เซี่ยหลีสูดลมหายใจลึก ๆ พยายามกดดับความโกรธในอกให้อยู่ในภาวะคุมขัง ก่อนเอ่ยออกมาด้วยฟันที่บดแน่น "ตอนที่ฉันเดินทางกลับจากสมรภูมินั้น ฉันได้ถอดป้ายบ่าของทุกคนมาคนละชิ้น เพื่อเก็บไว้ส่งมอบให้ครอบครัวของพวกเขาเป็นที่ระลึก
ส่วนอีกชิ้น ฉันใส่ไว้ในกล่องไม้หรือไหเล็ก ๆ ที่ฉันทำขึ้นอย่างง่าย ๆ เพื่อบรรจุเถ้ากระดูกของพวกเขาในตอนนั้น นับเป็นการรำลึกถึงชีวิตราชการทหารที่พวกเขาผ่านมาทั้งชีวิต"
เธอพักเสียงเล็กน้อย สายตาแหลมคมราวดาบกวาดผ่านกล่องเถ้ากระดูกที่ถูกเปิดออกเหล่านั้น ที่ว่างเปล่าเหลือไว้เพียงเศษกระดูกกับเถ้ากระดูกเท่านั้น
"แต่ตอนนี้ ในเถ้ากระดูกที่คนเวียดนาม 'คืน' กลับมาเหล่านี้ ไม่มีป้ายบ่าแม้แต่ชิ้นเดียว"
วิธีการเผาเถ้ากระดูกของคนอื่นในที่อื่นเป็นอย่างไร เซี่ยหลีไม่รู้
แต่เหล่าสหายร่วมรบที่พลีชีพและติดตามเซี่ยหลีในตอนนั้น เธอเผาศพด้วยตัวเองทีละคน และฝังชั่วคราวทีละคน บนภาชนะชั่วคราวที่ทำขึ้นสำหรับบรรจุเถ้ากระดูกนั้น แม้แต่เขียนชื่อกำกับไว้ด้วย เพื่อมั่นใจว่าเวลานี้จะไม่มีการสลับเถ้ากระดูกกัน
ส่วนป้ายบ่า ซึ่งเป็นสิ่งของที่ติดตัวพวกเขาตลอดชีวิตราชการทหาร ย่อมเป็นสิ่งที่สะท้อนคุณูปการทั้งชีวิตของพวกเขาได้ดีที่สุด เธอเก็บหนึ่งชิ้นไว้ในเถ้ากระดูก อีกหนึ่งชิ้นส่งมอบให้ครอบครัวของพวกเขา
ตอนนั้นเธอคิดว่า สหายร่วมรบ 'หยิบ' ไปหนึ่งชิ้น คนในครอบครัวไปหนึ่งชิ้น มันก็เหมือน 'ของระลึก' ที่จะช่วยให้ได้ไว้อาลัยถึงสหายร่วมรบของเธอได้ดียิ่งขึ้น ไม่ใช่รึไง?
