พอตกค่ำ
ทั้งครอบครัวก็เลิกงานกลับมาพร้อมกัน
ซ่งเสี่ยวลู่ได้ยินเสียงคนกลับมาก็ยังไม่ลุกขึ้น เขาไม่รู้ว่าควรเข้ากับพวกเขาอย่างไร
จนถึงเวลาอาหารถึงมีคนมาเรียกเขา
คนทั้งครอบครัวเริ่มกินข้าวไปคุยกันไป
“น้องเล็กบอกว่าไม่อยากเรียนต่อแล้ว อยากทำงาน พ่อกับแม่คิดว่ายังไง?” ซ่งอี้เปิดประเด็นขึ้นก่อน
พ่อแม่ยังไม่ทันเอ่ยปาก
คุณย่าก็ร้อนใจเสียก่อน “โธ่ เสี่ยวลู่ ทำไมถึงไม่เรียนต่อล่ะ ตอนเด็ก ๆ หลานฉลาดออก ไม่เรียนหนังสือได้ยังไง”
ซ่งเสี่ยวลู่: … “เอ่อ… คุณย่า เราเลิกหลอกตัวเองกันได้ไหม คะแนนผมแบบนี้ สอบไม่ติดหรอก”
ซ่งเสี่ยวลู่คนเดิมเรียนได้ไม่เอาไหนเลย ให้ซ่งเสี่ยวลู่คนปัจจุบันกลับไปเรียนซ้ำอีกปีก็ไม่มีปัญหา ถึงอย่างไร ก่อนข้ามภพเขาก็เป็นวิศวกรแล้ว แค่ไม่อยากเรียนต่อเท่านั้น
โรงเรียนอยู่ไม่ไกล ถ้ากลับไปเรียนซ้ำก็ต้องพักอยู่บ้าน อยากย้ายออกไปให้เร็วก็เรียนซ้ำไม่ได้
ยุคนี้วุฒิการศึกษาสูงย่อมเป็นเรื่องดี แต่ถ้าคนในครอบครัวจับได้ว่ามีอะไรผิดปกติจะยุ่งยากกว่า
“ฉันว่าแกแค่ขี้เกียจ! วัน ๆ เอาแต่…” แม่กล่าวตำหนิโดยไม่ไว้หน้า เพราะซ่งเสี่ยวลู่คนเดิมไม่ชอบเรียนหนังสือ
“เสี่ยวลู่ อย่างน้อยเรียนมัธยมปลายให้จบเถอะ เดี๋ยวนี้คนมีวุฒิหางานง่ายนะ” พี่สะใภ้ใหญ่ช่วยเกลี้ยกล่อม
“ใช่แล้ว ต่อไปจะได้รู้จักสาว ๆ ที่เรียนสูงด้วย แบบนี้หาเมียก็มีโอกาสได้คนมีความรู้มากกว่าคนอื่น” พี่สะใภ้รองร่วมวงเกลี้ยกล่อมด้วย
“ฉันว่าแม่พูดถูก แกแค่ขี้เกียจ เรียนต่ออีกสองปีไม่ได้เสียหายอะไร” พี่ชายรองก็เอ่ยขึ้น
ซ่งเสี่ยวลู่ทำหน้าเหมือนจะร้องไห้ “เอ่อ… อย่าโยนความกดดันทั้งหมดมาให้ผมได้ไหม พวกคุณก็รู้ว่าผมเป็นคนยังไง เรียนต่อไปก็เสียเวลาเปล่า ว่าไงครับพ่อ ช่วยจัดการเรื่องงานให้ผมหน่อยตอนจัดสรรตำแหน่ง”
“ฉันว่าไม่ไหวหรอก แกคิดว่าฉันเป็นเทพเซียนหรือไง ยังจะให้ช่วยจัดการอีก ฉันเป็นคนซื่อบริสุทธิ์ใจและรักความยุติธรรมขนาดนี้ จะไปใช้อำนาจหาผลประโยชน์ให้แกได้ยังไง” ซ่งต้าพ้าวปฏิเสธอย่างไร้เยื่อใย
ซ่งต้าพ้าวเป็นคนซื่อตรง ไม่วิ่งเต้น ไม่ส่งของกำนัล จะทำเรื่องใช้อำนาจเพื่อประโยชน์ส่วนตัวแบบนี้ได้ยังไง
“พี่ใหญ่ พี่ว่าไง?” ซ่งเสี่ยวลู่หันไปหาซ่งอี้
“กินข้าว!” ซ่งอี้ไม่เล่นด้วย
“น้องเล็ก ลองออกความเห็นหน่อย” ซ่งเสี่ยวลู่ฝากความหวังสุดท้ายไว้กับซ่งเสี่ยวหลิงวัย 10 ขวบ
ซ่งเสี่ยวหลิงกำลังกินข้าวอย่างเอร็ดอร่อย จนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าคนที่โต๊ะกำลังคุยเรื่องอะไรกัน
“หา? หนูเหรอ? หนูทำไม?” ซ่งเสี่ยวหลิงชี้ตัวเอง ปากยังเต็มไปด้วยอาหารจึงตอบอู้อี้
“ช่างเถอะ ไม่มีอะไร กินต่อไปเถอะ” ซ่งเสี่ยวลู่หมดหนทาง จึงก้มหน้ากินข้าวต่ออย่างเอร็ดอร่อย
“แกไม่อยากเรียนต่อจริง ๆ เหรอ?” ซ่งต้าพ้าวถาม
“เรียนต่อไม่ไหวจริง ๆ คะแนนแย่เกินไป” ซ่งเสี่ยวลู่แค่อยากย้ายออกไปให้เร็วที่สุด
“จะมาทำงานโรงงานของเราไหม?”
“ไม่ไป ช่วยหาทางส่งผมไปเขตตงเฉิงได้ไหม”
“ถ้าอยากขอพร เชิญไปไหว้พระที่วัด ที่นี่ไม่ศักดิ์สิทธิ์” ซ่งต้าพ้าวปฏิเสธอย่างไร้เยื่อใย
“เสี่ยวลู่ ทำไมต้องไปเขตตงเฉิงด้วยล่ะ ไกลบ้านจะตาย” คุณย่าไม่อยากให้ไป
“คุณย่า ผมไม่ได้ไปแล้วไม่กลับสักหน่อย แค่ออกไปเปิดหูเปิดตา”
“พี่ใหญ่ ช่วยหน่อยสิ”
“ก็ได้… เรื่องนี้พี่จัดการเอง…” ซ่งอี้เอ่ยขึ้น
……
บรรยากาศในครอบครัวถือว่าดีทีเดียว ตอนนี้ยังไม่มีการแก่งแย่งชิงดีหรือทะเลาะเบาะแว้งกัน
ไม่กี่วันต่อมา เรื่องก็เรียบร้อย
พ่อของเพื่อนร่วมกองทัพคนหนึ่งของซ่งอี้เป็นเลขาธิการสหกรณ์ขายส่งเป่ยซินเฉียว
หลังพี่ใหญ่เลี้ยงเหล้าเพื่อนร่วมกองทัพกับพ่อของอีกฝ่ายมื้อหนึ่ง อีกฝ่ายก็ตัดสินใจช่วยจัดการให้ซ่งเสี่ยวลู่ได้ไปทำงานที่สหกรณ์ขายส่ง พร้อมมอบหนังสือแนะนำตัวสำหรับตำแหน่งเจ้าหน้าที่จัดซื้อของสหกรณ์ขายส่งให้หนึ่งฉบับ
…………
เดือนกรกฎาคม ปี 1955 เมืองหลวงร้อนระอุราวกับเตานึ่ง แดดจ้าเหมือนลูกเหล็กเผาแดงแขวนอยู่เหนือศีรษะ สรุปคือร้อนมาก
ซ่งเสี่ยวลู่ที่พักฟื้นจนหายดีแล้วไม่สนว่าอากาศจะร้อนแค่ไหน เดินทางมุ่งหน้าไปเขตตงเฉิง
อย่างน้อยก็ยังไม่ร้อนเท่าอีกหลายสิบปีข้างหน้า
เดิมทีซ่งเสี่ยวลู่คิดว่าที่บ้านจะหางานในโรงงานให้ เพราะทั้งครอบครัวทำงานในโรงงานกันหมด แต่ไม่คิดว่างานที่หาให้จะไม่ใช่โรงงานในกระทรวงอุตสาหกรรม กลับเป็นงานที่สหกรณ์ขายส่ง ซึ่งไม่ตรงกับสายที่เขาเรียนมาก่อนข้ามภพเลย
แต่ก็ไม่เป็นไร ชาติก่อนเขาทำงานในวงการอุตสาหกรรมจนเบื่อ ไม่มีไฟทำงานแล้ว แสดงว่าเขาคงไม่เหมาะกับงานนี้ เปลี่ยนมาทำงานที่สหกรณ์ขายส่งก็ไม่เลว
ตอนรู้ว่าได้ไปทำงานที่สหกรณ์ขายส่ง ซ่งเสี่ยวลู่ก็ดีใจอยู่เหมือนกัน เพราะเขารู้ดีว่าในยุคนี้พนักงานขายเก่งแค่ไหน
แต่สุดท้ายกลับได้ตำแหน่งเจ้าหน้าที่จัดซื้อ
ช่างเถอะ ขอแค่มีโอกาสย้ายออกไปอยู่ข้างนอกก็พอ
ซ่งเสี่ยวลู่วิ่งอย่างร่าเริงท่ามกลางอากาศร้อนระอุของฤดูร้อน มุ่งหน้าไปยังสหกรณ์ขายส่ง
พอเข้าไปข้างใน อากาศก็อบอ้าวยิ่งกว่าเดิม ราวกับอยู่ในโอ่งที่ปิดสนิท
โต๊ะกับเก้าอี้ร้อนจี๋เมื่อสัมผัส
ลมที่พัดมามีแต่ไอร้อน ทำให้หนังตาหนักอึ้งจนแทบหลับ
ถึงอากาศจะร้อน คนที่มาซื้อของในสหกรณ์ขายส่งก็ยังมีไม่น้อย
เมื่อเห็นสินค้าสารพัดชนิดที่วางเรียงอยู่ ซ่งเสี่ยวลู่ก็อดมองด้วยความสนใจไม่ได้
พนักงานขายหญิงวัยกลางคนคนหนึ่งมองซ่งเสี่ยวลู่ “สหาย สวัสดี ต้องการซื้ออะไรหรือ?”
เวลานี้พนักงานขายยังไม่ได้วางท่าขนาดนั้น บนกำแพงยังไม่มีป้ายห้ามทำร้ายลูกค้า
“สหาย ถ้าจะซื้อของกรุณาต่อแถว” พนักงานขายหญิงอีกคนที่กำลังชั่งเกลืออยู่พูดขึ้นโดยไม่เงยหน้า
“พี่สาว ผมไม่ได้มาซื้อของครับ ผมเป็นเจ้าหน้าที่จัดซื้อคนใหม่ ชื่อซ่งเสี่ยวลู่ มารายงานตัว” ซ่งเสี่ยวลู่เป็นคนคุยง่าย บอกจุดประสงค์พร้อมยื่นหนังสือแนะนำตัวให้ดู ก่อนจะเริ่มชวนคุย
พนักงานขายหญิงเงยหน้าขึ้นมองเขาอย่างพินิจ แล้วเผยรอยยิ้มบาง ๆ “อ้อ เป็นเธอนี่เอง! เลขาธิการหลิวบอกไว้เมื่อเช้าว่าจะมีสหายใหม่มารายงานตัว ห้องธุรการอยู่ด้านหลัง เดินผ่านม่านตรงนั้นเข้าไป เลี้ยวซ้าย ห้องแรกเลย”
พี่สาวชี้ไปยังประตูเล็กด้านข้างที่แขวนม่านผ้าสีน้ำเงินไว้ เมื่อเห็นว่าเขาจะเป็นเพื่อนร่วมงานในอนาคต จึงอธิบายอย่างใจเย็น อย่างไรต่อไปก็ต้องทำงานกินข้าวหม้อเดียวกัน
“ได้ครับ ขอบคุณพี่สาว งั้นผมไปก่อนนะครับ” ซ่งเสี่ยวลู่กล่าวขอบคุณ ก่อนแหวกม่านเดินเข้าไป
“ไม่ต้องเกรงใจ ไปเถอะ”
ด้านในเป็นทางเดินแคบ ๆ มีห้องทำงานอยู่สองฝั่งหลายห้อง
ซ่งเสี่ยวลู่เดินตามคำบอกจนเจอฝ่ายบุคคล เคาะประตูแล้วเข้าไป
หัวหน้าฝ่ายบุคคลเป็นชายวัยสามสิบกว่า แซ่จ้าว
หลังตรวจสอบหนังสือแนะนำตัว ทะเบียนบ้าน และเอกสารยืนยันอายุรวมถึงภูมิหลังครอบครัวแล้ว หัวหน้าจ้าวก็หยิบแบบฟอร์มกองหนึ่งออกมาให้เขากรอก
ขั้นตอนเข้าทำงานราบรื่นเกินคาด เขาได้รับบัตรประจำตัวพนักงานเรียบร้อย สาเหตุหลักเป็นเพราะเลขาธิการหลิวมีอิทธิพลมาก ทุกคนจึงไม่คิดกลั่นแกล้งเขา
ซ่งเสี่ยวลู่จ้องบัตรประจำตัวพนักงานเจ้าหน้าที่จัดซื้อของสหกรณ์ขายส่งเป่ยซินเฉียวในมือ แล้วถอนหายใจยาว
“ต่อไปพอได้บ้านพักแล้วก็ย้ายออกมาได้ ไม่ต้องกลัวว่าจะโป๊ะแตก” ซ่งเสี่ยวลู่คิดในใจ
หลังกรอกแบบฟอร์มเสร็จ หัวหน้าจ้าวก็พาเขาไปที่ห้องทำงานฝ่ายจัดซื้อ
ฝ่ายจัดซื้ออยู่สุดทางเดิน เป็นห้องที่ค่อนข้างกว้าง มีโต๊ะทำงานหลายตัวและตู้เก็บเอกสารสองสามใบชิดกำแพง ตอนนี้มีคนอยู่เพียงคนเดียว เป็นชายวัยสามสิบกว่า ดูคล่องแคล่วกำลังนั่งก้มหน้าเขียนอะไรบางอย่าง
“พี่จาง นี่เพื่อนร่วมงานคนใหม่ ซ่งเสี่ยวลู่ เรียกเสี่ยวซ่งก็ได้” หัวหน้าจ้าวแนะนำ “ต่อไปจะอยู่ฝ่ายจัดซื้อกับพวกคุณ นี่จางลี่หรง เป็นเจ้าหน้าที่จัดซื้อเก่าแก่แล้ว”
“สวัสดีครับพี่จาง ผมซ่งเสี่ยวลู่ ต่อไปฝากเนื้อฝากตัวด้วยนะครับ!” ซ่งเสี่ยวลู่รีบเดินเข้าไปทักทายด้วยท่าทีสุภาพนอบน้อม
จางลี่หรงเงยหน้าขึ้น เผยรอยยิ้มซื่อ ๆ “สหายเสี่ยวซ่งมาแล้วเหรอ ยินดีต้อนรับ! เลขาธิการหลิวเพิ่งบอกฉันไว้เมื่อเช้านี้เอง นั่ง ๆ โต๊ะตัวนั้นว่าง ต่อไปเป็นของเธอ” เขาชี้ไปยังโต๊ะว่างตัวหนึ่งข้างหน้าต่าง
หัวหน้าจ้าวกำชับอีกสองสามคำแล้วก็ออกไป จางลี่หรงเป็นคนกระตือรือร้น เขารินน้ำเปล่าให้ซ่งเสี่ยวลู่หนึ่งแก้ว ก่อนเริ่มแนะนำสถานการณ์ของฝ่ายจัดซื้อและขั้นตอนการจัดซื้อ
ฝ่ายจัดซื้อมีทั้งหมดห้าคน รวมซ่งเสี่ยวลู่ด้วย โดยมีเจียงหมิงเป็นหัวหน้าฝ่าย
วันนี้หัวหน้าฝ่ายไปประชุมที่สหกรณ์ระดับเขต จึงไม่อยู่
คนอื่น ๆ ก็ออกไปจัดซื้อของ เหลืออยู่ที่นี่เพียงคนเดียว
ซ่งเสี่ยวลู่ยังแวะไปที่ห้องทำงานของเลขาธิการหลิวด้วย อีกฝ่ายเป็นคนช่วยเปิดทางให้ เขาจึงต้องไปแสดงความเคารพและขอบคุณต่อหน้า