คำกล่าวเปิดงานเรียบง่ายและเหมาะสม ทั้งแสดงให้เห็นว่าได้รับคำเชิญจากซือเย่จ้าว และวางท่าทีถ่อมตนไว้อย่างพอดี
ฉินฮ่าวหรานยืดกายตรง สายตากวาดมองเหล่าผู้คนเบื้องล่าง ก่อนเริ่มบรรยาย
วันนี้เขาบรรยายเรื่อง《ตำรายวี่ก้ง》 เนื้อหาเปิดเรื่องกล่าวไว้ชัดเจนว่า “อวี่แบ่งแผ่นดินเป็นเก้าแคว้น สำรวจขุนเขา ขุดลอกสายน้ำ และกำหนดเครื่องบรรณาการตามผลิตผลของแต่ละท้องถิ่น”
ถ้อยคำสิบสองคำนี้กระชับแต่ได้ใจความ แฝงหลักการอันลึกซึ้งในการปกครองแผ่นดินและบริหารราชการ
เริ่มจาก “อวี่แบ่งแผ่นดินเป็นเก้าแคว้น” เก้าแคว้นหมายถึงสิ่งใด? ได้แก่ จี้ เยี่ยน ชิง สวี หยาง จิง อวี้ เหลียง และยง สิ่งนี้มิใช่เพียงการแบ่งเขตภูมิศาสตร์ หากยังเป็นการแบ่งขอบเขตด้านการปกครองอีกด้วย ครั้นต้าอวี่จัดการอุทกภัย ก็เดินทางไปทั่วหล้า มิใช่เดินไปอย่างไร้จุดหมาย หากกระทำการอย่างมีแผนและหลักการ เขาสังเกตลักษณะของขุนเขาและสายน้ำ แยกแยะพื้นที่เหมาะแก่การเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ พิจารณาว่าควรตั้งเมืองและด่านตรงจุดใด นี่คือการทำความเข้าใจภูมิประเทศเพื่อกำหนดแนวทางการปกครอง
เหล่าบัณฑิตเบื้องล่างต่างพยักหน้าเล็กน้อย
ฉินฮ่าวหรานกล่าวต่อ น้ำเสียงหนักแน่นขึ้นเรื่อย ๆ “สำรวจขุนเขา ขุดลอกสายน้ำ” สี่คำนี้กล่าวถึงวิธีการปกครอง อุทกภัยมิอาจจัดการด้วยกำลังอันป่าเถื่อน หากต้องอาศัยแนวขุนเขาและขุดลอกลำน้ำให้ไหลสะดวก ทิศทางของภูเขาและสายน้ำเป็นหลักธรรมชาติแห่งฟ้าดิน การปกครองแผ่นดินก็เช่นเดียวกัน
ต้องคล้อยตามใจประชาชน ชี้นำความรู้สึกนึกคิดของราษฎร มิอาจใช้กำลังปิดกั้นหรือกดขี่อย่างเกินควร การปฏิรูปของหวังอันสือในราชวงศ์ก่อน เดิมทีมีเจตนาดี ทว่าเหตุใดจึงลงเอยด้วยความล้มเหลว? สาเหตุสำคัญคงเป็นเพราะดำเนินการรวบรัดเกินไป ไม่อาจ “สำรวจขุนเขา ขุดลอกสายน้ำ” ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ในยุคนั้น
