นี่คือเรื่องราวชีวิตจริงช่วงหนึ่งของฉัน
ตอนฉันอายุประมาณ 5 ขวบ ซินแสคนหนึ่งยืนกรานจะดูดวงให้ บอกว่าพอโตขึ้นฉันจะมองความคิดคนอื่นออกได้ในพริบตา แถมยังมีทั้งชื่อเสียงและเงินทอง
เรื่องนี้แพร่กระจายออกไป คนทั้งหมู่บ้านต่างคิดว่าฉันจะต้องเป็นเด็กอัจฉริยะ
พ่อกับแม่ทุ่มกำลังทั้งครอบครัวส่งฉันเรียนหนังสือ แต่ผลลัพธ์กลับทำให้พวกเขาผิดหวัง วิชาภาษาอังกฤษกับคณิตศาสตร์ของฉันได้คะแนนไม่ถึง 60 อยู่ตลอด
กินยาบำรุงไปตั้งเยอะ แต่สติปัญญาด้านนี้ก็ไม่เห็นจะบำรุงขึ้นมาได้
วุฒิมัธยมปลายกลายเป็นวุฒิการศึกษาสูงสุดของฉัน แม่โมโหจนกระทืบเท้าด่าซินแสว่าเป็นคนเหลวไหลงมงาย
จากนั้นฉันก็เดินตามเส้นทางเดิม ๆ ของเด็กชนบท ออกไปทำงานรับจ้าง กลายเป็นคนผัดหมี่อยู่ที่ร้านหมี่ผัดพี่อ้วน ซึ่งพี่สาวกับพี่เขยเปิดด้วยกัน
ไม่พูดแล้ว พูดไปก็มีแต่น้ำตา กลับไปผัดหมี่ดีกว่า
คืนเดือนกันยายนทางใต้ยังร้อนเหมือนเตาอบ พี่สาวตะโกนเรียกฉันว่า
“ว่านซานหง มารับช่วงต่อ!”
แขนฉันปวดแทบแย่ แต่พอพี่สาวออกคำสั่ง ฉันก็ต้องเข้ามาแทนพี่เขย
เทน้ำมัน ใส่เส้นหมี่ แล้วตักเกลือ ซอส กระเทียม พริกไทยป่น พริกป่นลงไปอย่างคล่องแคล่วราวกับร่ายรำ...
มือข้างหนึ่งผัดไม่หยุด อีกข้างก็โยนหมี่ผัดขึ้นไปเรื่อย ๆ เส้นหมี่ลอยพุ่งขึ้นจากกระทะ ก่อนตกกลับลงมา
ครั้งหนึ่ง สองครั้ง สามครั้ง ดูราวกับกำลังแสดงกายกรรม
ครั้งที่สี่ ห้า หก... แขนฉันก็พลันไม่ยอมทำตาม สะบัดกระทะขึ้นไม่ไหวอีกต่อไป
“เคร้ง!” กระทะตกกระแทกพื้นอย่างแรง เส้นสีเหลือง สีขาว สีเขียว กระจายเกลื่อนพื้น
สายตาของลูกค้าทุกคนหันมาจับจ้อง
พี่เขยพุ่งเข้ามาอย่างรวดเร็ว คว้ากระทะเหล็กอีกใบขึ้นมา ไม่ถึงนาทีการแสดงอันน่าตื่นตาก็เริ่มต่อทันที
พี่สาวก้มตัวเก็บกวาดซากความเสียหาย ก่อนถลึงตามองฉันแล้วด่าเสียงต่ำว่า “ไร้ประโยชน์”
ถ้าทำแบบนี้ต่อไป ชีวิตฉันคงพังแน่ ผัดทั้งวันทั้งคืน นอกจากได้ฝึกกำลังแขนแล้วก็ไม่เห็นจะได้อะไรเลย
“นั่งทำอะไรอยู่ตรงนี้? ทำไม่ไหวก็กลับไปพัก อย่ามาทำขายหน้า”
พี่สาวมองฉันด้วยสายตารำคาญ
ฉันเลยกลับหอพักไปอย่างหัวเสีย
ตั้งแต่ฉันมาที่อูเซียงเพื่อช่วยงานพี่สาว ฉันก็เริ่มกระสับกระส่ายอยู่ไม่สุข
เดือนแรกฉันก็เสนอให้เธอเช่าร้านของเก่าข้าง ๆ ที่ใกล้เจ๊งเต็มที จ้างพ่อครัวผัดหมี่มืออาชีพสักสองสามคน แล้วขยายกิจการ
พี่สาวเหลือบตามอง “แกก็แค่อยากอู้ จ้างพ่อครัวมาแล้วถ้าขาดทุนจะทำยังไง?”
เดือนที่สองฉันเสนออีกว่า กลางวันเราทำบุฟเฟต์ได้ เธอตอบว่า ถ้าไม่อยากทำก็กลับไป
พอเสนอไปไม่รู้กี่ครั้ง ฉันก็ยอมแพ้
สุดท้ายฉันกลายเป็นแขนกล ทำท่าโยนขึ้นโยนลงซ้ำ ๆ ทุกวัน
เหนื่อยจนเกิดเหตุโยนไม่ขึ้นบ่อย ๆ หมี่ที่หกกระจายเต็มพื้นเมื่อคืนนี้ไม่ใช่ครั้งแรก และคงไม่ใช่ครั้งสุดท้าย
เสียงจากข้างนอกค่อย ๆ เบาลง ใกล้เวลาเก็บร้านแล้ว ฉันหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาดู ตีหนึ่งพอดี
ฉันนั่งอยู่บนเตียงอย่างโดดเดี่ยว แขนยิ่งปวดขึ้นเรื่อย ๆ ในใจก็คิดว่า อย่างน้อยพวกเขาก็น่าจะมาไถ่ถามฉันสักคำบ้างไหม?
จนเก็บร้านเสร็จ ก็ไม่มีใครสนใจฉัน
ฉันโมโหขึ้นมา คว้าหมอนขว้างออกไป มันกระแทกเข้ากับหนังสือเล่มหนึ่งบนโต๊ะข้างเตียง
หนังสือสั่นคลอนอยู่ครู่หนึ่ง แต่ไม่ตกลงมา ฉันเก็บมันมาจากร้านรับซื้อของเก่าเมื่อไม่กี่วันก่อน
หนังสือเล่มนั้นชื่อ “เกร็ดทองทำธุรกิจ” ฉันหยิบมาอ่านช้า ๆ ในเมื่อก็นอนไม่หลับอยู่แล้ว
ในหนังสือเขียนว่า มีคนคนหนึ่งเก็บเศษทองแดงเศษเงินมาขายแล้วไม่ทำกำไร จึงหลอมมันขึ้นรูปเป็นพระพุทธรูป แล้วกลับทำเงินได้มาก
ฉันจ้องคำว่า “พระพุทธรูป” ตาไม่ยอมละไปไหน จู่ ๆ ก็ตบต้นขาตัวเอง “คิดออกแล้ว!”
ฉันเตรียมจะสร้างตำนานขึ้นมาสักเรื่อง เพราะพี่สาวฉันศรัทธาพุทธมาก
ฉันไม่เคยคิดเลยว่าไอเดียนี้จะเปลี่ยนชีวิตฉันไปตลอดกาล
ฉันสั่งซื้อแม่พิมพ์พระพุทธรูปจากเถาเป่า ขนาดประมาณเหรียญ 1 หยวน
ตีหนึ่งของวันถัดจากวันที่ได้รับแม่พิมพ์ ฉันลุกจากเตียงอย่างเงียบเชียบ หยิบค้อนกับบันไดทรงเอไปด้วย แล้วเดินไปที่ต้นไม้ใหญ่
ฉันปีนขึ้นบันได ใช้ค้อนตอกแม่พิมพ์พระพุทธรูปเข้าไปในลำต้นทีละที พอตอกเสร็จก็ปีนลงมา
หนึ่งเดือน สองเดือน สามเดือน... ฉันแอบไปดูตอนดึกอยู่บ่อย ๆ ใช้กระบอกฉีดยาดูดสารอาหาร แล้วฉีดเข้าไปในลำต้นรอบ ๆ แม่พิมพ์
พอถึงฤดูใบไม้ผลิของปีถัดมา แม่พิมพ์ก็หลุดออกมา และมีพระพุทธรูปงอกขึ้นบนลำต้น
เดือนมีนาคม ร้านของเก่าข้างบ้านเราเลิกกิจการ ฉันจึงเริ่มลงมือทำตามแผน
บ่ายวันหนึ่ง ฉันชวนพี่สาวไปตีแบดมินตัน
ฉันซ่อนลูกแบดไว้บนต้นไม้ต้นนั้นหน้าร้านของเก่าตั้งนานแล้ว พอถึงตาฉันเสิร์ฟ ฉันก็แกล้งทำท่าตีลูก ก่อนยัดลูกแบดใส่กระเป๋ากางเกงแล้วร้องว่า “ตีพลาด ลูกลอยไปติดบนต้นไม้แล้ว!”
พี่สาวดูหงุดหงิดอยู่บ้าง
“เดี๋ยวฉันไปเอาเอง” พูดจบฉันก็ยกบันไดมา ตั้งใจปีนไปตรงที่ซ่อนลูกแบด แล้วแกล้งทำตัวสั่นทั้งตัว ก่อนลื่นตกจากบันไดลงมานั่งกับพื้น เงียบไปตั้งนาน
“เป็นอะไรไป?” พี่สาวย่อตัวลง เขย่าไหล่ฉัน
“มีอะไรแปลก ๆ อยู่”
“อะไร?”
“บนต้นไม้มี...พระโพธิสัตว์”
พี่สาวรีบพูดว่า “ฉันขึ้นไปดูเอง”
เธอปีนขึ้นไป เห็นพระพุทธรูปที่เหมือนจริงราวกับมีชีวิตงอกอยู่ตรงง่ามกิ่งไม้จริง ๆ จึงรีบปีนลงมา แล้วเรียกฉันไปคุยข้าง ๆ “ทำไมถึงมีพระโพธิสัตว์อยู่บนนั้นได้?”
“วันรวยของเรามาถึงแล้ว”
“รวย?” พี่สาวทำหน้ามึนงง
ฉันลดเสียงลง “ทำไมร้านของเก่าถึงขายไม่ดี?”
“ทำไมล่ะ?”
“กองขยะกับของพัง ๆ ที่วางอยู่ตรงนั้นเป็นการลบหลู่พระโพธิสัตว์ ถึงได้ทำต่อไม่ไหวไง”
“ก็มีเหตุผลนะ ร้านของเก่าซบเซามาตลอด ที่แท้เพราะมีพระโพธิสัตว์อยู่บนต้นไม้นี่เอง”
“ถ้าเรารับช่วงร้านของเก่ามา แล้วขยายร้านหมี่ผัด คอยถวายอาหารร้อน ๆ ให้พระโพธิสัตว์ทุกวัน ท่านต้องคุ้มครองให้ร้านเจริญรุ่งเรืองแน่”
พี่สาวฟังแล้วอ้าปากค้างอยู่นาน
“ถ้าเราไม่รีบลงมือ แล้วมีคนอื่นเห็นร้านของเก่าเข้า รับช่วงไปเปิดร้านหมี่ผัดเหมือนกัน ธุรกิจเขารุ่งเรืองขึ้นมาจะทำยังไง?”
พี่สาวชะงักไปครู่หนึ่ง แล้วรีบเรียกพี่เขยมา
พี่เขยพูดอย่างตื่นเต้นว่า “นี่ไม่ใช่พระโพธิสัตว์ส่งสัญญาณบอกให้เรารวยหรอกหรือ? ทำไมลูกแบดของซานหงถึงลอยไปหยุดตรงนั้นได้พอดี?”
พี่สาวคิดอยู่ครู่ใหญ่ ก่อนพูดว่า “เอาอย่างนี้ไหม เราเชิญนักพรตหงอีมาดูฮวงจุ้ย ถ้าเขาบอกว่าขยายได้ เราก็ค่อยขยาย”
ฉันเสนอตัวทันที “พรุ่งนี้ฉันไปเชิญเอง”
นักพรตหงอีมีชื่อเสียงมากแถบนี้ เวลาไปตลาดซื้อวัตถุดิบ ฉันต้องผ่านหน้าบ้านเขาอยู่เสมอ แต่ไม่เคยเข้าไปเลยสักครั้ง
วันรุ่งขึ้นฉันเดินไปบ้านนักพรต บ้านของเขามีลานอยู่แห่งหนึ่ง ตรงประตูรั้วมีซุ้มโค้ง และเหนือซุ้มแขวนป้ายไว้ว่า “เรือนสงบใจ”
พอถึงหน้าประตู ฉันก็ลังเล ถ้านักพรตไปดูสถานที่แล้วบอกว่าเปิดร้านไม่ได้ล่ะ? พระพุทธรูปองค์นั้นก็เท่ากับเสียแรงเปล่าสิ
นักพรตเห็นฉันตั้งแต่แรก เขามีหนวดเคราขาวพลิ้วไหว เอนกายอยู่บนเก้าอี้หวายในลาน พลางมองฉันอย่างสงสัย
จะเข้าก็ไม่ใช่ จะถอยก็ไม่เชิง
ฉันรวบรวมความกล้าแล้วพูดว่า “สวัสดีครับนักพรต ผมแค่สงสัยเลยแวะเข้ามาดู บ้านผมเปิดร้านหมี่ผัดอยู่ตรงทางแยกข้างหน้า ห่างไปประมาณ 500 เมตร”
“อยากดูก็ดูสิ”
ฉันพูดว่า “ผมอยากขอให้ท่านช่วยสักเรื่องครับ”
นักพรตกวาดตามองฉันตั้งแต่หัวจรดเท้า “ว่ามาสิ”
“แถวบ้านผมเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญ มีแรงงานรับจ้างอยู่เยอะ ถ้าขยายร้าน ธุรกิจต้องดีแน่ แต่พี่สาวผมไม่กล้าตัดสินใจ แถมดื้อสุด ๆ ผมเกลี้ยกล่อมยังไงเธอก็ไม่ยอม
นักพรตยิ้มคล้ายไม่ยิ้ม ราวกับมองทะลุความคิดของฉัน ก่อนพูดว่า “หมายความว่าอยากให้ฉันไปช่วยเกลี้ยกล่อมพี่สาวนายใช่ไหม?”
“พี่สาวผมนับถืออาจารย์อย่างท่านมากครับ”
เขาหัวเราะเยาะเบา ๆ “อายุยังน้อยแท้ ๆ ไม่เดินทางที่ถูกต้อง กลับใช้กลอุบายหลอกคนแบบนี้หรือ? การทำธุรกิจต้องยึดถือความซื่อสัตย์ ส่วนการศึกษาหาความรู้ของฉันก็ยิ่งต้องยึดถือความซื่อสัตย์”
ฉันยืนนิ่งเหมือนถูกนักพรตตบหน้า ความหดหู่ถาโถมเข้ามาจนถึงขีดสุด
เขานิ่งคิดอยู่นาน ก่อนเอ่ยช้า ๆ ว่า “ถ้าเชิญฉันไปดูสถานที่จริง ฉันก็ยินดี”
ฉันยังไม่แน่ใจ ถ้าเขาไปดูแล้วบอกว่าไม่ได้ล่ะ?
นักพรตเริ่มพัดพัดในมือ
ฉันดูออกว่าเขายังอยากรับงานนี้ จึงพูดว่า “ผมได้ยินชื่อเสียงของท่านมานานแล้ว แต่พวกเราทำธุรกิจเล็ก ๆ กลัวว่าจะจ่ายค่าจ้างไม่ไหวครับ”
ฉันกำลังหยั่งเชิงว่าเขาจะเรียกเท่าไร
เขามองท่าทางลังเลของฉันแล้วหัวเราะ “ถึงจะต้องไปตรวจดูสถานที่จริง แต่ก็มีร่องรอยบางอย่างให้เห็นอยู่แล้ว”
ร่องรอยอะไร? ฉันทำหน้างง
นักพรตกวักมือเรียก “เข้ามานั่งก่อนสิ”
ฉันฝืนใจเดินตามเข้าไป บนผนังแขวนอักษรไว้หนึ่งภาพ เขียนว่า “มรรคาที่กล่าวได้ มิใช่มรรคาอันแท้จริง”
พอนั่งลง สายตาฉันไปหยุดอยู่ที่ป้ายเล็ก ๆ บนโต๊ะ ใจก็ยิ่งไม่มั่นคง บนป้ายเขียนตัวอักษรเย็นชาไว้สี่ตัวว่า
ไม่ต่อราคา
ได้ยินมาว่าค่าดูฮวงจุ้ยของเขาแพงจนน่าตกใจ พอนั่งอยู่ตรงข้ามเขา ขาทั้งสองข้างของฉันก็สั่นไม่หยุด