เจียงหว่านเดินเข้าบ้านมาแล้วกวาดตามองลุงป้าน้าอาที่อยู่ในห้องทีละคน
มีทั้งหมด 11 คน
ผู้ชาย 6 คน ผู้หญิง 5 คน
ทุกคนมีผมหงอกแซมตรงขมับ
ทำงานกลางแดดกลางฝนในไร่นามาหลายปี ผิวจึงคล้ำแดด ใบหน้าก็เต็มไปด้วยริ้วรอยตามกาลเวลา
แต่ตอนนี้ทุกคนต่างยิ้มยิงฟันให้เธอ แววตาเจือความประจบและความคาดหวังอยู่บ้าง
ทว่าในตอนนั้นเอง ลุงคนหนึ่งก็อดถามขึ้นมาไม่ได้ “หนูหว่าน ลุงได้ยินผู้ใหญ่บ้านบอกว่าหนูรับคนงาน ให้ค่าแรงวันละ 300 ใช่ไหม?”
เจียงหว่านพยักหน้า “ใช่ค่ะ มันเทศกับมันฝรั่งในไร่บ้านฉันสุกแล้ว ต้องจ้างคนมาช่วยเก็บ ค่าแรงวันละ 300 ไม่รวมอาหาร จ่ายเงินเดือนละครั้งค่ะ”
“จ่ายเดือนละครั้งเหรอ? ไม่ได้จ่ายทุกวันหรือ?”
“ไม่ค่ะ จ่ายเดือนละครั้ง”
พอได้ยินว่าต้องรอรับเงินเดือนละครั้ง ลุงป้าน้าอาที่อยู่ในห้องก็ลังเลกันขึ้นมา
ใคร ๆ ในหมู่บ้านก็รู้ว่าครอบครัวเจียงขาดทุนจากการทำไร่ทุกปี พวกเขากลัวว่าพอทำงานเสร็จแล้วถึงสิ้นเดือนจะไม่ได้เงินขึ้นมาจะทำยังไง?
ไม่เท่ากับทำงานฟรีหรือไง?
สุดท้ายมี 6 คนเดินจากไป เหลืออยู่ 5 คน
ทั้งห้าคนเป็นคนที่อายุมากที่สุดในกลุ่ม
“หนูหว่าน ถ้าไม่รังเกียจที่ลุงแก่แล้ว งานนี้ลุงทำเอง ตอนนั้นถ้าไม่ได้คุณปู่ของหนูช่วยไว้ ตอนลุงใกล้ตายคงไม่มีแม้แต่โลงศพสักใบ ยังไงอยู่เฉย ๆ ก็ไม่มีอะไรทำ ได้ทำงานขยับแข้งขยับขาหน่อยก็ดีเหมือนกัน”
“ใช่ ตอนลูกชายฉันเป็นไข้ ถ้าไม่ได้คุณปู่ของหนูเข็นรถลากฝ่าสายฝนไปส่งที่อำเภอ ชีวิตลูกฉันคงรักษาไว้ไม่ได้ งานนี้ฉันก็ทำด้วย”