางจะไปขอความเมตตาจากฮูหยินสาม ให้ช่วยไถ่ตัวนาง