วันที่ 1 เดือนสาม
ฟ้ายังไม่ทันสางดี ด้านนอกสนามสอบประจำอำเภอชิงเหอก็มีผู้คนมายืนเบียดเสียดกันเต็มไปหมดแล้ว
โคมสูงสองแถวแขวนอยู่สองข้างประตูใหญ่ของสนามสอบ
แสงไฟส่องกระทบอักษรคำว่า “สนามสอบ” บนป้ายเหนือประตู ทำให้ใบหน้าที่ทั้งตื่นเต้นและชาเฉยสว่างวูบวาบสลับมืดสลัว
กู้ฉือหิ้วตะกร้าสอบที่หอเฉิงซินถังทำขึ้นเป็นพิเศษ ยืนอยู่ในแถวของสำนักศึกษาลู่หมิง
เซวียหมิงหยางที่ยืนข้างกายถูมือไปมา ลมหายใจกลายเป็นไอขาวกลุ่มแล้วกลุ่มเล่า
“น้องฉือ ฝ่ามือข้าเหงื่อชุ่มไปหมดแล้ว เจ้าคิดว่าข้าคงหมดหวังแล้วหรือไม่”
“อากาศเดือนสามยังเหงื่อออก แสดงว่าเจ้าสวมเสื้อผ้าหนาเกินไป”
“ไม่ใช่เพราะร้อน แต่เพราะประหม่า!”
เซวียหมิงหยางลดเสียงลง
“ดูถงเซิงสูงวัยพวกนั้นสิ หนวดเคราขาวโพลนแล้วยังต่อแถวอยู่เลย หากข้าสอบมาจนถึงอายุปูนนี้แล้วยังไม่ผ่าน คงกระโดดลงแม่น้ำให้รู้แล้วรู้รอด”
“หุบปาก”
จ้าวเหวินฮั่นยืนอยู่ข้างหน้า หันกลับมามองเขาแวบหนึ่ง
“ส่งเสียงเอะอะนอกสนามสอบ ถูกหักคะแนนความประทับใจ”
เซวียหมิงหยางรีบปิดปาก
หน้าประตูสนามสอบตั้งด่านตรวจไว้สามชั้น
ด่านแรกคือตรวจใบอนุญาตเข้าสอบ เสมียนสองคนนั่งอยู่หลังโต๊ะ ตรวจสอบชื่อ ภูมิลำเนา และอายุของผู้เข้าสอบทีละคน
ด่านที่สองคือการค้นตัว
นี่ต่างหากคือด่านที่สำคัญที่สุด
เจ้าหน้าที่อำเภอร่างกำยำสี่คนยืนแยกกันอยู่สองข้าง ผู้เข้าสอบทุกคนต้องถอดเสื้อตัวนอกและคลายมวยผมก่อนเข้าประตู แม้แต่พื้นรองเท้าก็ยังต้องแงะออกตรวจดู
กู้ฉือยืนอยู่ในแถว มองความเคลื่อนไหวเบื้องหน้า
บัณฑิตวัยกลางคนในชุดคลุมผ้าสีเทาเพิ่งเดินมาถึงจุดค้นตัว ยังไม่ทันที่เจ้าหน้าที่จะลงมือ เขาก็ลนลานเสียก่อน