ร่องอิฐเขียวใต้ฝ่าเท้ามีตะไคร่บาง ๆ ขึ้นอยู่ ครั้นนางก้าวผ่าน พลันนึกถึงวันที่เพิ่งเข้าจวน มารดากุมมือนางไว้แล้วกล่าวว่า “เด็กดี ต่อไปเจ้าจงใช้ชีวิตให้ดีในจวนโหวแห่งนี้”
ปีนั้นนางเพิ่งอายุหกขวบ อดกลั้นน้ำตาแล้วติดตามแม่นมสวีเข้าจวน
ยามโหวผู้เฒ่ายังมีชีวิตอยู่ เรือนสามยังพอได้รับความโปรดปราน
เจ็ดปีก่อน เมื่อโหวผู้เฒ่าสิ้นชีวิต บุตรชายสายตรงของสกุลลวี่แห่งเรือนใหญ่ ลู่จิ่งหยวน ก็สืบทอดบรรดาศักดิ์โหว อีกไม่กี่ปีก็ได้เป็นเจ้ากรมพระราชกิจขององค์รัชทายาท อำนาจในมือยิ่งใหญ่โตขึ้นทุกที
เรือนรองมีสมาชิกมากที่สุด ฮูหยินรองเผิงให้กำเนิดบุตรชายสองคนกับบุตรสาวหนึ่งคน ตระกูลเดิมของนางเป็นพ่อค้าผู้มั่งคั่งแห่งเจียงหนาน ปกติจึงไม่เคยขาดแคลนเงินทอง
มีเพียงเรือนสาม ฮูหยินสามสกุลเจิ้งพาบุตรสาวคนที่สามกับคุณชายหกไว้ข้างกาย ปีที่โหวผู้เฒ่าจากไป คุณชายหกเพิ่งอายุสองหรือสามขวบ ยังไม่อาจรับภาระใดได้
จวนโหวยังมิได้แยกครอบครัว ค่าใช้จ่ายในการกินอยู่ล้วนมาจากกองกลาง เกียรติยศที่พึงมีจึงไม่ขาดตกบกพร่อง
เพียงแต่ในราชสำนักไม่มีผู้หนุนหลัง ในจวนก็ไร้ที่พึ่ง หลายปีผ่านไป เรือนสามจึงค่อย ๆ เลือนหายจากสายตาผู้คนในจวนโหว กลายเป็นเรือนที่ไม่มีใครใส่ใจที่สุด
ส่วนลวี่หลีอย่างนาง เป็นเพียงบ่าวตัวเล็ก ๆ ที่ไร้ความสำคัญที่สุดในเรือนชั้นสาม หลายปีมานี้ชีวิตของนางไม่สู้ดีนัก
คนในจวนโหวล้วนประจบผู้มีอำนาจ เหยียบย่ำผู้ตกต่ำ เมื่อเรือนสามไร้อำนาจ นางออกจากเรือนฟังเฟิงก็ต้องระมัดระวังทุกฝีก้าว แม้แต่เดินยังกลัวว่าจะเหยียบอิฐหนักเกินไป ยามนายท่านนายหญิงอารมณ์ไม่ดี คนแรกที่ถูกดุด่ามักเป็นสาวใช้ตัวเล็กไร้ที่พึ่งอย่างนาง
แต่เรื่องเหล่านี้ไม่สำคัญอีกแล้ว อีกหนึ่งเดือน นางก็จะสามารถ—
“ลวี่หลี”
เสียงเรียกแผ่วต่ำดังขึ้น ลวี่หลีชะงักฝีเท้าแล้วเงยหน้า
แม่นมสวียืนอยู่บนขั้นบันไดหน้าเรือนหลัก ดวงตาเรียวสามเหลี่ยมจับจ้องนาง ราวกับกำลังพินิจสิ่งของที่หมายตาไว้นานแล้ว
นางเป็นแม่นมประจำตัวฮูหยินสาม ติดตามสกุลเจิ้งมาตั้งแต่ครั้งยังเป็นอนุของโหวผู้เฒ่า ผ่านร้อนผ่านหนาวจนได้เป็นผู้ดูแลเรือนฟังเฟิง
“แม่นม” ลวี่หลีค้อมกายคำนับ หัวใจพลันหนักอึ้งเล็กน้อย
เดิมทีนางตั้งใจกลับห้องไปเปลี่ยนเสื้อผ้าสะอาด ปรับลมหายใจให้เป็นปกติ แล้วค่อยขอเข้าพบฮูหยินสาม แต่แม่นมสวียืนอยู่ตรงนี้ เห็นชัดว่ากำลังรอนาง
“ฮูหยินรอเจ้าอยู่” แม่นมสวีเบี่ยงกาย เปิดม่าน “เข้ามาเถิด”
แม้แต่การรายงานก่อนเข้าพบก็ไม่ต้อง ลวี่หลีหดปลายนิ้ว ความยินดีในใจคล้ายถูกน้ำเย็นสาดรดลงมา ทว่านางไม่กล้าซักถาม ได้แต่ก้มหน้าติดตามเข้าไปในเรือนหลัก
ภายในห้องมืดกว่าด้านนอกเล็กน้อย สกุลเจิ้งเอนกายอยู่บนตั่ง กำลังจิบชาร้อนถ้วยหนึ่ง นางยังมีอายุไม่ถึงสี่สิบปี ทว่าดูแลตนเองเป็นอย่างดี ครั้นเห็นลวี่หลีเข้ามา ก็เงยหน้ามอง
“มาแล้วหรือ”
ลวี่หลีคุกเข่าค้อมกายคำนับ “บ่าวคารวะฮูหยิน”
สกุลเจิ้งวางถ้วยชาลง เปลี่ยนท่านั่ง น้ำเสียงพลันอ่อนโยนขึ้น “ลุกขึ้นเถิด พื้นเย็น”
ลวี่หลีขอบคุณในความเมตตาแล้วลุกขึ้น ยืนก้มมืออยู่ข้างกาย ทว่าในใจกลับยิ่งไม่สงบ ฮูหยินสามมักเย็นชามากกว่าอ่อนโยน เมื่อจู่ ๆ พูดจานุ่มนวลเช่นนี้ กลับทำให้คนรู้สึกเย็นวาบไปถึงสันหลัง
สกุลเจิ้งพินิจนางอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนถอนหายใจ คล้ายพึมพำกับตนเอง ทั้งคล้ายกล่าวให้นางฟัง “อายุสิบหกแล้ว หน้าตาก็งดงามถึงเพียงนี้ หากอยู่ในจวนต่อไปก็นับว่าน่าเสียดายเจ้าแท้ ๆ”
หัวใจลวี่หลีเต้นรัว แทบคิดว่าประโยคถัดไปฮูหยินสามจะกล่าวว่า “ข้าจะปล่อยเจ้าออกจากจวน”
นางแอบกำมือในแขนเสื้อแน่น แล้วเอ่ยเสียงแผ่ว “ฮูหยิน วันนี้บ่าวมาเพื่อขอความเมตตาจากฮูหยินเจ้าค่ะ”
“โอ้?”
“บ่าวอยู่ในจวนมาสิบปี ขอบคุณฮูหยินที่เมตตาดูแล บัดนี้บ่าวเก็บเงินไว้ได้บ้าง จึงอยาก...อยากขอฮูหยินอนุญาตให้บ่าวไถ่ตัวออกจากจวนเจ้าค่ะ”
กล่าวจบ นางก็คุกเข่าลงอีกครั้ง โขกหน้าผากกับพื้นอย่างหนัก
ภายในห้องเงียบงันไปชั่วขณะ ลวี่หลีไม่กล้าเงยหน้า ได้แต่รู้สึกว่าความเงียบนั้นลึกล้ำดุจบ่อน้ำที่หยั่งไม่ถึงก้น
ครู่ใหญ่ต่อมา สกุลเจิ้งก็หัวเราะ
“ไถ่ตัวหรือ?” น้ำเสียงของนางเจือแววหยอกเย้าแปลกประหลาด “เจ้าเก็บเงินไว้ได้เท่าไร?”
“เรียนฮูหยิน ก่อนหน้านี้กับคราวนี้รวมกันได้สามสิบสองตำลึงเจ้าค่ะ”
“สามสิบสองตำลึง” สกุลเจิ้งทวนคำ ราวกับกำลังลิ้มรสเรื่องขบขันบางอย่าง ก่อนเปลี่ยนเรื่องกะทันหัน “เจ้ารู้หรือไม่ว่าการแต่งงานของคุณหนูสามกำหนดแล้ว?”
ลวี่หลีชะงัก เรื่องนี้เปลี่ยนหัวข้ออย่างกะทันหัน นางจึงต่อคำไม่ถูกอยู่ครู่หนึ่ง
คุณหนูสามลู่ฉือ เพราะฮูหยินสามหมายมั่นจะเกี่ยวดองกับตระกูลสูงศักดิ์ การแต่งงานจึงถูกยืดเยื้อมาหลายปี บัดนี้อายุยี่สิบเอ็ดปีแล้ว
“กำหนดกับจวนเว่ยกั๋วกง” สกุลเจิ้งเอ่ยทีละคำ ใบหน้าเผยความภาคภูมิใจที่ปิดไม่มิด “พรุ่งนี้ ท่านกั๋วกงจะมาแลกเทียบวันเดือนปีเกิดแล้ว”
ลวี่หลีรีบกล่าว “ขอแสดงความยินดีกับฮูหยิน ขอแสดงความยินดีกับคุณหนูสามเจ้าค่ะ”
“ใช่แล้ว เป็นมงคลยิ่ง” สกุลเจิ้งลุกขึ้น เดินมาหยุดตรงหน้านาง แล้วมองลงมาจากเบื้องบน “เจ้ารู้หรือไม่ว่าจวนเว่ยกั๋วกงเป็นตระกูลเช่นไร? เป็นจวนกั๋วกงที่สืบทอดบรรดาศักดิ์มาตั้งแต่ก่อตั้งแผ่นดิน คุณหนูสามแต่งเข้าไปนับว่าได้แต่งกับตระกูลสูงศักดิ์”
นางเว้นจังหวะ รอยยิ้มตรงมุมปากค่อย ๆ เลือนหาย
หัวใจลวี่หลีเต้นตึกตัก สายตาที่ฮูหยินสามมองนางในวันนี้ดูผิดแผกไปเป็นพิเศษ
“เพราะฉะนั้น เจ้าต้องติดตามคุณหนูไปเป็นสินเดิมด้วย”
ร่างลวี่หลีแข็งค้างไปทั้งตัว
“ฮูหยิน—”
สกุลเจิ้งขัดนางทันที “บุตรสาวจากตระกูลสูงแต่งออกไป ในสินเดิมย่อมต้องมีสาวใช้ทดลองหอร่วมคนหนึ่ง นี่เป็นธรรมเนียม”
เรือนสามไร้ที่พึ่งในจวนโหว ส่วนภรรยาเอกของเว่ยกั๋วกงถึงแก่กรรม เขาจึงจะแต่งภรรยาใหม่ และเลือกคุณหนูสาม
สกุลเจิ้งรู้ดีว่าบุตรสาวของตนเป็นเพียงบุตรอนุ อีกทั้งหน้าตาก็ไม่โดดเด่น หากแต่งเข้าไปด้วยเงื่อนไขเช่นนี้ หากไม่มีคนเก่งกาจคอยช่วยเหลืออยู่ข้างกายเพื่อรักษาความโปรดปราน ก็ยากจะตั้งหลักในจวนกั๋วกง
นางสังเกตมานานแล้วว่า ทุกครั้งที่เว่ยกั๋วกงมาจวน เขามักจ้องลวี่หลีอยู่นาน ลวี่หลีมีรูปโฉมงดงาม ตอนที่ซื้อเด็กคนนี้มา ใบหน้านี้เองคือสิ่งที่หมายตา
หนึ่งเดือนมานี้ เว่ยกั๋วกงมาเยือนจวนโหวบ่อยครั้ง ทุกคราวล้วนมุ่งหน้ามายังเรือนฟังเฟิง
ลวี่หลีก็เคยพบเขาหลายครั้ง ชายผู้นั้นอายุราวสี่สิบปี ไว้หนวดสั้น ทุกครั้งที่มองนางก็ไม่คิดปิดบัง สายตากวาดตั้งแต่ใบหน้าจรดเอว มองขึ้นมองลงราวกับกำลังเลือกสัตว์เลี้ยง นางได้แต่ก้มหน้าเดินผ่านอย่างรวดเร็ว ทุกครั้งล้วนรู้สึกคลื่นเหียน
“ฮูหยิน!” ลวี่หลีคุกเข่าขยับเข้าไปหนึ่งก้าว น้ำเสียงสั่นเครือ “บ่าวโง่เขลาและหยาบกระด้าง จะคู่ควรไปปรนนิบัติคุณหนูสามที่จวนกั๋วกงได้อย่างไร ขอฮูหยินเมตตา บ่าวเพียงอยากกลับบ้านเกิดไปปรนนิบัติบิดามารดา—”
“ปรนนิบัติบิดามารดาหรือ?” ฮูหยินสามหัวเราะเย็นชา
“ลวี่หลี หลายปีมานี้เจ้าเป็นสาวใช้ชั้นหนึ่งข้างกายข้า งานหยาบงานหนักไม่เคยให้เจ้าแตะต้อง งานเย็บปักของเจ้า แม่นมสวียังฝากช่างปักนอกจวนให้สอนเป็นพิเศษ เจ้าติดตามคุณหนูรองไปเรียนหนังสือ รู้จักอักษร ทั้งยังอ่านคัมภีร์สตรีไปได้ครึ่งเล่ม เรื่องเหล่านี้เจ้าเคยคิดหรือไม่ว่าเพราะเหตุใด?”
ลวี่หลีรู้สึกว่าลมหายใจค่อย ๆ แผ่วเบาลง ตลอดหลายปีมานี้นางคิดเพียงว่าฮูหยินสามมีเมตตากว้างขวาง บัดนี้เมื่อหันกลับไปมอง ความดีทุกอย่างล้วนมีราคาของมันกำกับไว้แล้ว
สกุลเจิ้งไม่สนใจนาง ยังคงเอ่ยอย่างเชื่องช้า “อีกอย่าง บิดามารดาเจ้าเพาะปลูกที่นาแห้งแล้งไม่กี่หมู่ในชนบท ตลอดทั้งปีจะเหลือเงินสักเท่าไร? หากเจ้ากลับไปแล้ว จะเอาอะไรเลี้ยงพวกเขา?”
“แต่หากเจ้าไปจวนกั๋วกง ย่อมต่างกัน ขอเพียงช่วยคุณหนูสามปรนนิบัติเว่ยกั๋วกงให้ดี ไม่แน่ว่าอาจได้เป็นอนุ ถึงยามนั้นจวนกั๋วกงเพียงแบ่งทรัพย์สินให้เล็กน้อย ก็พอให้ทั้งครอบครัวเจ้ากินอยู่ไปชั่วชีวิตแล้ว”
ลวี่หลีคุกเข่าอยู่บนพื้น รู้สึกหนาวเย็นไปทั้งร่าง
เมื่อเห็นนางก้มหน้าไม่พูดไม่จา รอยยิ้มตรงมุมปากสกุลเจิ้งก็จางลงเช่นกัน
“หากเจ้าไม่ยินยอมจริง ๆ ข้าก็ไม่บังคับ” นางหมุนกำไลบนข้อมืออย่างเชื่องช้า
“สัญญาขายตัวของเจ้ายังอยู่ในมือข้า ตอนนั้นเจ้าทำสัญญาขายขาด ย่อมออกจากจวนโหวแห่งนี้ไม่ได้ หากไม่อยากติดตามคุณหนูสามไปจวนกั๋วกง ข้าก็จะหาที่ทางอื่นให้เจ้า อย่างไรเสียย่อมมีที่ให้เจ้าไป”